పెట్రోల్ ధరకే ఈ20: ఆహార ఆర్థిక వ్యవస్థకు ఎందుకు సెగ?

సూర్య ఎకానమీ & అగ్రికల్చర్ బ్యూరో, న్యూఢిల్లీ: ముడి చమురు దిగుమతుల భారాన్ని తగ్గించి, కర్బన ఉద్గారాలను నియంత్రించే లక్ష్యంతో కేంద్ర ప్రభుత్వం 20 శాతం ఇథనాల్ కలిపిన 'ఈ20' (E20) ఇంధన పంపిణీని వేగవంతం చేస్తోంది. అయితే, సాధారణ పెట్రోల్ తయారీ ఖర్చు కంటే ఇథనాల్ ఉత్పత్తి వ్యయం తక్కువగా ఉన్నప్పటికీ, వినియోగదారులకు మాత్రం ఈ20 ఇంధనం సంప్రదాయ పెట్రోల్ ధరకే విక్రయిస్తున్నారు. ఒకవైపు వాహనదారులకు ఇంధన ధరల పరంగా ఎలాంటి ఊరట దక్కకపోగా, మరోవైపు ఈ విధానం దేశ ఆహార ఆర్థిక వ్యవస్థను (Food Economics) తీవ్ర ఒత్తిడికి గురిచేస్తూ నిత్యావసరాల ధరలు పెరగడానికి కారణమవుతోందనే ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.

ఆహార ధాన్యాల మళ్లింపు – ధరలపై ప్రభావం:
ఇథనాల్ తయారీకి చెరకు రసం, మొలాసిస్‌తో పాటు ప్రధాన ఆహార ధాన్యాలైన బియ్యం, మొక్కజొన్న (Maize)లను భారీ ఎత్తున వినియోగిస్తున్నారు.

చక్కెర, బియ్యం నిల్వలపై ఒత్తిడి: చక్కెర పరిశ్రమ నుంచి వచ్చే మొలాసిస్, చెరకు రసం నేరుగా ఇథనాల్ వైపు మళ్లడం వల్ల దేశీయంగా చక్కెర ఉత్పత్తి తగ్గి, మార్కెట్లో ధరలు పెరిగే ముప్పు ఏర్పడుతోంది. ప్రభుత్వం కూడా చక్కెర ధరలు పెరగకుండా ఇథనాల్ కోటాలపై ఆంక్షలు విధించాల్సిన పరిస్థితి వస్తోంది.
పౌల్ట్రీ, పశుగ్రాసం సంక్షోభం: ఇథనాల్ డిస్టిలరీలకు ఆహార ధాన్యాల సరఫరా పెరగడంతో పౌల్ట్రీ, పాడి పరిశ్రమలకు అవసరమైన మొక్కజొన్న, ఇతర ముడిసరుకుల కొరత ఏర్పడుతోంది. పశుగ్రాసం ధరలు పెరగడం వల్ల పాలు, గుడ్లు, చికెన్ ధరలు క్రమంగా ప్రియమవుతున్నాయి.

'ఫుడ్ వర్సెస్ ఫ్యూయల్' వివాదం:
ప్రపంచవ్యాప్తంగా చర్చనీయాంశమైన 'ఆహారం వర్సెస్ ఇంధనం' (Food vs Fuel) సమస్య భారత్‌లోనూ వేడెక్కుతోంది. జనాభా అవసరాలకు పోషకాహార భద్రత కల్పించాల్సిన వేళ, ప్రధాన వ్యవసాయ వనరులను ఇంధన డిస్టిలరీల వైపు ప్రోత్సహించడం దీర్ఘకాలంలో ద్రవ్యోల్బణాన్ని (Food Inflation) పెంచుతుందని ఆర్థికవేత్తలు హెచ్చరిస్తున్నారు.

వినియోగదారులకు దక్కని ప్రయోజనం:
ఇథనాల్ ధర లీటరుకు సుమారు రూ.55 నుంచి రూ.65 వరకు మాత్రమే ఉండగా, 20 శాతం బ్లెండ్ చేసినప్పటికీ బంకుల్లో లీటరు పెట్రోల్ సాధారణ ధరకే అమ్ముతున్నారు. దీనివల్ల చమురు మార్కెటింగ్ సంస్థలకు (OMCs) లాభాలు సమకూరుతున్నప్పటికీ, సామాన్యుడికి మాత్రం ప్రయోజనం అందడం లేదని, పైగా వాహనాల్లో మైలేజీ స్వల్పంగా తగ్గుతోందన్న విమర్శలు వస్తున్నాయి. ఆహార భద్రత, ధరల స్థిరత్వాన్ని దెబ్బతీయకుండా వ్యవసాయ వ్యర్థాల ఆధారిత (2G Ethanol) ఇంధన ఉత్పత్తికి ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.