ఉండవల్లి గుహాలయాల ప్రత్యేకత.. ఇరవై అడుగుల ఏకశిలా అనంత పద్మనాభస్వామి శిల్పకళా వైభవం!
సూర్య ఆంధ్రప్రదేశ్ డెస్క్: తెలుగు రాష్ట్రాల చారిత్రక మరియు పర్యాటక సంపదలో ఉండవల్లి గుహాలయాలకు ఎంతో విశిష్ట స్థానం ఉంది. విజయవాడకు అతి సమీపంలో కృష్ణానదీ తీరాన ఉన్న ఈ ప్రాచీన గుహాలయాలు, ఒకే కొండను అడుగు నుంచి పైకి ఎంతో నైపుణ్యంతో తొలచి నిర్మించిన అద్భుతమైన కట్టడాలు. ఒకే పర్వతాన్ని నాలుగు అంతస్తులుగా మలిచి, అందులో దేవతా మూర్తులు, ఋషులు, సింహాల శిల్పాలను చెక్కిన తీరు మన పూర్వీకుల శిల్పకళా ప్రతిభకు నిలువెత్తు నిదర్శనంగా నిలుస్తోంది. ఇక్కడ పర్యాటకులను, భక్తులను అత్యంతంగా ఆకట్టుకునే ప్రధాన ఆకర్షణ దాదాపు ఇరవై అడుగుల పొడవున్న ఏకశిలా అనంత పద్మనాభస్వామి విగ్రహం.
ఈ గుహాలయాల్లోని ప్రధాన ఘట్టంలో శేషతల్పంపై మహావిష్ణువు అనంతుని రూపంలో శయనిస్తున్న భంగిమలో దర్శనమిస్తారు. స్వామివారి నాభి నుంచి బ్రహ్మదేవుడు ఉద్భవించిన తీరు, చుట్టూ కొలువుదీరిన దేవతా మూర్తుల శిల్పాలను ఒకే పెద్ద బండరాతిలో అద్భుతంగా చెక్కడం శిల్పకళా రంగంలో అరుదైన మైలురాయిగా చెప్పవచ్చు. మొదటి అంతస్తులో బయటివైపు అలంకరించిన ఋషులు, సింహాల శిల్పాలు కనువిందు చేస్తుండగా, పై అంతస్తులకు వెళ్లేకొద్దీ గుహల పరిమాణం క్రమంగా తగ్గుకుంటూ వస్తుంది. అలాగే దిగువ అంతస్తులో తాపసులు, భిక్షువులు ధ్యానం చేసుకునేందుకు, విశ్రాంతి తీసుకునేందుకు వీలుగా సుందరమైన స్తంభాలతో కూడిన విశాలమైన మండపం కూడా నిర్మించబడి ఉంది.
చారిత్రక ఆధారాల ప్రకారం ఈ అద్భుత కట్టడాల నిర్మాణం విష్ణుకుండినుల కాలంలో ప్రారంభమైందని చరిత్రకారులు భావిస్తున్నారు. పదహారవ శతాబ్దానికి చెందిన పలు శాసనాలలో ఈ అనంత పద్మనాభస్వామికి నాటి రాజులు సమర్పించిన కానుకల ప్రస్తావన స్పష్టంగా ఉన్నట్లు చారిత్రక పరిశోధనలు వెల్లడిస్తున్నాయి. మరోవైపు ఈ గుహాలయాల నుంచి మంగళగిరి కొండ, కొండవీటి కోట అలాగే విజయవాడ కనకదుర్గ ఆలయం వైపు వెళ్లేందుకు కొన్ని రహస్య సొరంగ మార్గాలు ఉన్నాయని స్థానికంగా బలమైన ప్రచారం ఉంది. పూర్వకాలంలో రాజులు, సైనికులు శత్రువుల కంట పడకుండా రాకపోకలు సాగించేందుకు ఈ రహస్య మార్గాలను ఉపయోగించేవారని నమ్ముతుంటారు.
అపూర్వమైన శిల్పకళా సంపదకు, ఆధ్యాత్మిక వైభవానికి ప్రతీకగా నిలుస్తున్న ఈ ఉండవల్లి గుహాలయాలను చూసేందుకు రోజూ దేశ విదేశాల నుంచి భారీ సంఖ్యలో పర్యాటకులు తరలివస్తుంటారు. మన ప్రాచీన సంస్కృతిని, వైభవాన్ని చాటే ఇలాంటి చారిత్రక కట్టడాలను కాపాడుకోవడం ప్రతి ఒక్కరి బాధ్యత. వారాంతాల్లో కుటుంబంతో కలిసి సందర్శించడానికి చక్కటి ప్రదేశంగా ఉన్న ఈ గుహాలయాల విశేషాలు నేటి తరానికి తెలియజేయాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది.
