జీఎస్ఎల్వీ-ఎఫ్18 మిషన్ ప్రయోగం: మరింత బలోపేతం కానున్న స్వదేశీ నావిగేషన్ వ్యవస్థ
సూర్య సైన్స్ & టెక్నాలజీ బ్యూరో, శ్రీహరికోట: భారత అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ (ఇస్రో) మరో ప్రతిష్టాత్మక ప్రయోగాన్ని చేపట్టింది. ఆంధ్రప్రదేశ్లోని తిరుపతి జిల్లా శ్రీహరికోట సతీష్ ధావన్ స్పేస్ సెంటర్ రెండో ప్రయోగ వేదిక నుంచి జీఎస్ఎల్వీ-ఎఫ్18 (GSLV-F18) రాకెట్ ద్వారా అత్యాధునిక నేవిగేషన్ ఉపగ్రహం 'ఎన్వీఎస్-03' ప్రయోగం షెడ్యూల్ ప్రకారం జరిగింది. దేశీయ స్వదేశీ దిక్సూచి వ్యవస్థ 'నావిక్' నెట్వర్క్ను పునరుద్ధరించడం, మరింత బలోపేతం చేయడమే లక్ష్యంగా ఈ మిషన్ను రూపొందించారు.
దాదాపు 2,250 కిలోల బరువు కలిగిన ఈ ఎన్వీఎస్-03 ఉపగ్రహం రెండో తరం (సెకండ్ జనరేషన్) నావిగేషన్ సిరీస్లో మూడోది. ఇందులో పూర్తి స్వదేశీ పరిజ్ఞానంతో రూపొందించిన రూబిడియం అటామిక్ క్లాక్ (అణు గడియారం)ను అమర్చారు. గతంలో ఉపయోగించిన ఎల్5, ఎస్ బ్యాండ్లతో పాటు అదనంగా పౌర సేవలకు, సాధారణ స్మార్ట్ఫోన్ చిప్సెట్లకు అనుకూలంగా ఉండే సరికొత్త ‘ఎల్-1’ (L1) సిగ్నల్ వ్యవస్థను ఇందులో చేర్చారు. ఇది భారత ప్రధాన భూభాగంతో పాటు సరిహద్దుల చుట్టూ 1500 కిలోమీటర్ల మేర అత్యంత కచ్చితమైన స్థాన నిర్ధారణ సేవలను నిరంతరాయంగా అందించడానికి తోడ్పడుతుంది.
స్వదేశీ నావిగేషన్ వ్యవస్థ స్వతంత్రంగా పనిచేయడానికి కక్ష్యలో కనీసం నాలుగు క్రియాశీల ఉపగ్రహాలు అవసరం కాగా, ఈ ప్రయోగం నావిక్ వ్యవస్థకు కీలక ముందడుగుగా నిలవనుంది. జీఎస్ఎల్వీ రాకెట్కు ఇది 20వ ప్రయోగం కావడం విశేషం. ఈ ప్రయోగాన్ని ఇస్రో అధికారిక యూట్యూబ్ ఛానెల్, వెబ్సైట్ మరియు సామాజిక మాధ్యమాల ద్వారా ప్రత్యక్ష ప్రసారం చేసింది.