కొత్త ఓఆర్ ఆర్
ఏపీ స్టేట్ బ్యూరో, సూర్య ప్రధాన ప్రతినిధి
అమరావతి: ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధాని అమరావతి చుట్టూ నిర్మించనున్న బాహ్య వలయ రహదారి (ఔటర్ రింగ్ రోడ్డు–ఓఆర్ఆర్) రూపకల్పనలో కీలక మార్పులు చోటుచేసుకున్నాయి. రాజధాని ప్రాధాన్యానికి తగినట్టుగా కృష్ణానదిపై సాధారణ వంతెనలకు బదులుగా అత్యాధునిక కేబుల్ వంతెనలను నిర్మించాలన్న ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు పట్టుదలతో భారత జాతీయ రహదారుల ప్రాధికార సంస్థ (ఎన్హెచ్ఏఐ) తాజాగా ఈ ప్రతిపాదనకు అంగీకరించినట్లు తెలుస్తోంది. దీంతో అమరావతి ఓఆర్ఆర్లో కృష్ణానదిపై రెండు భారీ ఐకానిక్ వంతెనలు రూపుదిద్దుకోనున్నాయి. ఒకవైపు రాజధాని వైభవానికి ప్రతీకగా నిలిచేలా వంతెనల రూపకల్పనను మార్చుతూనే, మరోవైపు మొత్తం ప్రాజెక్టు అంచనా వ్యయాన్ని తగ్గించడం విశేషం.
కృష్ణానదిపై రెండు భారీ వంతెనలు
ఓఆర్ఆర్లో భాగంగా కృష్ణానదిపై వల్లూరుపాలెం సమీపంలో 4.8 కిలోమీటర్ల పొడవున, మున్నలూరు సమీపంలో 3.15 కిలోమీటర్ల పొడవున కేబుల్ వంతెనలను నిర్మించనున్నారు. ఈ రెండు వంతెనల మొత్తం పొడవు 7.95 కిలోమీటర్లు. రాజధాని ప్రాంతంలోకి వచ్చే ప్రధాన రవాణా మార్గాలకు ఇవి కీలక అనుసంధానంగా నిలవనున్నాయి. సాధారణ వంతెనలతో పోలిస్తే ప్రత్యేక నిర్మాణ శైలి, ఆధునిక సాంకేతికతతో ఈ వంతెనలను అభివృద్ధి చేయాలన్నది ప్రతిపాదన.వాస్తవానికి 2018లో ప్రాజెక్టుకు ఆమోదం లభించిన సమయంలోనే కృష్ణానదిపై ఐకానిక్ వంతెనల నిర్మాణాన్ని ప్రతిపాదించారు. అయితే 2024 డిసెంబరులో సమగ్ర ప్రాజెక్టు నివేదిక (డీపీఆర్) తయారీ సమయంలో నిర్మాణ వ్యయం పెరుగుతుందన్న అంచనాలతో కేబుల్ వంతెనల స్థానంలో సాధారణ వంతెనలను ప్రతిపాదించారు. తాజాగా ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు జోక్యంతో మళ్లీ మొదటి ప్రతిపాదనను పరిగణనలోకి తీసుకోవడం ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది.
రూ.38,450 కోట్ల నుంచి రూ.30,491 కోట్లకు..
ఓఆర్ఆర్ ప్రాజెక్టు అంచనా వ్యయం విషయంలోనూ కీలక మార్పు చోటుచేసుకుంది. 2024 డీపీఆర్లో మొత్తం ప్రాజెక్టు వ్యయాన్ని రూ.38,450 కోట్లుగా అంచనా వేయగా, తాజా ప్రతిపాదనల్లో అది రూ.30,491 కోట్లకు తగ్గింది. అంటే దాదాపు రూ.7,959 కోట్ల మేర అంచనా వ్యయం తగ్గినట్లు లెక్కలు సూచిస్తున్నాయి.కృష్ణానదిపై వంతెనల రూపకల్పనను మెరుగుపరుస్తూనే ప్రాజెక్టు వ్యయం తగ్గడం ఆసక్తికరంగా మారింది. దీనికి ప్రధానంగా కొన్ని అనుబంధ రహదారుల ప్రతిపాదనలను తొలగించడం, సొరంగాల నిర్మాణ సామర్థ్యంలో మార్పులు చేయడం కారణాలుగా కనిపిస్తున్నాయి. ఓఆర్ఆర్ బయటివైపు నిర్మించాలనుకున్న కొన్ని సర్వీస్ రోడ్ల ప్రతిపాదనలను పక్కన పెట్టారు. అలాగే తెనాలి సమీపంలో జాతీయ రహదారి నుంచి కాజ వరకు 17.5 కిలోమీటర్ల మేర నిర్మించాలనుకున్న ఆరు వరుసల అనుసంధాన రహదారి ప్రతిపాదనను రద్దు చేశారు. ఈ మార్పులు ప్రాజెక్టు మొత్తం వ్యయంపై ప్రభావం చూపినట్లు అంచనా.కొండ ప్రాంతాల్లో సొరంగాల నిర్మాణానికి సంబంధించిన ప్రణాళికలోనూ మార్పులు చేశారు. భవిష్యత్తులో ట్రాఫిక్ అవసరాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని ఎనిమిది వరుసల రహదారికి సరిపోయేలా సొరంగాలను నిర్మించాలన్న ప్రతిపాదనను సవరించి, ఆరు వరుసలకు అనుగుణంగా నిర్మించాలని నిర్ణయించారు.కొండపల్లి రిజర్వ్ ఫారెస్ట్ పరిధిలో రెండు సొరంగాలు నిర్మించనున్నారు. వీటిలో ఒకటి 2.68 కిలోమీటర్లు, మరొకటి 1.64 కిలోమీటర్ల పొడవు ఉంటుంది. అదనంగా పేరేచర్ల కొండల్లో 400 మీటర్ల పొడవున మరో సొరంగాన్ని తవ్వనున్నారు. ఈ మూడు సొరంగాలు కొండ ప్రాంతాల్లో రహదారి అనుసంధానాన్ని మెరుగుపరచడంతోపాటు ప్రయాణ దూరం, ప్రయాణ సమయాన్ని తగ్గించేందుకు దోహదపడనున్నాయి.
గ్రామాలకు ఇబ్బందులు లేకుండా అండర్పాస్లు
ఓఆర్ఆర్ నిర్మాణం వల్ల రహదారి వెంట ఉన్న గ్రామాల రాకపోకలకు ఆటంకం కలగకుండా ప్రత్యేక ఏర్పాట్లు చేస్తున్నారు. మొత్తం మార్గంలో 105 అండర్పాస్లు, ఎనిమిది రోడ్ ఓవర్ బ్రిడ్జిలను నిర్మించాలని ప్రతిపాదించారు. వీటి ద్వారా గ్రామీణ రహదారులు, స్థానిక రవాణా మార్గాలు అంతరాయం లేకుండా కొనసాగేందుకు అవకాశం ఉంటుంది.
ఆరు వరుసల ప్రధాన రహదారిపై వేగంగా ప్రయాణించే వాహనాలు, గ్రామాల నుంచి రాకపోకలు సాగించే వాహనాలు వేర్వేరుగా ప్రయాణించేలా ఈ నిర్మాణాలు ఉపయోగపడతాయి. దీనివల్ల ప్రమాదాల ముప్పు తగ్గడంతోపాటు స్థానిక ప్రజలకు ప్రయాణ సౌకర్యాలు మెరుగుపడతాయని భావిస్తున్నారు.అమరావతి ఓఆర్ఆర్ మార్గం కంచికచర్ల సమీపంలోని విజయవాడ–హైదరాబాద్ జాతీయ రహదారి నుంచి ప్రారంభమవుతుంది. అక్కడి నుంచి కొండపల్లి అడవి, మైలవరం, కంకిపాడు మండలంలోని కోలవెన్ను మీదుగా సాగి వల్లూరుపాలెం సమీపంలో కృష్ణానదిని దాటి గుంటూరు జిల్లా వైపు ప్రవేశిస్తుంది.తర్వాత వట్టిచెరుకూరు మండలంలోని పుల్లడిగుంట, పేరేచర్ల ప్రాంతాల మీదుగా ప్రయాణించి మున్నలూరు సమీపంలో మరోసారి కృష్ణానదిని దాటుతుంది. అక్కడి నుంచి తిరిగి కంచికచర్ల వైపు చేరుకోవడంతో రింగ్ రహదారి పూర్తవుతుంది. ఈ మార్గం విజయవాడ, గుంటూరు నగరాల చుట్టూ ప్రత్యామ్నాయ రవాణా మార్గంగా పనిచేయనుంది.మొత్తం 189.93 కిలోమీటర్ల పొడవున ఆరు వరుసలతో ఓఆర్ఆర్ను నిర్మించనున్నారు. దీనికి అదనంగా నారాకోడూరు నుంచి గుంటూరు శివారులోని బుడంపాడు వరకు 5.2 కిలోమీటర్ల పొడవున నాలుగు వరుసల స్పర్ రహదారిని ప్రతిపాదించారు. ఈ అనుసంధాన మార్గం గుంటూరు నగర పరిసర ప్రాంతాల రవాణాకు ఉపయోగపడనుంది.ఐదు జిల్లాల్లోని 23 మండలాలు, 97 గ్రామాల మీదుగా ఈ భారీ రహదారి నిర్మాణం సాగనుంది. భూసేకరణ, అటవీ అనుమతులు, స్థానిక రహదారుల అనుసంధానం వంటి అంశాలను సమన్వయం చేసుకుంటూ పనులను ముందుకు తీసుకెళ్లాల్సి ఉంటుంది.
నాలుగు ప్యాకేజీలుగా పనులు
ఓఆర్ఆర్ నిర్మాణాన్ని నాలుగు ప్యాకేజీలుగా విభజించి హైబ్రిడ్ యాన్యుటీ విధానంలో చేపట్టనున్నారు. సివిల్ నిర్మాణ పనులకు రూ.10,595 కోట్లు, భూసేకరణకు రూ.5,315 కోట్లు ఖర్చవుతుందని అంచనా వేశారు. మిగిలిన మొత్తాన్ని అటవీ అనుమతులు, విద్యుత్ లైన్ల తరలింపు, ఇతర అనుబంధ పనులు, 15 సంవత్సరాల నిర్వహణకు కేటాయించనున్నట్లు ప్రాజెక్టు వ్యయ వివరాలు సూచిస్తున్నాయి.హైబ్రిడ్ యాన్యుటీ విధానంలో ప్రభుత్వ నిధులు, నిర్మాణ సంస్థ పెట్టుబడులు సమన్వయంతో ప్రాజెక్టు చేపడతారు. నిర్మాణం పూర్తయిన తర్వాత నిర్దేశిత కాలానికి నిర్వహణ బాధ్యతలు కూడా ఒప్పంద నిబంధనల ప్రకారం కొనసాగుతాయి. అయితే తాజా రూపకల్పన, ప్యాకేజీల వారీగా ఖర్చులు, నిర్మాణ కాలపట్టికకు సంబంధించిన తుది వివరాలు అధికారికంగా ఖరారు కావాల్సి ఉంటుంది.ప్రస్తుతం విజయవాడ, గుంటూరు నగరాల మీదుగా ప్రయాణించే సరుకు రవాణా వాహనాలు ట్రాఫిక్ రద్దీకి కారణమవుతున్నాయి. ముఖ్యంగా హైదరాబాద్, చెన్నై, కోల్కతా దిశగా వెళ్లే లారీలు, ఇతర భారీ వాహనాలు నగరాల గుండా ప్రయాణించాల్సి వస్తోంది. ఓఆర్ఆర్ అందుబాటులోకి వస్తే ఈ వాహనాలు నగరాల్లోకి ప్రవేశించకుండా బయటి మార్గంలోనే తమ గమ్యస్థానాలకు వెళ్లే అవకాశం ఉంటుంది. దీంతో విజయవాడలోని బెంజి సర్కిల్, రామవరప్పాడు వంటి కీలక కూడళ్ల వద్ద ట్రాఫిక్ ఒత్తిడి తగ్గుతుందని భావిస్తున్నారు. ప్రయాణ సమయం తగ్గడం, ఇంధన వినియోగం ఆదా కావడం, నగరాల్లో వాయు కాలుష్యం తగ్గడం వంటి ప్రయోజనాలు కలగవచ్చు. అదే సమయంలో అమరావతి, విజయవాడ, గుంటూరు పరిసర ప్రాంతాల్లో పారిశ్రామిక, వాణిజ్య, రవాణా కార్యకలాపాలకు కొత్త అవకాశాలు ఏర్పడతాయని అంచనా.
రాజధాని అభివృద్ధికి కీలక అనుసంధానం
అమరావతిని కేంద్రంగా చేసుకుని ప్రాంతీయ రవాణా వ్యవస్థను బలోపేతం చేయడంలో ఓఆర్ఆర్ కీలక పాత్ర పోషించనుంది. జాతీయ రహదారులతో అనుసంధానం, కృష్ణానదిపై రెండు భారీ వంతెనలు, కొండ ప్రాంతాల్లో సొరంగాలు, గ్రామీణ రహదారులకు అండర్పాస్ల నిర్మాణం ఈ ప్రాజెక్టులో ప్రధాన అంశాలు.ఐకానిక్ వంతెనల ప్రతిపాదనను తిరిగి తెరపైకి తీసుకురావడం రాజధాని రూపకల్పనలో మరో కీలక పరిణామంగా నిలుస్తోంది. అయితే భూసేకరణ, అటవీ అనుమతులు, తుది డీపీఆర్ ఆమోదం, నిర్మాణ సంస్థల ఎంపిక వంటి దశలు పూర్తయిన తర్వాతే పనుల పురోగతి, ప్రారంభ తేదీలు, తుది వ్యయంపై స్పష్టత రానుంది. అమరావతి చుట్టూ నిర్మితమయ్యే ఈ బాహ్య వలయ రహదారి పూర్తయితే రాష్ట్రంలోని ప్రధాన నగరాల మధ్య రవాణా వ్యవస్థకు కొత్త దిశ లభించే అవకాశం ఉంది.