devotional
భవాని దీక్ష (భవాని మాల) వెనుక విశిష్టమైన పురాణ గాథ
దసరా నవరాత్రుల వేళ అమ్మవారి భక్తులు ఎంతో నిష్ఠతో ధరించే భవాని దీక్ష (భవాని మాల) వెనుక ఒక విశిష్టమైన పురాణ గాథ ఉంది. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని విజయవాడ ఇంద్రకీలాద్రిపై వెలిసిన కనకదుర్గమ్మ క్షేత్రంలో ఈ దీక్షకు అత్యంత ప్రాధాన్యత ఉంది.
ఈ దీక్ష మరియు దసరా వేడుకల వెనుక ఉన్న ముఖ్యమైన కథ ఇది:
1. మహిషాసుర మర్దనం (సృష్టి రక్షణ)
పూర్వం మహిషాసురుడు అనే రాక్షసుడు బ్రహ్మ దేవుడి నుంచి పురుషుల చేతిలో మరణం లేకుండా వరం పొంది, ముల్లోకాలను హింసించసాగాడు. దేవతలందరూ తమ శక్తులను ఏకం చేసి, జగన్మాత అయిన దుర్గాదేవిని (భవాని) సృష్టించారు.
ఆశ్వయుజ శుద్ధ పాడ్యమి నుండి తొమ్మిది రోజుల పాటు అమ్మవారు మహిషాసురుడితో ఘోర యుద్ధం చేసింది. విజయదశమి (దసరా) రోజున అమ్మవారు ఆ రాక్షసుడిని సంహరించి లోకాలను రక్షించింది. దుష్టశిక్షణ, శిష్టరక్షణ చేసిన ఈ విజయానికి ప్రతీకగానే దసరా పండుగను జరుపుకుంటారు.
2. ఇంద్రకీలాద్రిపై భవానిగా వెలిసిన కథ
కృతయుగంలో కీలుడు అనే యక్షుడు అమ్మవారిని తన హృదయంలో నిలుపుకోవాలని ఘోర తపస్సు చేశాడు. అమ్మవారు ప్రత్యక్షం కాగా, "అమ్మా, నీవు ఎల్లప్పుడూ నాపైనే కొలువై ఉండాలి" అని కోరుకున్నాడు.
దానికి అమ్మవారు ప్రసన్నురాలై, "నీవు ఇక్కడ పర్వత రూపంలో ఉండు. మహిషాసుర సంహారం తర్వాత నేను నీపై కనకదుర్గగా, భవానిగా వెలుస్తాను" అని వరమిచ్చింది. అలా కీలుడు ఇంద్రకీలాద్రి పర్వతంగా మారగా, అమ్మవారు అక్కడ స్వయంభూగా వెలిసింది.
3. భవాని మాల (దీక్ష) విశిష్టత
ఈ విజయదశమి, దసరా నవరాత్రుల సమయంలో భక్తులు అమ్మవారి అనుగ్రహం కోసం భవాని మాల ధరిస్తారు.
- రెండు రకాల దీక్షలు: భక్తులు సాధారణంగా 41 రోజుల పాటు (మండల దీక్ష) లేదా నవరాత్రుల వేళ 21 రోజుల పాటు (అర్ధ మండల దీక్ష) ఈ మాలను ధరిస్తారు.
- నియమాలు: ఎరుపు రంగు వస్త్రాలు ధరించి, కఠినమైన బ్రహ్మచర్యం, సాత్విక ఆహారం, భూశయనం (నేలపై పడుకోవడం) వంటి కఠిన నియమాలను పాటిస్తారు. భగవద్గీతలో చెప్పినట్లు ఇంద్రియ నిగ్రహాన్ని సాధించడం ఈ దీక్ష ముఖ్య ఉద్దేశ్యం.
- ముగింపు (ఇరుముడి): దీక్ష ముగిసిన తర్వాత భక్తులు తమ ఇరుముడితో (కానికలు, పూజా ద్రవ్యాలతో) విజయవాడ కనకదుర్గమ్మ గుడికి చేరుకుని, కృష్ణా నదిలో పవిత్ర స్నానాలు ఆచరించి, అమ్మవారిని దర్శించుకుని దీక్షను విరమిస్తారు.
అమ్మవారి శక్తే "భవాని". దసరా వేళ ఈ భవాని మాల ధరించడం వల్ల జీవితంలోని కష్టాలు, అంతఃశత్రువులు (కామ, క్రోధ, లోభ, మోహ, మద, మాత్సర్యాలు) నశించి, సుఖసంతోషాలు కలుగుతాయని భక్తుల నమ్మకం.
