యూట్యూబర్లు జర్నలిస్ట్ లేనా.... జర్నలిస్టుల రక్షణలు వర్తించవన్న ఢిల్లీ పోలీసుల వాదన.
డిజిటల్ మీడియా విస్తరణతో సమాచార ప్రసార రంగంలో విప్లవాత్మక మార్పులు చోటుచేసుకుంటున్నాయి. ఒకప్పుడు వార్తలను ప్రజలకు చేరవేయాలంటే పత్రికలు, టెలివిజన్ ఛానళ్లు ప్రధాన వేదికలుగా ఉండేవి. ప్రస్తుతం యూట్యూబ్, ఫేస్బుక్, ఇన్స్టాగ్రామ్, ఎక్స్ వంటి సామాజిక మాధ్యమాలు కూడా వార్తల ప్రసారానికి కీలక వేదికలుగా మారాయి. స్మార్ట్ఫోన్, కెమెరా, మైక్రోఫోన్ ఉంటే చాలు.. ఎవరైనా వార్తలు రూపొందించి ప్రజలకు చేరవేసే పరిస్థితి ఏర్పడింది. ఈ నేపథ్యంలో అసలు యూట్యూబర్లు జర్నలిస్టులేనా? సామాజిక మాధ్యమాల్లో వార్తలు ప్రసారం చేసే ప్రతి ఒక్కరికీ జర్నలిస్టులుగా లభించే రక్షణలు వర్తిస్తాయా? అనే ప్రశ్నలు తాజాగా దేశవ్యాప్తంగా చర్చనీయాంశంగా మారాయి. సామాజిక మాధ్యమాల్లో వీడియోలు రూపొందించే ప్రతి ఒక్కరినీ వృత్తిపరమైన జర్నలిస్టులుగా గుర్తించలేమని ఢిల్లీ పోలీసులు సుప్రీంకోర్టుకు సమర్పించిన అఫిడవిట్లో పేర్కొన్నట్లు వార్తలు వెలువడ్డాయి. యూట్యూబర్లు, రీల్స్ సృష్టికర్తలు, సోషల్ మీడియా ఇన్ఫ్లుయెన్సర్లు కేవలం కెమెరా, మైక్రోఫోన్ ఉపయోగిస్తున్నారనే కారణంతో వారందరికీ వృత్తిపరమైన జర్నలిస్టుల హోదా కల్పించలేమని పోలీసులు తమ అభిప్రాయాన్ని వెల్లడించారు. ఢిల్లీలో ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్కు వ్యతిరేకంగా జరిగిన నిరసనల సందర్భంగా వార్తా సేకరణకు వెళ్లిన జర్నలిస్టులు ఎదుర్కొన్న ఇబ్బందులకు సంబంధించి దాఖలైన పిటిషన్ల నేపథ్యంలో ఈ అఫిడవిట్ ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది. జర్నలిజం అనేది కేవలం కెమెరా ముందు నిలబడి మాట్లాడటం, సంఘటనలను చిత్రీకరించడం లేదా సామాజిక మాధ్యమాల్లో పోస్టులు పెట్టడం మాత్రమే కాదు. ఒక సంఘటనకు సంబంధించిన వాస్తవాలను సేకరించడం, సంబంధిత వ్యక్తుల అభిప్రాయాలను తెలుసుకోవడం, సమాచారాన్ని నిర్ధారించుకోవడం, ప్రజా ప్రయోజనాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని నిష్పక్షపాతంగా వార్తలను అందించడం జర్నలిజంలో అత్యంత కీలకమైన బాధ్యతలు. వార్తల్లో నిజానిజాలను పరిశీలించకుండా తొందరపడి ప్రచురించడం వల్ల వ్యక్తుల ప్రతిష్ఠకు, సమాజంలోని శాంతిభద్రతలకు నష్టం కలిగే అవకాశాలున్నాయి. అందువల్ల జర్నలిజంలో వృత్తిపరమైన నిబద్ధత, నైతిక విలువలు ఎంతో అవసరం. అయితే జర్నలిస్టుగా పనిచేయడానికి కేవలం ప్రెస్ గుర్తింపు కార్డు మాత్రమే ప్రామాణికమని చెప్పలేం. అనేక మంది స్వతంత్ర విలేకరులు, ఫ్రీలాన్స్ జర్నలిస్టులు, డిజిటల్ మీడియా ప్రతినిధులు ఎలాంటి అధికారిక గుర్తింపు కార్డులు లేకుండానే ప్రజా సమస్యలను వెలుగులోకి తీసుకువస్తున్నారు. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో తాగునీటి సమస్యలు, రహదారుల దుస్థితి, ప్రభుత్వ కార్యాలయాల్లో ప్రజలు ఎదుర్కొంటున్న ఇబ్బందులు, అవినీతి ఆరోపణలు వంటి అంశాలను వెలుగులోకి తీసుకురావడంలో స్వతంత్ర డిజిటల్ మీడియా కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది. కాబట్టి యూట్యూబర్లు, స్వతంత్ర విలేకరులందరినీ ఒకే గాటన కట్టడం కూడా సమంజసం కాదు. భావప్రకటనా స్వేచ్ఛ ప్రతి పౌరుడికి రాజ్యాంగం కల్పించిన ప్రాథమిక హక్కు. అయితే ఆ స్వేచ్ఛను ఉపయోగించుకునే క్రమంలో ఇతరుల హక్కులు, వ్యక్తిగత గౌరవం, చట్టపరమైన పరిమితులను గౌరవించాల్సిన బాధ్యత కూడా ప్రతి ఒక్కరిపై ఉంటుంది. ముఖ్యంగా వార్తల పేరుతో నిరాధార ఆరోపణలు చేయడం, వ్యక్తిగత దూషణలకు పాల్పడటం, తప్పుడు సమాచారాన్ని ప్రచారం చేయడం వంటి చర్యలు సమాజానికి హానికరం. సామాజిక మాధ్యమాల్లో లక్షలాది మందికి సమాచారం చేరవేసే వారు మరింత జాగ్రత్తగా వ్యవహరించాల్సిన అవసరం ఉంది. ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో డిజిటల్ మీడియా రంగానికి సంబంధించి వృత్తిపరమైన ప్రమాణాలు, వార్తా సేకరణలో నైతిక విలువలు, వాస్తవ నిర్ధారణ విధానాలపై విస్తృత చర్చ జరగాల్సిన అవసరం ఉంది. యూట్యూబర్ అయినా, టెలివిజన్ విలేకరి అయినా, పత్రికా ప్రతినిధి అయినా ప్రజలకు నిజమైన సమాచారాన్ని అందించడమే ప్రధాన లక్ష్యంగా ఉండాలి. జర్నలిజం పేరుతో వ్యక్తిగత ప్రయోజనాలు, రాజకీయ కక్షలు, ఆర్థిక లాభాల కోసం వార్తలను వక్రీకరించకూడదు. అదే సమయంలో ప్రజా సమస్యలను నిర్భయంగా వెలుగులోకి తీసుకువచ్చే స్వతంత్ర జర్నలిస్టుల హక్కులకు కూడా రక్షణ ఉండాలి. మొత్తానికి, యూట్యూబ్లో వార్తలు ప్రసారం చేస్తున్నంత మాత్రాన ప్రతి ఒక్కరూ జర్నలిస్టులు కాలేరు. అలాగే యూట్యూబ్ వేదికగా పనిచేస్తున్నారనే కారణంతో నిజాయితీగా జర్నలిజం చేస్తున్న వారిని తక్కువగా చూడలేం. వ్యక్తి ఉపయోగిస్తున్న వేదిక కంటే అతను అనుసరిస్తున్న వృత్తిపరమైన ప్రమాణాలు, వార్తల విశ్వసనీయత, ప్రజా ప్రయోజనం, బాధ్యతాయుతమైన వైఖరి ముఖ్యమైనవి. డిజిటల్ మీడియా యుగంలో జర్నలిజం విలువలను కాపాడుకోవడం మీడియా ప్రతినిధులతో పాటు సమాజంలోని ప్రతి ఒక్కరి బాధ్యతగా మారింది.
కళ్యాణదుర్గం టౌన్ రిపోర్టర్ :- బోయ రంగస్వామి.