రాజమహేంద్రవరం జీఎమ్‌సీలో ప్రపంచ స్ట్రోక్ దినోత్సవం: ప్రిన్సిపాల్ డా. ఎం.ఎస్. రాజు అధ్యక్షతన పక్షవాత నివారణ, ముందస్తు లక్షణాల గుర్తింపుపై సమగ్ర అవగాహన సదస్సు
రాజమహేంద్రవరం ప్రభుత్వ వైద్య కళాశాల (GMC)లో ప్రపంచ స్ట్రోక్ దినోత్సవాన్ని పురస్కరించుకొని, కళాశాల ప్రిన్సిపాల్ డా. M.S. రాజు అధ్యక్షతన స్ట్రోక్ నివారణ, ముందస్తు లక్షణాల గుర్తింపు, సకాలంలో చికిత్సపై అవగాహన సదస్సు నిర్వహించారు. ఈ సందర్భంగా వైద్యులు స్ట్రోక్‌కు దారితీసే కారణాలు, నివారణ చర్యలు, అత్యవసర సమయంలో తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలపై విద్యార్థులకు, సిబ్బందికి అవగాహన కల్పించారు.
ప్రిన్సిపాల్ డా. M.S. రాజు మాట్లాడుతూ, మారుతున్న జీవనశైలి కారణంగా అధిక రక్తపోటు, మధుమేహం, ఊబకాయం వంటి సమస్యలు పెరుగుతున్నాయని, ఇవి స్ట్రోక్ ముప్పును పెంచుతాయని తెలిపారు. సమతుల ఆహారం తీసుకోవడం, క్రమం తప్పకుండా శారీరక వ్యాయామం చేయడం, ధూమపానం, పొగాకు, మద్యపానానికి దూరంగా ఉండటం ద్వారా స్ట్రోక్ ముప్పును తగ్గించుకోవచ్చని పేర్కొన్నారు. మొబైల్ ఫోన్లు, ల్యాప్‌టాప్‌ల ముందు ఎక్కువసేపు కూర్చునే అలవాటును తగ్గించి, చురుకైన జీవనశైలిని అలవర్చుకోవాలని సూచించారు. యువతలో కూడా స్ట్రోక్ కేసులు నమోదవుతున్న నేపథ్యంలో చిన్న వయస్సు నుంచే ఆరోగ్యకరమైన అలవాట్లు పాటించాలని పిలుపునిచ్చారు.
డా. నీలిమ, న్యూరో ఫిజీషియన్ మాట్లాడుతూ, స్ట్రోక్ ప్రధానంగా మెదడుకు రక్తప్రసరణలో ఆటంకం కలగడం లేదా మెదడులో రక్తనాళం చిట్లి రక్తస్రావం జరగడం వల్ల సంభవిస్తుందని వివరించారు. ముఖం ఒకవైపు వాలిపోవడం, ఒక చేయి లేదా కాలు బలహీనపడటం, మాట తడబడటం, మాట అర్థం కాకపోవడం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే ఏమాత్రం నిర్లక్ష్యం చేయకూడదన్నారు. స్ట్రోక్ చికిత్సలో ప్రతి నిమిషం విలువైనదని, లక్షణాలు ప్రారంభమైన సమయాన్ని గుర్తుంచుకొని వెంటనే అత్యవసర వైద్యసేవలు అందుబాటులో ఉన్న ఆసుపత్రికి తరలించాలని తెలిపారు. ఆలస్యం చేయడం వల్ల శాశ్వత వైకల్యం ఏర్పడే ప్రమాదం ఉందని హెచ్చరించారు.
డా. V.V. దుర్గాప్రసాద్, హెచ్‌ఓడీ, కమ్యూనిటీ మెడిసిన్ మాట్లాడుతూ, ప్రపంచ స్ట్రోక్ దినోత్సవం 2026 సందర్భంగా “Every Minute Counts” (ప్రతి నిమిషం విలువైనదే) అనే సందేశం ప్రాముఖ్యతను వివరించారు. స్ట్రోక్ సమయంలో మెదడులోని నాడీకణాలు దెబ్బతినే ప్రమాదం వేగంగా పెరుగుతుందని, సకాలంలో చికిత్స అందకపోతే పక్షవాతం, మాటలలో ఇబ్బందులు, ఇతర శాశ్వత వైకల్యాలు సంభవించవచ్చని తెలిపారు. స్ట్రోక్ లక్షణాలను గుర్తించిన వెంటనే స్పందించడం, ప్రజల్లో అవగాహన పెంపొందించడం ప్రతి ఒక్కరి బాధ్యత అని పేర్కొన్నారు.
డా. పరాంకుశం మాట్లాడుతూ, అధిక రక్తపోటు స్ట్రోక్‌కు ప్రధాన ప్రమాద కారకాల్లో ఒకటని తెలిపారు. రక్తపోటు, రక్తంలో చక్కెర స్థాయులు, కొలెస్ట్రాల్‌ను క్రమం తప్పకుండా పరీక్షించుకోవాలని, వైద్యుల సూచనల మేరకు మందులను క్రమం తప్పకుండా వాడాలని సూచించారు. స్ట్రోక్ లక్షణాలు కనిపించినప్పుడు ఇంటి చిట్కాలు, స్వయంచికిత్సలు లేదా లక్షణాలు తగ్గుతాయేమోనని వేచి చూడకుండా వెంటనే ఆసుపత్రికి తీసుకెళ్లాలని తెలిపారు.
డా. భరత్ జైన్, హెచ్‌ఓడీ, ఆఫ్తాల్మాలజీ మాట్లాడుతూ, అకస్మాత్తుగా చూపు తగ్గడం, ఒకటి రెండు వస్తువులుగా కనిపించడం లేదా చూపులో మార్పులు రావడం కూడా స్ట్రోక్‌కు సంబంధించిన హెచ్చరిక లక్షణాలు కావచ్చని వివరించారు. ఇటువంటి లక్షణాలను నిర్లక్ష్యం చేయకుండా తక్షణమే వైద్య సహాయం పొందాలని సూచించారు.
డా. భారతి, హెచ్‌ఓడీ, మైక్రోబయాలజీ మాట్లాడుతూ, పోషక విలువలు కలిగిన సమతుల ఆహారం తీసుకోవాలని, అధిక ఉప్పు, కొవ్వు, చక్కెర ఉన్న ఆహార పదార్థాలు, జంక్ ఫుడ్, చక్కెర కలిపిన శీతల పానీయాల వినియోగాన్ని పరిమితం చేయాలని సూచించారు. పండ్లు, కూరగాయలు, తృణధాన్యాలు, పప్పుధాన్యాలతో కూడిన ఆరోగ్యకరమైన ఆహారాన్ని తీసుకుంటూ క్రమం తప్పకుండా శారీరక శ్రమ చేయడం ద్వారా ఊబకాయం, అధిక రక్తపోటు వంటి సమస్యలను నియంత్రించవచ్చని తెలిపారు.
డా. ప్రవీణ్ మాట్లాడుతూ, పర్యావరణ పరిరక్షణతో పాటు శారీరక చురుకుదనాన్ని పెంపొందించేందుకు విద్యార్థులు, సిబ్బంది వారంలో కనీసం ఒకరోజు “నో వెహికల్ డే” పాటించాలని పిలుపునిచ్చారు. సాధ్యమైన దూరాలకు నడవడం లేదా సైకిల్ వినియోగించడం ఆరోగ్యానికి మేలు చేస్తుందని పేర్కొన్నారు.
డా. ఉదయ్ కుమార్ మాట్లాడుతూ, మన చుట్టుపక్కల ఎవరికైనా స్ట్రోక్ లక్షణాలు కనిపిస్తే మానవతా దృక్పథంతో వెంటనే స్పందించాలని, అత్యవసర వైద్య సహాయం కోరుతూ బాధితుడిని సురక్షితంగా ఆసుపత్రికి తరలించాలని సూచించారు. స్ట్రోక్ వచ్చిన వ్యక్తికి ఆహారం, నీరు లేదా నోటి ద్వారా మందులు బలవంతంగా ఇవ్వకూడదని, వైద్య సహాయం అందే వరకు బాధితుడిని పర్యవేక్షించాలని తెలిపారు.
స్ట్రోక్ నివారణకు ప్రతి ఒక్కరూ పాటించాల్సిన ముఖ్యమైన సూచనలు
రక్తపోటు, మధుమేహం, కొలెస్ట్రాల్‌ను నియంత్రణలో ఉంచుకోవాలి.
ధూమపానం, పొగాకు వినియోగం, మద్యపానానికి దూరంగా ఉండాలి.
ఉప్పు, కొవ్వు, చక్కెర అధికంగా ఉండే ఆహారాన్ని తగ్గించి సమతుల ఆహారం తీసుకోవాలి.
వారానికి కనీసం 150 నిమిషాల మితమైన శారీరక వ్యాయామం చేయడానికి ప్రయత్నించాలి.
ఎక్కువసేపు కూర్చునే అలవాటును తగ్గించి, ఆరోగ్యకరమైన శరీర బరువును నిర్వహించాలి.
వైద్యుల సూచనల మేరకు మందులను క్రమం తప్పకుండా వాడాలి.
స్ట్రోక్ లక్షణాలు కనిపించినప్పుడు ఒక్క క్షణం కూడా ఆలస్యం చేయకుండా అత్యవసర వైద్య సహాయం పొందాలి.
ఈ కార్యక్రమంలో కళాశాల అధ్యాపకులు, అధ్యాపకేతర సిబ్బంది, వైద్య విద్యార్థులు పాల్గొన్నారు.
