devotional
ఉత్తరాంధ్ర ప్రజల కొంగుబంగారం – విజయనగరం పైడితల్లి సిరిమానోత్సవం!
విజయనగరం: ఉత్తరాంధ్ర ప్రజల ఇలవేల్పు, విజయనగరం గ్రామదేవత శ్రీ పైడితల్లి అమ్మవారి సిరిమానోత్సవం మరియు 16 రోజుల జాతర మహోత్సవాలు ప్రతీ ఏటా ఎంతో కన్నులపండువగా జరుగుతాయి. ఆశ్వయుజ శుద్ధ పాడ్యమి నుంచి ప్రారంభమయ్యే ఈ పండుగకు దేశ విదేశాల నుంచి లక్షలాది మంది భక్తులు విచ్చేసి అమ్మవారిని దర్శించుకుంటారు. క్రీ.శ. 1758లో జరిగిన చారిత్రాత్మక బొబ్బిలి యుద్ధం అనంతరం, విజయనగరం పూసపాటి రాజవంశీకుల కాలంలో ఈ తొలి సిరిమానోత్సవం ప్రారంభమైంది. విజయనగర వాసుల కోర్కెలను తీర్చేందుకు సాక్షాత్తూ శ్రీ జగన్నాథస్వామే ఇక్కడికి పైడిమాంబగా వచ్చారని భక్తులు తీవ్రంగా విశ్వసిస్తారు.
ఈ ఉత్సవాల్లో విజయదశమి తర్వాత వచ్చే మంగళవారం నాడు నిర్వహించే ‘సిరిమానోత్సవం’ అత్యంత ప్రధానమైనది. సిరిమాను కోసం ఏ చింతచెట్టును ఎంపిక చేయాలనేది అమ్మవారే స్వయంగా పూజారికి స్వప్నంలో కనిపించి ఆజ్ఞాపిస్తారని నమ్ముతారు. సుమారు 50 అడుగుల పొడవు ఉండే ఈ సిరిమానును ఒక బండిపై అమర్చి, దాని చివర అమ్మవారి స్వరూపంగా పూజారి కూర్చునేలా ఆసనం ఏర్పాటు చేస్తారు. సిరిమానుపై అధిష్టించిన పూజారి చదురుగుడి నుంచి విజయనగరం కోట బురుజు వరకు ముమ్మారు తిరువీధుల్లో ఊరేగుతూ కోశశక్తికి ప్రణమిల్లుతారు. ఈ ఊరేగింపులో బెస్తవారి వల ప్రదర్శన, ఈటెలు-బల్లేలు ధరించిన సైన్యం, అంజలి రథం మరియు తెల్ల ఏనుగు రథం ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలుస్తాయి.
సిరిమానోత్సవం ప్రధానంగా రైతుల పండుగగా ప్రసిద్ధి చెందింది. అమ్మవారి వద్ద ఉంచి పూజించిన విత్తనాలు, సిరిమాను కొయ్య ముక్కలను రైతులు తమ పొలాల్లో చల్లుకోవడం ద్వారా మంచి వర్షాలు కురిసి, పంటలు సమృద్ధిగా పండుతాయని భావిస్తారు. ఈ ప్రధాన ఉత్సవం పూర్తయిన తర్వాతి మంగళవారం నాడు పెద్ద చెరువులో అంగరంగ వైభవంగా తెప్పోత్సవం నిర్వహిస్తారు. ఆ మరుసటి మంగళవారం రాత్రి ఉయ్యాల కంబాల ఉత్సవంతో 16 రోజుల జాతర పూర్ణాహుతి అవుతుంది. ముగింపు వేడుకల్లో భాగంగా అమ్మవారిని రైల్వేస్టేషన్ వద్దనున్న వనంగుడికి ఊరేగింపుగా తీసుకెళ్లి వైశాఖ శుద్ధ నవమి వరకు అక్కడే ఉంచుతారు. అనంతరం దశమినాడు తిరిగి చదురుగుడికి చేర్చడంతో వార్షిక ఉత్సవాలు ముగుస్తాయి.