పదిహేనేళ్లుగా పల్లెలకు గ్రహణం! కాకినాడ కార్పొరేషన్ లో విలీన చిక్కులు

పదిహేనేళ్లుగా పల్లెలకు గ్రహణం!

పంచాయతీల్లో ఎన్నికలు లేవు.. కాకినాడ కార్పొరేషన్‌లోనూ తేలని ప్రాతినిధ్యం!

• కాకినాడ శివారు ఆరు గ్రామాలకు ఏళ్లుగా ఎన్నికల నిరీక్షణ
• 2015లో విలీన ప్రక్రియ.. 2017లో న్యాయ వివాదాలు
• పాలకులు మారినా పరిష్కారం కాని పరిపాలనా చిక్కుముడి
• ఎన్నికైన ప్రతినిధులు లేక అభివృద్ధి పనులపై ప్రజాపర్యవేక్షణ కరువు
• కేంద్ర నిధుల కేటాయింపులు, ఖర్చులపై పూర్తి లెక్కలు అవసరం
• స్థానిక ఎన్నికల సన్నాహాల వేళ అధికారుల నిర్ణయమే కీలకం

ఉమ్మడి గోదావరి జిల్లాల సూర్య బ్యూరో (కాకినాడ)

నగరం పెరిగింది. గ్రామాల రూపురేఖలు మారాయి. పాలకులు మారారు. కానీ కాకినాడ శివారులోని ఆరు గ్రామాల ప్రజలకు ఎన్నికైన స్థానిక పాలకవర్గాల కోసం నిరీక్షణ మాత్రం ముగియలేదు. తూరంగి, ఇంద్రపాలెం, చీడిగ, రమణయ్యపేట, వలసపాకల, వాకలపూడి గ్రామాల పరిస్థితి ఇది. పంచాయతీలుగా ఎన్నికలు జరగక, నగరపాలక సంస్థలోనూ ప్రాతినిధ్య సమస్య తేలక ఏళ్ల తరబడి ప్రతిష్టంభన కొనసాగుతోంది. విలీన ఉత్తర్వులు, న్యాయ వివాదాలు, డివిజన్ల పునర్విభజన మధ్య గ్రామాల పరిపాలనా భవిష్యత్తు చిక్కుకుంది. 2017లో కార్పొరేషన్ ఎన్నికలు జరిగినా విలీన ప్రాంతాల సమస్యకు పూర్తిస్థాయి పరిష్కారం లభించలేదు. మరోసారి స్థానిక ఎన్నికల సన్నాహాలు జరుగుతున్న వేళ గ్రామాల పరిపాలనా హోదా, ఎన్నికల నిర్వహణపై సంబంధిత అధికారులు స్పష్టత ఇవ్వాల్సి ఉంది. ఇన్నేళ్లలో గ్రామాలకు కేటాయించిన నిధులు, చేపట్టిన అభివృద్ధి పనులు, ఎన్నికల జాప్యానికి కారణమైన నిర్ణయాలపై సమగ్ర వివరాలు వెల్లడించాల్సిన అవసరం ఏర్పడింది.

విలీనంతో మొదలైన చిక్కుముడి

కాకినాడ నగర విస్తరణలో భాగంగా పరిసర గ్రామాలను నగరపాలక సంస్థలో విలీనం చేసే ప్రక్రియ ఏళ్ల కిందట ప్రారంభమైంది. 2013లో స్వామినగర్, ఎస్‌.అచ్యుతాపురం, టీచర్స్ కాలనీ ప్రాంతాల విలీనానికి కార్పొరేషన్ కౌన్సిల్ తీర్మానం చేసింది. 2015లో మరో ఆరు గ్రామాల విలీనానికి అప్పటి ప్రభుత్వం చర్యలు చేపట్టింది. ఈ నిర్ణయాలపై అభ్యంతరాలు వ్యక్తమై న్యాయస్థానాల్లో వ్యాజ్యాలు దాఖలయ్యాయి. అప్పటి నుంచి విలీన ఉత్తర్వుల అమలు, గ్రామాల పరిపాలనా హోదా, ఎన్నికల నిర్వహణపై వివాదాలు కొనసాగుతున్నాయి. ఏ ఉత్తర్వు అమల్లో ఉంది, ఏ నిర్ణయాన్ని న్యాయస్థానం నిలిపివేసింది, ఏ వివాదం పరిష్కారమైందనే వివరాలను పురపాలక శాఖ వెల్లడించాల్సి ఉంది.

2017 ఎన్నికలు.. ఆగని వివాదం

కాకినాడ నగరపాలక సంస్థకు 2017 ఆగస్టులో ఎన్నికలు జరిగాయి. అప్పట్లో 50 డివిజన్లకు బదులుగా 48 డివిజన్లలో ఎన్నికలు నిర్వహించారు. స్వామినగర్, టీచర్స్ కాలనీ, ఎస్‌.అచ్యుతాపురం ప్రాంతాలకు సంబంధించిన 42, 48 డివిజన్ల ఎన్నికలు న్యాయ వివాదాల నేపథ్యంలో నిలిచిపోయాయి. ఎన్నికల నోటిఫికేషన్‌ను సవాలు చేస్తూ హైకోర్టులో పిటిషన్లు దాఖలైనా మిగిలిన 48 డివిజన్ల ఎన్నికల ప్రక్రియ కొనసాగింది. అయితే ఈ మూడు ప్రాంతాల ఎన్నికల వివాదం, ఆరు గ్రామాల విలీన సమస్య వేర్వేరు అంశాలు. వీటికి సంబంధించిన ఉత్తర్వులు, తీర్పులు, అనంతర చర్యలను విడివిడిగా పరిశీలించాల్సి ఉంది. 2022 సెప్టెంబరులో ఎన్నికైన కార్పొరేషన్ పాలకవర్గం పదవీకాలం ముగియడంతో ప్రత్యేకాధికారుల పాలన ప్రారంభమైంది.

కోర్టు వివాదం.. అధికారుల జాప్యం

విలీన గ్రామాల సమస్యలో న్యాయ వివాదాలు కీలకంగా మారాయి. అయితే కోర్టులో కేసులు ఉన్న కాలం, న్యాయపరమైన అడ్డంకులు తొలగిన తర్వాత తీసుకున్న చర్యలు వేర్వేరుగా తేలాల్సి ఉంది. విలీన ఉత్తర్వులపై దాఖలైన పిటిషన్లలో ఎన్ని పరిష్కారమయ్యాయి, ఏవైనా ఇంకా పెండింగ్‌లో ఉన్నాయా, ప్రస్తుతం ఎన్నికల నిర్వహణకు న్యాయపరమైన అడ్డంకులున్నాయా అనే వివరాలు వెల్లడికాలేదు. కోర్టు ఆదేశాల వల్ల జరిగిన జాప్యాన్ని, పరిపాలనా నిర్ణయాల్లో జరిగిన ఆలస్యాన్ని ఒకే కారణంగా చూపకుండా సంబంధిత శాఖలు పూర్తి కాలక్రమాన్ని వెల్లడించాలి. అప్పుడే ఇన్నేళ్ల ప్రతిష్టంభనకు కారణమైన నిర్ణయాలు స్పష్టమవుతాయి.

 పాలకవర్గాలు లేక ప్రజల ఇబ్బందులు

రమణయ్యపేట, ఇంద్రపాలెం, వాకలపూడి తదితర ప్రాంతాల్లో పట్టణీకరణ వేగంగా విస్తరించింది. నివాస సముదాయాలు పెరిగాయి. అంతర్గత రహదారులు, డ్రైనేజీ, తాగునీరు, పారిశుద్ధ్యం వంటి మౌలిక సదుపాయాల అవసరాలు పెరిగాయి. అయితే ఎన్నికైన సర్పంచ్‌లు, వార్డు సభ్యులు లేదా కార్పొరేటర్ల ద్వారా సమస్యలను స్థానిక పాలకవర్గాల దృష్టికి తీసుకెళ్లే అవకాశం లేకుండా పోయింది. ప్రజలు అధికారులపైనే ఆధారపడాల్సిన పరిస్థితి నెలకొంది. ప్రత్యేకాధికారుల పాలనలో చేపట్టిన అభివృద్ధి పనులు, వాటికి కేటాయించిన నిధులు, పెండింగ్ పనుల వివరాలను అధికారులు వెల్లడించాల్సి ఉంది.

కేంద్ర నిధులు.. లెక్కలు తేలాల్సిందే!

ఆరు గ్రామాల వ్యవహారంలో ఎన్నికలతోపాటు ఆర్థిక అంశమూ కీలకంగా మారింది. 14వ, 15వ ఆర్థిక సంఘాల కాలంలో ఈ గ్రామాలకు ఎంత నిధులు కేటాయించారు, ఎంత విడుదల చేశారు, ఎంత ఖర్చు చేశారు, ఏవైనా గ్రాంట్లు నిలిచిపోయాయా అనే వివరాలు స్పష్టంగా తెలియాల్సి ఉంది. పంచాయతీలుగా కొనసాగిన కాలంలో రావాల్సిన నిధులు, కార్పొరేషన్ పరిధిలో లభించే గ్రాంట్లు, ఇతర పథకాల కింద జరిగిన వ్యయాలను విడివిడిగా పరిశీలించాలి. ఎన్నికైన పాలకవర్గాలు లేకపోవడం వల్ల నిధుల అర్హతపై ప్రభావం పడిందా అనే అంశాన్నీ తేల్చాలి. వాస్తవంగా నిలిచిపోయిన నిధుల మొత్తం నిర్ధారణ కాకుండా గ్రామాలకు ఆర్థిక నష్టం జరిగిందని చెప్పలేం. అయితే ఇన్నేళ్ల నిధుల కేటాయింపులు, వినియోగ వివరాలను ప్రజలకు వెల్లడించాల్సిన బాధ్యత సంబంధిత అధికారులపై ఉంది.

 68 డివిజన్లా.. 72 డివిజన్లా?

స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల సన్నాహాల నేపథ్యంలో కాకినాడ కార్పొరేషన్ డివిజన్ల పునర్విభజన మరోసారి చర్చకు వచ్చింది. విలీన గ్రామాలను కలుపుకొని 72 డివిజన్లతో ఎన్నికలు నిర్వహించాలని కాకినాడ పౌర సంక్షేమ సంఘం నేత దూసర్లపూడి రమణరాజు డిమాండ్ చేస్తున్నారు. మరోవైపు 68 డివిజన్ల ప్రతిపాదన కూడా తెరపైకి వచ్చింది. 2026 మార్చి 24 నాటి జీవో నం.65ను ప్రస్తావిస్తూ ఆరు గ్రామాల జనాభాను కలిపి డివిజన్ల పునర్వ్యవస్థీకరణ చేపట్టాలనే వాదనలు వినిపిస్తున్నాయి. అయితే డివిజన్ల సంఖ్య, సరిహద్దులపై తుది అధికారిక నిర్ణయం ఏమిటో స్పష్టత అవసరం. గతంలో వివాదానికి కారణమైన 42, 48 డివిజన్ల స్థితితోపాటు విలీన గ్రామాల ఓటర్లకు కల్పించబోయే ప్రాతినిధ్యాన్ని అధికారులు వెల్లడించాలి.

తాజా తీర్పుల నేపథ్యంలో..

స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలు, వార్డుల పునర్విభజనకు సంబంధించిన వ్యాజ్యాలపై అక్టోబరు 1న హైకోర్టు ఉమ్మడి తీర్పు వెలువరించిన నేపథ్యంలో కాకినాడ విలీన గ్రామాల న్యాయస్థితిని ప్రత్యేకంగా పరిశీలించాల్సి ఉంది. ఆ తీర్పు పరిధిలో కాకినాడకు సంబంధించిన అంశాలున్నాయా, పాత విలీన ఉత్తర్వులపై పెండింగ్ వ్యాజ్యాలకు దాని ప్రభావం ఉంటుందా అనే విషయాల్లో స్పష్టత అవసరం. గత న్యాయ వివాదాలనే ప్రస్తుత ఎన్నికల నిర్వహణకు అడ్డంకిగా చూపాలంటే సంబంధిత అమల్లో ఉన్న కోర్టు ఆదేశాలను వెల్లడించాలి. పురపాలక శాఖ అధికారులు, రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం ఈ అంశంపై సమన్వయంతో నిర్ణయం తీసుకోవాల్సి ఉంది.

 కలెక్టరేట్ ఎదుట నిరసన

విలీన గ్రామాల సమస్యను పరిష్కరించాలని డిమాండ్ చేస్తూ కాకినాడ పౌర సంక్షేమ సంఘం నేత దూసర్లపూడి రమణరాజు కలెక్టరేట్ ఎదుట నిరసన చేపట్టారు. గ్రామాలకు ఎన్నికలు నిర్వహించాలని, మౌలిక సదుపాయాలు కల్పించాలని కోరారు. డివిజన్ల పునర్విభజనలో తగిన ప్రాతినిధ్యం కల్పించాలన్నారు. ఏళ్ల తరబడి కొనసాగుతున్న సమస్యపై సంబంధిత అధికారులు స్పష్టమైన నిర్ణయం తీసుకోవాలని డిమాండ్ చేశారు.

 ప్రజలు కోల్పోయిన స్థానిక ప్రాతినిధ్యం

 స్థానిక ప్రాతినిధ్యం

• పంచాయతీ, కార్పొరేషన్ స్థాయిలో ఎన్నికైన ప్రతినిధుల ద్వారా సమస్యలను పరిష్కరించుకునే అవకాశం.
• అభివృద్ధిపై పర్యవేక్షణ: రహదారులు, డ్రైనేజీ, తాగునీరు, పారిశుద్ధ్య పనులపై స్థానిక పాలకవర్గాల ద్వారా నిర్ణయాలు తీసుకునే అవకాశం.
• నిధులపై జవాబుదారీతనం: గ్రామాలకు కేటాయించిన నిధులు, ఖర్చులు, పెండింగ్ పనులపై ఎన్నికైన ప్రతినిధుల ద్వారా సమీక్ష.
• పరిపాలనా స్పష్టత: పంచాయతీలుగా కొనసాగుతాయా, కార్పొరేషన్‌లో పూర్తిస్థాయిలో విలీనమవుతాయా అనే అంశంపై తేలని పరిస్థితి.

అధికారులు తేల్చాల్సిన ఐదు లెక్కలు

ఎన్నికల చరిత్ర: 

• ఆరు గ్రామాల్లో చివరిసారిగా పంచాయతీ ఎన్నికలు ఎప్పుడు జరిగాయి? ఆ తర్వాత ఎన్నికలు నిర్వహించకపోవడానికి కారణమైన ఉత్తర్వులేమిటి?
• కోర్టు కేసులు: విలీనంపై ఎన్ని వ్యాజ్యాలు దాఖలయ్యాయి? ఎన్ని పరిష్కారమయ్యాయి? ప్రస్తుతం అమల్లో ఉన్న ఆదేశాలేమిటి?
• కేంద్ర నిధులు: 2011 నుంచి ఇప్పటివరకు ఆరు గ్రామాలకు ఎంత మంజూరైంది? ఎంత విడుదలైంది? ఎంత ఖర్చయింది? ఏవైనా నిధులు నిలిచిపోయాయా?
• అభివృద్ధి పనులు: గ్రామాలవారీగా రహదారులు, డ్రైనేజీ, తాగునీరు, పారిశుద్ధ్య పనులకు ఎంత ఖర్చు చేశారు? ఇంకా పూర్తికాని పనులెన్ని?
• ఎన్నికల నిర్వహణ: గ్రామాల పరిపాలనా హోదా, డివిజన్ల సంఖ్య, ఓటర్ల ప్రాతినిధ్యంపై సంబంధిత అధికారులు, ఎన్నికల సంఘం తీసుకోబోయే నిర్ణయాలేమిటి?

ఎన్నికలతోనే ముగియాల్సిన నిరీక్షణ

స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల సన్నాహాలు జరుగుతున్న వేళ కాకినాడ శివారు ఆరు గ్రామాల సమస్యకు పరిష్కారం చూపాల్సిన బాధ్యత సంబంధిత అధికారులపై ఉంది. గ్రామాల విలీన ఉత్తర్వులు, న్యాయ వివాదాల ప్రస్తుత స్థితి, డివిజన్ల పునర్విభజన, నిధుల వినియోగంపై జిల్లా యంత్రాంగం సమగ్ర వివరాలు వెల్లడించాలి. పురపాలక శాఖ అధికారులు, రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం తమ పరిధిలో చర్యలు చేపట్టి గ్రామాలకు ఎన్నికైన స్థానిక పాలకవర్గాల ద్వారా పాలన అందేలా చూడాలి. ఏళ్ల తరబడి కొనసాగుతున్న ఈ ప్రతిష్టంభనకు ముగింపు పలికి, ఆరు గ్రామాల ప్రజలకు స్థానిక ప్రజాప్రాతినిధ్యం కల్పించే దిశగా చర్యలు చేపట్టాల్సి ఉంది.