కేంద్ర ఎన్నికల సంఘం నియామకాల చట్టంపై సుప్రీంకోర్టు భిన్న తీర్పు: విస్తృత రాజ్యాంగ ధర్మాసనానికి సిఫార్సు

సూర్య జాతీయ డెస్క్: ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ (సీఈసీ), ఇతర ఎన్నికల కమిషనర్ల నియామకాలకు సంబంధించి కేంద్ర ప్రభుత్వం తీసుకొచ్చిన 2023 చట్టం చెల్లుబాటుపై దాఖలైన పిటిషన్లపై సుప్రీంకోర్టు ద్విసభ్య ధర్మాసనం భిన్న తీర్పు (స్ప్లిట్ వర్డిక్ట్) వెలువరించింది. ఈ వ్యవహారాన్ని రాజ్యాంగ ధర్మాసనానికి బదిలీ చేయాలా వద్దా అనే అంశంపై జస్టిస్ దీపాంకర్ దత్తా, జస్టిస్ సతీష్ చంద్ర శర్మలతో కూడిన ధర్మాసనంలో ఏకాభిప్రాయం కుదరలేదు. అయితే విచారణలో మరింత జాప్యం జరగకుండా నివారించేందుకు, తగిన సంఖ్యతో కూడిన రాజ్యాంగ ధర్మాసనాన్ని ఏర్పాటు చేయాల్సిందిగా భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి (సీజేఐ) ముందుకు ఈ వ్యవహారాన్ని పంపాలని ఇద్దరు న్యాయమూర్తులు ఏకగ్రీవంగా నిర్ణయించారు.

తీర్పు సందర్భంగా జస్టిస్ దీపాంకర్ దత్తా కేంద్ర ప్రభుత్వ చట్టంలోని నియామక ప్రక్రియపై తీవ్రమైన సందేహాలు వ్యక్తం చేశారు. కేంద్ర ఎన్నికల సంఘం (ఈసీఐ) కేవలం స్వతంత్రంగా ఉండటమే కాకుండా, ప్రజల దృష్టిలో కూడా పూర్తి స్వతంత్ర సంస్థగా కనిపించాల్సిన అవసరం ఉందని ఆయన స్పష్టం చేశారు. ప్రధాని, ప్రధానిచే నామినేట్ చేయబడిన కేంద్ర కేబినెట్ మంత్రి, లోక్‌సభలో ప్రతిపక్ష నేతలతో కూడిన ప్రస్తుత సెలక్షన్ కమిటీ కార్యనిర్వాహక వర్గానికి (ప్రభుత్వానికి) పూర్తి వీటో అధికారాన్ని కట్టబెట్టేలా ఉందని ఆయన వ్యాఖ్యానించారు. క్రికెట్ మ్యాచ్‌లో ఒక జట్టు కెప్టెన్ నియమించిన అంపైర్ సరైన నిర్ణయాలు తీసుకున్నప్పటికీ అనుమానాలు ఎలా ఉంటాయో, ఈ ప్రక్రియ కూడా ప్రజా విశ్వసనీయత పరీక్షలో నెగ్గడం కష్టమని క్రికెట్ ఉదాహరణను ప్రస్తావించారు. ప్రధానమంత్రి నామినేట్ చేసిన మంత్రి ప్రధాని నిర్ణయానికి వ్యతిరేకంగా ఓటు వేస్తారని ఆశించలేమని, ఇది స్వతంత్ర నియామక ప్రక్రియ సూత్రాలకు విరుద్ధమని జస్టిస్ దత్తా పేర్కొంటూ, అనూప్ బరన్‌వాల్ కేసులోనే ఈ సూత్రాలు స్పష్టంగా ఉన్నందున విస్తృత ధర్మాసనం అవసరం లేదని అభిప్రాయపడ్డారు.

మరోవైపు జస్టిస్ సతీష్ చంద్ర శర్మ భిన్నమైన వైఖరిని కనబరుస్తూ, ఆర్టికల్ 324 మరియు రాజ్యాంగ వివరణకు సంబంధించిన కీలకమైన చట్టపరమైన ప్రశ్నలు ఈ కేసులో ముడిపడి ఉన్నందున ఆర్టికల్ 145(3) ప్రకారం దీనిపై రాజ్యాంగ ధర్మాసనమే నిర్ణయం తీసుకోవాలని స్పష్టం చేశారు. ఈ అంశంపై ముగ్గురు న్యాయమూర్తుల ధర్మాసనానికి పంపితే సమయం వృథా అవుతుందని భావించిన ధర్మాసనం, నేరుగా సీజేఐ నేతృత్వంలో రాజ్యాంగ ధర్మాసనం ఏర్పాటుకే మొగ్గు చూపింది. ఎన్నికల కమిషనర్ల నియామక ప్యానెల్ నుంచి భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తిని తప్పించి కేబినెట్ మంత్రిని చేర్చడాన్ని సవాలు చేస్తూ దాఖలైన పిటిషన్లపై తుది నిర్ణయం ఇప్పుడు ఏర్పడబోయే విస్తృత రాజ్యాంగ ధర్మాసనం చేతుల్లోకి వెళ్లడంతో దేశవ్యాప్తంగా సర్వత్రా ఆసక్తి నెలకొంది.