మార్పు దిశగా ప్రపంచ దేశాలు
ప్రపంచ రాజకీయ యవనికపై ఇటీవల చోటుచేసుకున్న ఎన్నికల పరిణామాలు గ్లోబల్ భౌగోళిక రాజకీయాల్లో సరికొత్త చర్చకు దారితీశాయి. దక్షిణ అమెరికాలోని అతిపెద్ద ఆర్థిక వ్యవస్థ అయిన బ్రెజిల్లో జరిగిన హోరాహోరీ అధ్యక్ష ఎన్నికల్లో లూలా డా సిల్వా అద్భుత విజయం సాధించి తిరిగి అధికార పీఠాన్ని అధిరోహించారు. అదే సమయంలో ఐరోపా ఖండంలోని కీలక దేశమైన సెర్బియాలో అధ్యక్షుడు అలెక్సాండర్ వుచిచ్ అనంతర రాజకీయాలపై తీవ్ర చర్చ నడుస్తోంది, అక్కడ ప్రధానమంత్రి ఎంపిక, కొత్త ప్రభుత్వ ఏర్పాటు ప్రక్రియ తీవ్ర ఉత్కంఠను రేకెత్తిస్తోంది. మరోవైపు మధ్యప్రాచ్యంలో నిరంతరం రాజకీయ ఉద్రిక్తతల మధ్య సాగుతున్న ఇజ్రాయెల్లో వెలువడిన ఎగ్జిట్ పోల్స్ ఫలితాలు ప్రధాని బెన్జమిన్ నెతన్యాహుకు తీవ్ర ఎదురుదెబ్బగా మారాయి, స్పష్టమైన మెజారిటీ ఏ పక్షానికీ రాకపోవడంతో అక్కడ కూటమి పోరు సవాలుగా మారింది. ఈ మూడు దేశాల రాజకీయ పరిణామాలు అంతర్జాతీయ దౌత్య సంబంధాలు, ప్రాంతీయ స్థిరత్వం, ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థపై తీవ్ర ప్రభావాన్ని చూపుతున్నాయి.
బ్రెజిల్ అధ్యక్ష ఎన్నికల్లో లూలా డా సిల్వా సాధించిన విజయం లాటిన్ అమెరికా రాజకీయాల్లో ఒక చారిత్రాత్మక మలుపుగా నిలిచింది. తీవ్ర పోటీ మధ్య జరిగిన ఈ పోరులో మాజీ అధ్యక్షుడు లూలా విజయం సాధించి తిరిగి దేశ నాయకత్వ బాధ్యతలను చేపట్టారు. పేదరిక నిర్మూలన, సామాజిక సంక్షేమం, అమేజాన్ అడవుల పరిరక్షణ వంటి హామీలతో ప్రజల మద్దతును కూడగట్టిన లూలా రాకతో బ్రెజిల్లో ఎడమపక్ష భావజాలం తిరిగి పుంజుకుంది. అయితే, విభజించబడిన రాజకీయ వాతావరణం, దేశంలో నెలకొన్న ఆర్థిక సవాళ్లు, ప్రత్యర్థి వర్గాల నుంచి ఎదురవుతున్న నిరసనల మధ్య దేశాన్ని స్థిరత్వ బాటలో నడిపించడం లూలా ముందున్న అతిపెద్ద సవాలుగా మారింది. ప్రపంచ వేదికపై బ్రెజిల్ ప్రతిష్టను పునరుద్ధరించడం, పర్యావరణ పరిరక్షణ విధానాలలో మార్పులు తీసుకురావడం ఆయన ప్రధాన ప్రాధాన్యతలుగా కనిపిస్తున్నాయి.
ఈస్టర్న్ యూరప్లోని సెర్బియా దేశ రాజకీయాన్ని పరిశీలిస్తే, అక్కడ అధ్యక్షుడు అలెక్సాండర్ వుచిచ్ అనంతర పరిస్థితులలో నూతన ప్రభుత్వం ఎప్పుడు ఏర్పడుతుందనే దానిపై స్పష్టమైన సమయపాలన కొరవడి ఉత్కంఠ నెలకొంది. సెర్బియాలో ఇటీవల ముగిసిన పార్లమెంటరీ ఎన్నికల ఫలితాలు ఆ దేశ రాజకీయ చరిత్రలోనే ఒక చారిత్రాత్మక మార్పుకు శ్రీకారం చుట్టాయి. సుమారు 14 సంవత్సరాల పాటు నిరంతర అధికారంలో కొనసాగిన అలెక్సాండర్ వుచిచ్, ఆయన పాలక వర్గానికి ప్రజలు ఊహించని తీర్పును ఇచ్చారు. యువత, విశ్వవిద్యాలయ విద్యార్థుల నాయకత్వంలో రూపుదిద్దుకున్న 'స్టూడెంట్ లిస్ట్' అనే స్వతంత్ర కూటమి 52% కంటే ఎక్కువ ఓట్లతో, 141 స్థానాలు సాధించి ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేసేందుకు అవసరమైన స్పష్టమైన మెజారిటీని కైవసం చేసుకుంది.
ఎన్నికల ప్రక్రియ పూర్తయినప్పటికీ, కొత్త ప్రధాని ఎంపిక, సభలో బలనిరూపణ, మంత్రివర్గ కూర్పుపై స్పష్టత లేకపోవడం తీవ్ర చర్చనీయాంశంగా మారింది. యూరోపియన్ యూనియన్లో చేరేందుకు ప్రయత్నిస్తూనే, మరోవైపు రష్యాతో కూడా మైత్రిని కొనసాగించే సవాలు ఎదుర్కొంటున్న సెర్బియాలో ఈ అధికార మార్పిడి కాలపరిమితి విదేశీ విధానాలకు కీలకంగా మారింది. ఐరోపాలో భద్రతా వాతావరణం దెబ్బతిన్న తరుణంలో, సెర్బియాలో ఏర్పడే నూతన ప్రభుత్వం ఆర్థిక సంస్కరణలు, ఇంధన భద్రత, ప్రాంతీయ స్థిరత్వం వైపు ఎలాంటి నిర్ణయాలు తీసుకుంటుందోనని ప్రపంచ దేశాలు ఉత్కంఠగా గమనిస్తున్నాయి.
మధ్యప్రాచ్య ప్రాంతంలో ఇజ్రాయెల్ రాజకీయాలు అత్యంత క్లిష్టమైన మలుపు తిరిగాయి. అక్కడ ఇటీవల జరిగిన ఎన్నికల అనంతరం వెలువడిన ఎగ్జిట్ పోల్స్ ఫలితాలు ప్రస్తుత ప్రధాని బెన్జమిన్ నెతన్యాహుకు ఊహించని పెద్ద ఎదురుదెబ్బను అందించాయి. ఏ ఒక్క రాజకీయ పక్షానికి లేదా కూటమికి స్పష్టమైన మెజారిటీ లభించకపోవడంతో నెతన్యాహు అధికారాన్ని నిలబెట్టుకోవడం తీవ్ర సంక్షోభంలో పడింది. స్పష్టమైన తీర్పు రాకపోవడం వల్ల ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేసేందుకు వివిధ పార్టీల మధ్య తీవ్రస్థాయి కూటమి పోరు ప్రారంభమైంది. స్వదేశంలో ఎదుర్కొంటున్న చట్టపరమైన సవాళ్లు, అంతర్గత విమర్శలు, పొరుగు దేశాలతో ఉన్న ఉద్రిక్తతల మధ్య నెతన్యాహు తన రాజకీయ పట్టును నిలుపుకోవడానికి ఇతర చిన్న పార్టీలను ఏకం చేసే తీవ్ర ప్రయత్నాలు చేస్తున్నారు.
మారుతున్న ఈ అంతర్జాతీయ రాజకీయ సమీకరణాలు రాబోయే రోజుల్లో ప్రపంచ దేశాల దౌత్య సంబంధాలు, అంతర్జాతీయ ఒప్పందాలపై ఎలాంటి ముద్ర వేస్తాయో వేచి చూడాలి.బ్రెజిల్లో లూలా డా సిల్వా విజయం గ్లోబల్ సౌత్ ఐక్యతను, పర్యావరణ పరిరక్షణను ప్రోత్సహిస్తూ ప్రజాక్షేమానికి పట్టం కట్టగా, సెర్బియాలో విద్యార్థి ఉద్యమం సాధించిన గెలుపు ప్రజాపోరాటం ముందు ఎంతటి సుదీర్ఘ అధికార వ్యవస్థలైనా తలవంచక తప్పదని స్పష్టంగా నిరూపించింది. మరోవైపు ఇజ్రాయెల్లో నెతన్యాహుకు ఎదురైన ఎదురుదెబ్బలు కేవలం జాతీయవాదం లేదా యుద్ద వాతావరణంతో శాశ్వత అధికారాన్ని నిలబెట్టుకోవడం సాధ్యం కాదని తేటతెల్లం చేశాయి. రంగులు, సిద్ధాంతాలతో సంబంధం లేకుండా ప్రజాస్వామ్యంలో ఆఖరి నిర్ణయాధికారం ఎప్పుడూ జనాభా చేతుల్లోనే ఉంటుందని ఈ అంతర్జాతీయ సంఘటనలు చాటిచెబుతున్నాయి. అంతిమంగా వ్యవస్థల్లో పారదర్శకత, బాధ్యతాయుతమైన నాయకత్వమే గ్లోబల్ రాజకీయంలో నిలకడైన విజయాన్ని అందిస్తాయని ఈ పరిణామాలు జగత్తుకు స్పష్టం చేస్తున్నాయి.