ఫోన్‌కు దూరంగా… మనుషులకు దగ్గరగా!
ఫోన్‌కు దూరంగా… మనుషులకు దగ్గరగా!
పుస్తకాలతో గడిపే సమయం జ్ఞానాన్ని పెంచుతుంది. మనుషులతో గడిపే సమయం జీవితాన్ని అర్థం చేసుకునేలా చేస్తుంది....:
ఒకప్పుడు మనుషుల చేతుల్లో పుస్తకాలు కనిపించేవి. ఇప్పుడు స్మార్ట్‌ఫోన్లు కనిపిస్తున్నాయి. ఒకప్పుడు సాయంత్రం వేళల్లో ఇంటి ముందు కూర్చుని కబుర్లు చెప్పుకునేవారు. ఇప్పుడు పక్కపక్కనే కూర్చున్నా ఎవరి ఫోన్లలో వాళ్లు మునిగిపోతున్నారు. కాలం మారింది, సాంకేతికత పెరిగింది. కానీ ఈ మార్పులో మనం కోల్పోతున్నది ఏమిటి?ఫోన్ మన జీవితంలో ఒక ముఖ్యమైన భాగమైపోయింది. సమాచారాన్ని క్షణాల్లో అందిస్తోంది. ప్రపంచాన్ని మన చేతుల్లోకి తీసుకొచ్చింది. అయితే అదే ఫోన్ మనల్ని మన చుట్టూ ఉన్న ప్రపంచానికి దూరం చేస్తుంటే, ఒక్కసారి ఆలోచించాల్సిన అవసరం ఉంది.
పుస్తకాలు ఇచ్చే జ్ఞానం… జీవితానుభవం ఇచ్చే విజ్ఞత:
పుస్తకం చదివే అలవాటు మనిషిలో ఆలోచనా శక్తిని పెంచుతుంది. ఒక విషయాన్ని లోతుగా అర్థం చేసుకోవడం, ప్రశ్నించడం, విశ్లేషించడం నేర్పుతుంది. పుస్తకాలు మనకు తెలియని ప్రపంచాలను పరిచయం చేస్తాయి. మన అనుభవానికి అందని జీవితాలను అర్థం చేసుకునే అవకాశం కల్పిస్తాయి.అంతేకాదు, పుస్తకం చదివే అలవాటు మనలో ఏకాగ్రతను పెంచుతుంది. ఒకే విషయంపై కొంత సమయం దృష్టి నిలపడం నేర్పుతుంది. నిరంతరం నోటిఫికేషన్లు, చిన్న చిన్న వీడియోల మధ్య గడిపే మనసుకు ఈ ఏకాగ్రత ఎంతో అవసరం.
ఓపిక… మనం మరిచిపోతున్న విలువైన లక్షణం:
ఒకప్పుడు ఉత్తరం కోసం రోజుల తరబడి ఎదురుచూసేవాళ్లం. ఒక వార్త కోసం పత్రిక వచ్చే వరకు వేచి ఉండేవాళ్లం. ఇప్పుడు క్షణాల్లో సమాధానం రాకపోయినా అసహనం మొదలవుతోంది.ఈ వేగవంతమైన డిజిటల్ ప్రపంచం మనలో ఓపికను తగ్గిస్తోందనే ఆందోళన ఉంది. ఎదుటివారు మాట్లాడుతున్నప్పుడు పూర్తిగా వినడం, వారి భావాలను అర్థం చేసుకోవడం, భిన్నమైన అభిప్రాయాలను గౌరవించడం వంటి లక్షణాలు ఆరోగ్యకరమైన సంబంధాలకు పునాది.ఓపిక అనేది కేవలం ఎదుటివారి కోసం చూపించే గుణం కాదు. మన మనసుకు మనం ఇచ్చే ప్రశాంతత కూడా.
ఆరోగ్యం… స్క్రీన్‌కు అవతల ఉన్న జీవితం:
అధికంగా ఫోన్ వాడటం వల్ల నిద్రకు ఆటంకం కలగవచ్చు. ఎక్కువసేపు కూర్చోవడం, శారీరక చలనం తగ్గడం, కళ్లపై ఒత్తిడి పడటం వంటి సమస్యలు ఎదురవుతాయి. ముఖ్యంగా రాత్రివేళల్లో ఫోన్ వాడటం నిద్ర నాణ్యతను ప్రభావితం చేయవచ్చు.గతంలో అందరూ ఆరోగ్యంగా ఉండేవారని చెప్పలేం. అప్పటికీ అనారోగ్యాలు ఉండేవి. అయితే నడక, శారీరక శ్రమ, ప్రకృతితో అనుబంధం, ప్రత్యక్ష సామాజిక సంబంధాలు రోజువారీ జీవితంలో సహజంగా భాగమయ్యేవి.ఇప్పుడు మనం ఆరోగ్యం కోసం ప్రత్యేకంగా సమయం కేటాయించాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది. ఫోన్‌ను పక్కనపెట్టి నడవడం, పుస్తకం చదవడం, కుటుంబంతో మాట్లాడటం వంటి చిన్న అలవాట్లు మన శారీరక, మానసిక ఆరోగ్యానికి తోడ్పడతాయి.
మనుషులకు దగ్గరగా ఉండటం అంటే ఏమిటి?:
ఒక మనిషి మనసులోని బాధను అర్థం చేసుకోవడానికి ఎమోజీ సరిపోదు. ఒకరి ఆనందాన్ని పంచుకోవడానికి కేవలం లైక్ సరిపోదు. కొన్నిసార్లు ఒక పలకరింపు, ఒక ఆత్మీయమైన మాట, మనసుపెట్టి వినే ఒక మనిషి ఎంతో విలువైనవారు.కుటుంబ సభ్యులతో కలిసి భోజనం చేయడం, పిల్లలతో ఆడుకోవడం, తల్లిదండ్రులతో కబుర్లు చెప్పడం, స్నేహితులను ప్రత్యక్షంగా కలవడం వంటి అనుభవాలు మన మధ్య బంధాలను బలపరుస్తాయి.సోషల్ మీడియాలో వందల మంది పరిచయస్తులు ఉన్నా, కష్ట సమయంలో మన పక్కన నిలబడే మనుషులు కొద్దిమందే ఉంటారు. అందుకే పరిచయాల సంఖ్య కంటే సంబంధాల నాణ్యత ముఖ్యం.
పిల్లలకు మనం అందించాల్సిన వారసత్వం:
పిల్లలకు ఫోన్ ఇవ్వడం సులభం. కానీ పుస్తకం చదివే అలవాటు చేయడం, ప్రకృతిని ప్రేమించడం, పెద్దలతో మాట్లాడటం, ఇతరుల భావాలను గౌరవించడం నేర్పడం కొంత సమయం, శ్రద్ధ కోరుకుంటాయి.పిల్లలు మనం చెప్పేది మాత్రమే కాదు, మనం చేసేది కూడా నేర్చుకుంటారు. తల్లిదండ్రులే ఎప్పుడూ ఫోన్లలో ఉంటే, పిల్లలకు స్క్రీన్‌కు దూరంగా ఉండమని చెప్పడం కష్టం.కుటుంబంలో రోజుకు కొంత సమయం ఫోన్‌లకు దూరంగా గడపడం ఒక మంచి ఆరంభం కావచ్చు. ఆ సమయంలో పుస్తకాలు చదవవచ్చు, ఆటలు ఆడవచ్చు, ఒకరి రోజు గురించి మరొకరు మాట్లాడుకోవచ్చు.
"సాంకేతికతను వాడుకుందాం… దానికి బానిసలం కాకుండా!"
ఫోన్‌ను పూర్తిగా వదిలేయడం నేటి జీవితంలో సాధ్యం కాకపోవచ్చు. అవసరమైన సమాచారానికి, విద్యకు, ఉద్యోగానికి, దూరంగా ఉన్నవారితో సంబంధాలకు సాంకేతికత ఎంతో ఉపయోగపడుతుంది.కానీ మనం ఫోన్‌ను ఉపయోగిస్తున్నామా, లేక ఫోన్ మన సమయాన్ని ఉపయోగించుకుంటోందా అన్నది ప్రశ్నించుకోవాలి.రోజులో కొంత సమయాన్ని ఫోన్‌కు దూరంగా ఉంచుకోవడం, భోజన సమయంలో ఫోన్ పక్కన పెట్టడం, నిద్రకు ముందు స్క్రీన్ సమయాన్ని తగ్గించడం, వారానికి కొంత సమయం పుస్తక పఠనానికి కేటాయించడం వంటి చిన్న మార్పులు మన జీవితంలో పెద్ద ప్రభావాన్ని చూపవచ్చు
.ఫోన్‌కు దూరంగా ఉండటం అంటే ప్రపంచానికి దూరంగా ఉండటం కాదు. మన చుట్టూ ఉన్న ప్రపంచాన్ని మరింత దగ్గరగా చూడటం.పుస్తకాలకు దగ్గరగా ఉంటే జ్ఞానం పెరుగుతుంది. మనుషులకు దగ్గరగా ఉంటే అనుబంధం పెరుగుతుంది. ప్రకృతికి దగ్గరగా ఉంటే ప్రశాంతత లభిస్తుంది.మన జీవితంలో సాంకేతికతకు స్థానం ఉండాలి. కానీ మనుషుల స్థానాన్ని అది ఆక్రమించకూడదు.ఎందుకంటే చివరికి మనకు గుర్తుండిపోయేది మనం చూసిన స్క్రీన్లు కాదు… మనతో కలిసి నవ్విన మనుషులు, మనసుకు హత్తుకున్న మాటలు, పంచుకున్న అనుభవాలు.
ఫోన్‌ను కొద్దిసేపు పక్కన పెట్టండి. ఒక పుస్తకాన్ని చేతిలోకి తీసుకోండి. మీ పక్కనున్న మనిషితో మనసారా మాట్లాడండి. జీవితం స్క్రీన్‌కు అవతల కూడా ఎంతో అందంగా ఉంది.
సుధేష్ణాదేవి జంగంగారి✍
రచయిత్రి. హైదరాబాద్, 9177938246
