ఏడు దశాబ్దాల్లో దక్షిణ భారతదేశంలో రికార్డు : భారత వాతావరణ శాఖ (ఐఎండీ) అధ్యయనం
వేడి, పొడి వాతావరణ ప్రాంతం సగానికి తగ్గింది
తెలంగాణ బ్యూరో , ప్రతినిధి : 1951–1980 నుంచి 1991–2020 మధ్య దక్షిణ భారతదేశంలో వేడి, పొడి వాతావరణ ప్రాంతం వాటా సుమారు 30 శాతం నుంచి 16 శాతానికి తగ్గిందని భారత వాతావరణ శాఖ శాస్త్రవేత్తలు గుర్తించారు. వర్షపాతం పెరగడమే దీనికి కారణమని అధ్యయనం పేర్కొంది. అయితే, ఈ ఏడాది ఎల్నినో ప్రభావిత రుతుపవన కాలంలో దేశంలో అత్యధిక వర్షపాతం లోటు నమోదైన ప్రాంతాల్లో దక్షిణ భారతదేశం కూడా ఒకటిగా నిలిచింది. హైదరాబాద్: 1951–1980 కాలంలో దక్షిణ భారత ద్వీపకల్పంలో సుమారు 30 శాతం విస్తీర్ణంలో ఉన్న ఉష్ణ అర్ధశుష్క వాతావరణ ప్రాంతం (హాట్ సెమీ-అరిడ్ జోన్), 1991–2020 నాటికి 16 శాతానికి తగ్గింది. ఈ భూభాగంలో అధిక భాగం ఉష్ణమండల సవన్నా వాతావరణ ప్రాంతంగా మారింది. గతంలో ద్వీపకల్పంలో సుమారు ఐదింట మూడు వంతుల విస్తీర్ణంలో ఉన్న సవన్నా ప్రాంతం ఇప్పుడు దాదాపు నాలుగింట మూడు వంతులకు విస్తరించింది. దక్షిణ భారతదేశంలో వర్షపాతం పెరగడమే ఈ మార్పుకు కారణమని పరిశోధకులు పేర్కొన్నారు. భారత వాతావరణ శాఖ (ఐఎండీ), పుణెలోని ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ట్రాపికల్ మెటియరాలజీ శాస్త్రవేత్తలు నిర్వహించిన ఈ అధ్యయనం ఐఎండీ సమీక్షిత శాస్త్రీయ పత్రిక ‘మౌసం’ లో ప్రచురితమైంది. ఉష్ణోగ్రతలు, వర్షపాతం ఆధారంగా వాతావరణ మండలాలను నిర్వచిస్తారు. వాతావరణాన్ని అంచనా వేసేందుకు ప్రామాణికంగా ఉపయోగించే 30 ఏళ్ల కాలవ్యవధులను తీసుకుని, ఐఎండీ సొంత పరిశీలనల ఆధారంగా పరిశోధకులు 1951–1980 నుంచి 1991–2020 వరకు భారతదేశ వాతావరణ పటాన్ని పునర్విభజించారు. ఉష్ణ అర్ధశుష్క ప్రాంతాల్లో ఉష్ణోగ్రతలు ఎక్కువగా, వర్షపాతం తక్కువగా ఉంటుంది. దాని స్థానంలో విస్తరించిన ఉష్ణమండల సవన్నా ప్రాంతాల్లో ఏడాది పొడవునా వెచ్చని వాతావరణం, సుదీర్ఘ పొడి కాలం ఉన్నప్పటికీ, వర్షపాతం తులనాత్మకంగా ఎక్కువగా ఉంటుంది. ఈ మార్పుల్లో ఎక్కువ భాగం ఇటీవలి రెండు కాలవ్యవధులైన 1981–2010, 1991–2020లో చోటుచేసుకుంది. వాయవ్య భారతదేశంలో ఇదే కాలంలో ఉష్ణ అర్ధశుష్క ప్రాంతం విస్తరించగా, దక్షిణ ద్వీపకల్పంలో దీనికి విరుద్ధమైన మార్పు నమోదైంది. దేశవ్యాప్తంగా పగటి, రాత్రి ఉష్ణోగ్రతలు పెరిగినప్పటికీ, దక్షిణ భారతదేశంలో వర్షపాతం పెరిగిందని, ఉత్తర మైదానాల్లో తగ్గిందని అధ్యయనం వెల్లడించింది. పశ్చిమ తీరంలో దేశంలోనే అత్యధిక వర్షపాతం నమోదయ్యే ఉష్ణమండల రుతుపవన వాతావరణ మండలం తీర కర్ణాటక, కేరళ ప్రాంతాల్లో విస్తరించింది. అయితే దీర్ఘకాలంలో వర్షపాతం పెరిగినప్పటికీ, ఈ ఏడాది దక్షిణ భారతదేశం వర్షాభావం నుంచి తప్పించుకోలేకపోయింది. పసిఫిక్ మహాసముద్ర జలాలు కాలానుగుణంగా వేడెక్కడం వల్ల భారత రుతుపవనాలు బలహీనపడే ఎల్నినో ప్రభావంతో దక్షిణాదిలో సాధారణం కంటే 24.3 శాతం తక్కువ వర్షపాతం నమోదైంది. కర్ణాటకలో 30 శాతం లోటు ఉండగా, ఆంధ్రప్రదేశ్, తమిళనాడు, తెలంగాణలో 17 నుంచి 24 శాతం వరకు లోటు నమోదైంది. కర్ణాటక ప్రభుత్వం రాష్ట్రంలోని 240 తాలూకాల్లో 177 తాలూకాలను కరవు ప్రాంతాలుగా ప్రకటించింది. ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో కేంద్ర ప్రభుత్వం కరవును ప్రకటించింది. “1950ల నుంచి దక్షిణ ద్వీపకల్పంలో వేడి, పొడి వాతావరణ ప్రాంతం దాదాపు సగానికి తగ్గి, మరింత వర్షపాతం ఉండే వాతావరణం వైపు దేశంలోనే అతిపెద్ద మార్పు చోటుచేసుకుంది. అయినప్పటికీ ఈ రుతుపవన కాలంలో దక్షిణాదిలో దాదాపు నాలుగో వంతు వర్షపాతం లోటు నమోదైంది. దీర్ఘకాలంలో వాతావరణం మరింత తేమగా మారినంత మాత్రాన ఎల్నినో సంవత్సరంలో వర్షాభావం నుంచి రక్షణ లభించదని ఇది తెలియజేస్తోంది. కాబట్టి దీర్ఘకాల మార్పులతో పాటు ఒక సీజన్ నుంచి మరో సీజన్కు వచ్చే హెచ్చుతగ్గులను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకుని ప్రణాళికలు రూపొందించాలి” అని అధ్యయన ప్రధాన రచయిత, ఐఎండీ పుణెకు చెందిన అనన్య కర్మాకర్ తెలిపారు. “ఎల్నినో ప్రభావంతో రుతుపవనాలు బలహీనపడి, ఈ ఏడాది దేశంలో అత్యధిక వర్షపాతం లోటు నమోదైన ప్రాంతాల్లో దక్షిణాది ఒకటిగా నిలిచింది. కర్ణాటక, ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ ప్రస్తుతం కరవు పరిస్థితులను ఎదుర్కొంటున్నాయి. అయినప్పటికీ ఏడు దశాబ్దాల కాలంలో దక్షిణ ద్వీపకల్పం మరింత వర్షపాతం పొందే ప్రాంతంగా మారింది. దీర్ఘకాల ధోరణిని, ఎల్నినో కారణంగా ఏటా ఏర్పడే హెచ్చుతగ్గులను కలిపి అర్థం చేసుకోవాల్సిన అవసరాన్ని ఇది స్పష్టం చేస్తోంది. ఈ రెండింటికీ రైతులు సిద్ధంగా ఉండేందుకు ఐఎండీ కాలానుగుణ వాతావరణ అంచనాలు, సలహాలు అందిస్తోంది” అని వాతావరణ శాస్త్ర డైరెక్టర్ జనరల్, అధ్యయన సహ రచయిత మృత్యుంజయ్ మహాపాత్ర తెలిపారు.