రాజస్థాన్ అడవుల్లోకి రెండు మగ గ్రేట్ ఇండియన్ బస్టర్డ్ పక్షుల విడుదల
సూర్య జాతీయ డెస్క్: అంతరించిపోతున్న అరుదైన జాతిగా గుర్తింపు పొందిన గ్రేట్ ఇండియన్ బస్టర్డ్ పక్షుల పరిరక్షణలో భారత్ మరో చారిత్రక మైలురాయిని విజయవంతంగా అధిగమించింది. రాజస్థాన్లోని జైసల్మేర్ ప్రాంతంలో ఉన్న ప్రసిద్ధ డిజర్ట్ నేషనల్ పార్క్లో కేంద్ర పర్యావరణ మంత్రి భూపేందర్ యాదవ్ ఆదివారం బందీలుగా ఉంచి పెంచిన రెండు మగ గ్రేట్ ఇండియన్ బస్టర్డ్ పక్షులను వాటి సహజ ఆవాసాల్లోకి విడిచిపెట్టారు. ఈ కార్యక్రమంలో రాజస్థాన్ అటవీ మరియు పర్యావరణ మంత్రి సంజయ్ శర్మతో పాటు కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు చెందిన పలువురు ఉన్నతాధికారులు ప్రత్యక్షంగా పాల్గొని ఈ చారిత్రక ఘట్టానికి సాక్ష్యంగా నిలిచారు.
ఈ పక్షుల విడుదలతో భారతదేశ గ్రేట్ ఇండియన్ బస్టర్డ్ సంరక్షణ ప్రయాణంలో నూతన అధ్యాయం ప్రారంభమైంది. కేవలం బందీలుగా ఉంచి సంతానోత్పత్తి చేయడం నుంచి, వాటిని తిరిగి స్వచ్ఛమైన సహజ అడవుల్లోకి పంపే కీలక దశకు ఈ కార్యక్రమం చేరుకుంది. ఈ తొలి విడుదలతో లభించే శాస్త్రీయ అనుభవాలు, సాంకేతిక సమాచారం భవిష్యత్తులో మరిన్ని అరుదైన పక్షులను అడవుల్లోకి విజయవంతంగా ప్రవేశపెట్టడానికి దోహదపడతాయని నిపుణులు భావిస్తున్నారు. దాదాపు దశాబ్ద కాలంగా శాస్త్రవేత్తలు, పరిశోధకులు మరియు అటవీ సిబ్బంది సాగించిన నిరంతర కృషి ఫలితంగానే రాజస్థాన్ మరుభూముల్లో ఈ అరుదైన పక్షుల జాతిని పునరుద్ధరించడం సాధ్యమైందని మంత్రి భూపేందర్ యాదవ్ పేర్కొన్నారు.
ప్రస్తుతం రాజస్థాన్లోని సామ్ మరియు రామ్దేవ్రా ప్రాంతాలలో ఏర్పాటు చేసిన సంరక్షణ కేంద్రాల్లో మొత్తం తొంభై ఏడు గ్రేట్ ఇండియన్ బస్టర్డ్ పక్షులు సంరక్షించబడుతున్నాయి. ఇందులో అడవుల్లో సేకరించిన గుడ్ల ద్వారా మరియు బందీఖానాలో పుట్టిన పక్షులు ఉన్నట్లు అధికారులు వెల్లడించారు. భవిష్యత్తులో అడవుల్లోకి విడిచిపెట్టేందుకు ప్రత్యేకంగా పక్షులను సిద్ధం చేయగా, అందులో తొలి విడతగా రెండు మగ పక్షులను తాజాగా విడుదల చేశారు. శాస్త్రీయ పద్ధతులను అనుసరిస్తూ కృత్రిమంగా గుడ్లను పొదిగే విధానంతో పాటు, అడవుల్లోని పక్షుల గూళ్లలో ఉంచే జంప్స్టార్ట్ వంటి నూతన పద్ధతులను అవలంబించడం ద్వారా పక్షుల సంతతిని విజయవంతంగా పెంచుతున్నారు.
పక్షుల ఆవాసాల పునరుద్ధరణ కోసం రాజస్థాన్ అటవీ శాఖ సుమారు రెండు వందల చదరపు కిలోమీటర్ల మేర రక్షిత గడ్డి భూములను అభివృద్ధి చేసింది. వన్యప్రాణి సంస్థల శాస్త్రవేత్తలు నిర్వహించిన సుదీర్ఘ టెలిమెట్రీ అధ్యయనాల ద్వారా ఈ ప్రాంతాలు గ్రేట్ ఇండియన్ బస్టర్డ్స్ సంతానోత్పత్తికి అత్యంత అనుకూలమైనవిగా గుర్తించారు. సుప్రీంకోర్టు నియమించిన నిపుణుల కమిటీ మార్గదర్శకాలకు అనుగుణంగా ఈ సంరక్షణ చర్యలు పకడ్బందీగా అమలవుతున్నాయి. ఈ అరుదైన పక్షుల విడుదల దేశంలో వన్యప్రాణి సంరక్షణ రంగానికి ఒక దిక్సూచిగా నిలుస్తుందని పర్యావరణ వేత్తలు ప్రశంసిస్తున్నారు.