భారత్‌లో డిజిటల్ డీమ్యాట్ ఖాతాల ప్రభంజనం: స్టాక్ మార్కెట్ వైపు రిటైల్ ఇన్వెస్టర్ల క్యూ.. కారణాలివే!
సూర్య ఫైనాన్షియల్ డెస్క్: భారత ఆర్థిక రంగంలో గత కొద్దికాలంగా అనూహ్య విప్లవం కొనసాగుతోంది. సాంప్రదాయ పొదుపు సాధనాలైన బ్యాంక్ ఫిక్స్‌డ్ డిపాజిట్లు, బంగారం, రియల్ ఎస్టేట్‌ను దాటి సామాన్య ప్రజలు సైతం క్యాపిటల్ మార్కెట్ల వైపు అడుగులు వేస్తున్నారు. దేశీయ డిపాజిటరీ సంస్థలైన సీడీఎస్‌ఎల్ (CDSL), ఎన్‌ఎస్‌డీఎల్ (NSDL) గణాంకాల ప్రకారం దేశంలో డీమ్యాట్ ఖాతాల సంఖ్య రికార్డు స్థాయికి చేరుకోగా, అందులో సింహభాగం డిజిటల్ పద్ధతుల్లో తెరుస్తున్న వ్యక్తిగత రిటైల్ ఇన్వెస్టర్ల ఖాతాలే కావడం విశేషం. టైర్-2, టైర్-3 నగరాల నుంచి గ్రామీణ యువత వరకు లక్షలాది మంది స్టాక్ మార్కెట్లలో పెట్టుబడులు పెట్టేందుకు డిజిటల్ డీమ్యాట్ ఖాతాలను ఆశ్రయిస్తున్నారు.
డిజిటల్ డీమ్యాట్ ఖాతాల పెరుగుదలకు ప్రధాన చోదక శక్తులు
రిటైల్ ఇన్వెస్టర్లు ఇంత భారీ సంఖ్యలో మార్కెట్లలోకి ప్రవేశించడానికి మార్కెట్ నిపుణులు పలు కీలక కారణాలను విశ్లేషిస్తున్నారు:
పేపర్‌లెస్ ఈ-కేవైసీ : గతంలో డీమ్యాట్ ఖాతా తెరవాలంటే బ్రోకర్ కార్యాలయాల చుట్టూ తిరగడం, భారీగా దరఖాస్తు ఫారాలు నింపడం అవసరమయ్యేది. ఆధార్ బేస్డ్ ఓటీపీ, వీడియో కేవైసీ (V-KYC), డిజిలాకర్ రాకతో ఇప్పుడు కేవలం 5 నుంచి 10 నిమిషాల్లో స్మార్ట్‌ఫోన్ ద్వారానే ఖాతా ప్రారంభించే వెసులుబాటు లభించింది.
డిస్కౌంట్ బ్రోకర్ల యాప్‌లు & జీరో బ్రోకరేజ్:ఫిన్‌టెక్ సంస్థలు, డిస్కౌంట్ బ్రోకరేజ్ ప్లాట్‌ఫామ్‌లు అందించే అత్యంత సరళమైన మొబైల్ యాప్‌లు సామాన్యుడికి ట్రేడింగ్, ఇన్వెస్ట్‌మెంట్‌ను అత్యంత సులభతరం చేశాయి. డెలివరీ ట్రేడ్లపై ఉచిత లేదా నామమాత్రపు రుసుములు ఉండటం యువతను అమితంగా ఆకర్షిస్తోంది.
క్రమబద్ధమైన మ్యూచువల్ ఫండ్ పెట్టుబడులు : సిస్టమాటిక్ ఇన్వెస్ట్మెంట్ ప్లాన్ : విధానంపై విస్తృత అవగాహన పెరిగింది. నెలకు రూ. 100 లేదా రూ. 500తో కూడా పెట్టుబడులు ప్రారంభించే వెసులుబాటు ఉండటంతో మధ్యతరగతి, వేతన జీవులు పెద్ద ఎత్తున డీమ్యాట్/ఇన్వెస్ట్మెంట్ ఖాతాలను తెరుస్తున్నారు.
ఐపీవో (IPO) బూమ్ – వేగవంతమైన రాబడులు:స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీలలో వరుసగా నమోదవుతున్న నూతన తరం కంపెనీలు, ఎస్‌ఎంఈ (SME) ఐపీవోలు లిస్టింగ్ రోజునే అద్భుతమైన లాభాలను అందిస్తుండటంతో ప్రైమరీ మార్కెట్ కేటాయింపుల కోసం ఖాతాలు తెరవడం పరిపాటిగా మారింది.
సాంప్రదాయ పొదుపుపై తగ్గిన ఆకర్షణ – ద్రవ్యోల్బణ భయం:ద్రవ్యోల్బణాన్ని అధిగమించి దీర్ఘకాలిక సంపదను సృష్టించాలంటే ఈక్విటీ మార్కెట్లే సరైన సాధనమనే ఆర్థిక అక్షరాస్యత (Financial Literacy) సోషల్ మీడియా, యూట్యూబ్, ఫిన్‌ఫ్లూయెన్సర్ల ద్వారా ప్రజల్లో విస్తరించింది.
ఆర్థిక వ్యవస్థపై ప్రభావందేశీయ నిధుల రక్షణ కవచం (Domestic Institutional Resilience):
విదేశీ పోర్ట్‌ఫోలియో ఇన్వెస్టర్లు (FIIs) మార్కెట్ల నుంచి పెట్టుబడులు ఉపసంహరించుకున్నప్పటికీ, దేశీయ రిటైల్ ఇన్వెస్టర్ల నుంచి ఎస్‌ఐపీల ద్వారా ప్రతినెలా వస్తున్న వేల కోట్ల రూపాయలు భారత మార్కెట్లకు బలమైన రక్షణ కవచంగా నిలుస్తున్నాయి.
ఆర్థిక వ్యవస్థ ఫార్మలైజేషన్:డబ్బును ఇంట్లో లేదా అసంఘటిత రంగాల్లో ఉంచకుండా అధికారిక క్యాపిటల్ మార్కెట్ వ్యవస్థలోకి తీసుకురావడం ద్వారా దేశీయ పారిశ్రామిక రంగానికి మూలధన లభ్యత విస్తరిస్తోంది.
నియంత్రణ సంస్థ సెబీ (SEBI) సైబర్ సెక్యూరిటీని పటిష్టం చేస్తూ, మదుపర్ల భద్రతకు కఠిన నిబంధనలు అమలు చేస్తుండటం వల్ల రాబోయే రోజుల్లో డిజిటల్ డీమ్యాట్ ఖాతాల విస్తరణ మరింత వేగవంతం కానుంది.
