international
న్యూయార్క్ చర్చల్లో ఇరాన్ కీలక షరతులు: షిప్పింగ్ దిగ్బంధం ఎత్తివేత, ఆస్తుల విడుదలపైనే దౌత్యపరమైన ముందడుగు
సూర్య అంతర్జాతీయ డెస్క్: న్యూయార్క్లో జరుగుతున్న ఐక్యరాజ్యసమితి సర్వసభ్య సమావేశాల (యూఎన్జీఏ) వేదికగా అమెరికా, ఇరాన్ దేశాల మధ్య జరుగుతున్న పరోక్ష చర్చల్లో టెహ్రాన్ తన వైఖరిని కఠినతరం చేసింది. ఇరు దేశాల మధ్య దౌత్యపరమైన పురోగతి సాధ్యం కావాలన్నా, అత్యంత కీలకమైన హోర్ముజ్ జలసంధిని తిరిగి తెరవాలన్నా అమెరికా విధించిన నౌకాదళ షిప్పింగ్ దిగ్బంధాన్ని తక్షణమే ఎత్తివేయడంతో పాటు అంతర్జాతీయ బ్యాంకుల్లో స్తంభింపజేసిన బిలియన్ల కొద్దీ డాలర్ల ఇరాన్ సార్వభౌమ నిధులను వెంటనే విడుదల చేయాలని స్పష్టమైన షరతులు విధించింది. అంతర్జాతీయ మధ్యవర్తుల ద్వారా జరిగిన సుదీర్ఘ చర్చల్లో ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్ అరాఘ్చీ నేతృత్వంలోని బృందం అమెరికా ప్రత్యేక రాయబారి స్టీవ్ విట్కాఫ్కు ఈ డిమాండ్లను స్పష్టంగా తెలియజేసినట్లు అధికారిక వర్గాలు ధ్రువీకరించాయి.
ప్రపంచ ఇంధన సరఫరాకు అత్యంత కీలకమైన హోర్ముజ్ జలసంధి ద్వారా వాణిజ్య నౌకల రాకపోకలను పునరుద్ధరించాలని అమెరికా కోరుతుండగా, ఇరాన్ మాత్రం ఆంక్షల ఉపశమనం మరియు రక్షణపరమైన హామీలను గట్టిగా డిమాండ్ చేస్తోంది. వాషింగ్టన్ తన సైనిక ఒత్తిడిని తగ్గించి, ఇరాన్ రేవులపై కొనసాగుతున్న దిగ్బంధాన్ని తొలగిస్తే వారం రోజుల్లోనే హోర్ముజ్ జలమార్గాన్ని తెరిచేందుకు తాము సిద్ధంగా ఉన్నామని ఇరాన్ ఉన్నతాధికారులు ప్రతిపాదించారు. న్యూయార్క్ చర్చల్లో మధ్యవర్తులు ఉభయ పక్షాల మధ్య సంప్రదింపులను విజయవంతంగా ముందుకు తీసుకెళ్లారని, శాంతి పరిష్కారానికి ఇది ఒక సువర్ణావకాశమని భావిస్తున్నట్లు వెల్లడైంది. అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ సైతం యూఎన్లో విలేకరులతో మాట్లాడుతూ ఈ పరోక్ష చర్చలు ఎంతో సానుకూలంగా సాగాయని, ఒక ఒప్పందానికి వచ్చే దిశగా వేగం పెరుగుతోందని వ్యాఖ్యానించారు.
అయితే వాస్తవ క్షేత్రస్థాయిలో పరస్పర విశ్వాసం కలిగించే చర్యలు అమలైతేనే తదుపరి శాంతి చర్చలు ముందడుగు వేస్తాయని ఇరాన్ భద్రతా వర్గాలు స్పష్టం చేశాయి. పశ్చిమాసియాలో ఉద్రిక్తతలను తగ్గించడంతో పాటు ఇరువైపులా సమగ్ర కార్యాచరణ అమలు కావాలని టెహ్రాన్ పట్టుబడుతోంది. హోర్ముజ్ జలసంధి మూసివేత కారణంగా అంతర్జాతీయంగా ముడిచమురు ధరలు పెరగడం, రవాణా బీమా ఛార్జీలు తారస్థాయికి చేరడం ప్రపంచ సరఫరా గొలుసులపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతోంది. ఈ ప్రతిష్టంభనకు తెరదించేందుకు న్యూయార్క్ వేదికగా జరుగుతున్న ఈ దౌత్య చర్చల ఫలితాలపైనే ప్రపంచ మార్కెట్లు, అంతర్జాతీయ ఇంధన రంగం భవిష్యత్తు ఆధారపడి ఉన్నాయని ఆర్థిక రంగ నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు.