ఎముకలు విరిగేదాకా తెలియని ముప్పు!

● నొప్పి లేకుండానే క్రమంగా తగ్గుతున్న ఎముకల పటుత్వం

● చిన్నపాటి దెబ్బకే తుంటి, వెన్నుపూస ఎముకలు విరిగే ప్రమాదం

● మొదటి ప్రమాదం తర్వాత మరోసారి ఎముక విరగకుండా జాగ్రత్తలు అవసరం

● చిన్నతనం నుంచే ఎముకల ఆరోగ్యంపై శ్రద్ధ అవసరం

● ముందుగా గుర్తించి చికిత్స తీసుకోవాలంటున్న కిమ్స్ ట్రస్ట్ ఎముకల వైద్య నిపుణులు డాక్టర్ లక్ష్మణ్ సత్తి

● నేడు ప్రపంచ ఆస్టియోపోరోసిస్ దినోత్సవం

ఉమ్మడి గోదావరి జిల్లాల సూర్య బ్యూరో:

చిన్నపాటి దెబ్బకు ఎముక విరిగితే చికిత్స చేయించుకుంటాం. కానీ ఆ ఎముక ఎందుకు విరిగిందో తెలుసుకునే ప్రయత్నం చాలాసార్లు జరగదు. వయసు పెరగడం వల్లే జరిగిందని భావించి నిర్లక్ష్యం చేస్తే మరోసారి ఎముక విరిగే ప్రమాదం ఉంటుంది. ఎముకలు క్రమంగా బలహీనపడుతున్నా ప్రారంభంలో ఎలాంటి లక్షణాలు కనిపించకపోవడం ఆస్టియోపోరోసిస్‌లో ప్రధాన సమస్య. ఎముకల సాంద్రత తగ్గడంతోపాటు వాటి లోపలి నిర్మాణం బలహీనపడటం ఈ వ్యాధి ప్రత్యేకత. వృద్ధాప్యంలో చిన్నపాటి ప్రమాదం కూడా తీవ్రమైన పరిణామాలకు దారితీయవచ్చు. అందుకే ఎముకల ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవడం, బలహీనతను ముందుగానే గుర్తించడం ఇప్పుడు ప్రపంచవ్యాప్తంగా వైద్యులు ప్రాధాన్యం ఇస్తున్న అంశం. అక్టోబర్ 20న ప్రపంచ ఆస్టియోపోరోసిస్ దినోత్సవం సందర్భంగా చిన్నతనం నుంచే ఎముకలను బలంగా పెంచుకోవడం, జీవితాంతం వాటి ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవాల్సిన అవసరాన్ని వైద్య నిపుణులు గుర్తుచేస్తున్నారు.

ఎముకల ఆరోగ్యం.. ప్రపంచవ్యాప్త సమస్య

అంతర్జాతీయ ఆస్టియోపోరోసిస్ ఫౌండేషన్ ప్రచురించిన అంచనాల ప్రకారం, కొన్ని జనాభా అధ్యయనాల్లో 50 ఏళ్లు దాటిన మహిళల్లో ముగ్గురిలో ఒకరికి, పురుషుల్లో ఐదుగురిలో ఒకరికి మిగిలిన జీవితకాలంలో ఎముకలు విరిగే అవకాశం ఉన్నట్లు వెల్లడైంది. ఈ అంచనాలు అన్ని దేశాలకు ఒకే విధంగా వర్తించవు. అయితే ఎముకల బలహీనతను సాధారణ వృద్ధాప్య సమస్యగా తీసిపారేయకూడదనే విషయాన్ని స్పష్టం చేస్తున్నాయి. భారతదేశంలో వృద్ధుల సంఖ్య పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో ఎముకలు విరిగిన తర్వాత చికిత్స అందించడంతోపాటు, అసలు ఆ ప్రమాదం జరగకుండా చూడటం కూడా ప్రజారోగ్యపరంగా ముఖ్యమవుతోంది.

ఆస్టియోపోరోసిస్ కారణంగా ప్రధానంగా తుంటి, వెన్నుపూస, మణికట్టు ఎముకలు విరిగే అవకాశం ఉంటుంది. ముఖ్యంగా వృద్ధాప్యంలో తుంటి ఎముక విరిగితే తిరిగి సాధారణంగా నడవడానికి ఎక్కువ సమయం పట్టవచ్చు. కొందరికి శస్త్రచికిత్స అవసరమవుతుంది. ఎక్కువకాలం మంచానికే పరిమితమైతే ఊపిరితిత్తుల్లో ఇన్ఫెక్షన్లు, కాళ్లలో రక్తం గడ్డకట్టడం, చర్మంపై పుండ్లు ఏర్పడటం వంటి సమస్యలు తలెత్తవచ్చు. అందువల్ల సకాలంలో చికిత్స అందించడం, ఆరోగ్య పరిస్థితిని బట్టి వీలైనంత త్వరగా తిరిగి కదిలేలా చేయడం ఎంతో అవసరం.

మొదటి ప్రమాదంతోనే అప్రమత్తం కావాలి

ఎముక విరిగిన తర్వాత దానికి చికిత్స చేయించుకోవడంతోనే సమస్య పూర్తయిందని భావించకూడదు. చిన్నపాటి దెబ్బకే ఎముక విరిగితే దాని వెనుక ఎముకల బలహీనత ఉందేమో పరిశీలించాలి. ఆస్టియోపోరోసిస్ కారణంగా ఒకసారి ఎముక విరిగినవారిలో మరోసారి అటువంటి ప్రమాదం ఎదురయ్యే అవకాశం పెరుగుతుంది. ముఖ్యంగా మొదటి ప్రమాదం జరిగిన తర్వాతి కాలంలో మరింత అప్రమత్తంగా ఉండాలి. అందుకే విరిగిన ఎముకకు చికిత్స చేయడంతోపాటు శరీరంలోని ఇతర ఎముకల పటుత్వాన్ని పరిశీలించి అవసరమైన చికిత్స ప్రారంభించడం ముఖ్యం.

వయసు పెరిగేకొద్దీ స్త్రీపురుషులిద్దరిలోనూ ఎముకల బలం తగ్గవచ్చు. అయితే రుతుక్రమం ఆగిన తర్వాత మహిళల్లో శరీరంలో జరిగే మార్పుల కారణంగా ఎముకల క్షీణత వేగంగా జరగవచ్చు. తక్కువ శరీర బరువు ఉన్నవారు, గతంలో చిన్న దెబ్బకే ఎముక విరిగినవారు, కుటుంబంలో తుంటి ఎముక విరిగిన చరిత్ర ఉన్నవారు మరింత జాగ్రత్తగా ఉండాలి. స్టెరాయిడ్ మందులను ఎక్కువకాలం వాడుతున్నవారిలోనూ ప్రమాదం పెరగవచ్చు. ఎత్తు తగ్గడం, వీపు ముందుకు వంగడం వంటి మార్పులు కనిపించినప్పుడు వాటిని వృద్ధాప్య లక్షణాలుగా భావించి నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. కొన్నిసార్లు వెన్నుపూస ఎముకలు బలహీనపడి విరగడం వల్ల కూడా ఇటువంటి మార్పులు రావచ్చు.

ఆహారం, వ్యాయామంతో ఎముకలకు బలం

ఎముకల ఆరోగ్యానికి కాల్షియం, విటమిన్‌-డి, తగినంత ప్రోటీన్ అవసరం. పాలు, పెరుగు, రాగులు, ఆకుకూరలు, పప్పులు, గుడ్లు, చేపలు వంటి ఆహార పదార్థాలను తీసుకోవాలి. తగినంత సూర్యరశ్మి పొందడం వల్ల శరీరంలో విటమిన్‌-డి తయారవడానికి సహాయపడుతుంది. అయితే అందరికీ ఆహారం, సూర్యరశ్మి ద్వారా అవసరమైన పోషకాలు అందుతాయని భావించకూడదు. అవసరమైతే వైద్యుల సూచనల మేరకు అదనపు మందులు తీసుకోవాలి.

క్రమం తప్పకుండా నడవడంతోపాటు కండరాలను బలపరిచే, శరీర సమతుల్యతను మెరుగుపరిచే వ్యాయామాలు చేయడం ఉపయోగకరం. ఇప్పటికే ఎముకలు బలహీనంగా ఉన్నవారు తమ ఆరోగ్య పరిస్థితికి తగిన వ్యాయామాలను వైద్యుల సూచనతో ఎంచుకోవాలి. వృద్ధులు ఇంట్లో జారిపడకుండా జాగ్రత్తలు తీసుకోవడం కూడా అంతే ముఖ్యం. ముఖ్యంగా బాత్రూమ్‌లలో పట్టుకునేందుకు ఆధారాలు ఏర్పాటు చేయడం, మెట్ల వద్ద తగినంత వెలుతురు ఉండేలా చూడటం, నడిచే ప్రదేశాల్లో అడ్డంకులు లేకుండా చూసుకోవడం వల్ల ప్రమాదాలను తగ్గించుకోవచ్చు.

పరీక్షలు.. ఆధునిక చికిత్సలు

ఎముకల సాంద్రతను తెలుసుకోవడానికి డెక్సా పరీక్ష ఉపయోగపడుతుంది. అనేక వైద్య మార్గదర్శకాల ప్రకారం 65 ఏళ్లు నిండిన మహిళలకు ఎముకల సాంద్రత పరీక్షను సిఫార్సు చేస్తారు. ఇతరులకు వయసు, ఆరోగ్య పరిస్థితి, ఎముకలు విరిగే ప్రమాదాన్ని బట్టి వైద్యులు నిర్ణయిస్తారు. గతంలో చిన్నపాటి దెబ్బకు ఎముక విరిగినవారు వైద్యులను సంప్రదించి తగిన పరీక్షలు చేయించుకోవాలి.

ఆస్టియోపోరోసిస్ చికిత్సలో కేవలం కాల్షియం మాత్రలు తీసుకోవడం మాత్రమే సరిపోదు. ఎముకలు విరిగే ప్రమాదాన్ని బట్టి ప్రత్యేక మందులు అవసరమవుతాయి. ప్రస్తుతం ఎముకల క్షీణతను తగ్గించే, కొన్ని పరిస్థితుల్లో కొత్త ఎముక ఏర్పడటానికి సహాయపడే చికిత్సలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. మందులను వైద్యుల సూచన లేకుండా ప్రారంభించడం లేదా మధ్యలో నిలిపివేయడం చేయకూడదు.

కిమ్స్ ట్రస్ట్‌లో సమగ్ర వైద్య సేవలు

ఆస్టియోపోరోసిస్‌ను ముందుగానే గుర్తించి తగిన చికిత్స తీసుకుంటే ఎముకలు విరిగే ప్రమాదాన్ని తగ్గించుకోవచ్చని కాకినాడ కిమ్స్ ట్రస్ట్ హాస్పిటల్ ఎముకల వైద్య నిపుణులు డాక్టర్ లక్ష్మణ్ సత్తి తెలిపారు. ఎముకల బలహీనతకు సంబంధించిన సమగ్ర వైద్య సేవలు తమ ఆసుపత్రిలో అందుబాటులో ఉన్నాయని వెల్లడించారు. రోగి వయసు, ఆరోగ్య పరిస్థితి, ఎముకల బలహీనత తీవ్రతను పరిశీలించి అవసరమైన పరీక్షలు, చికిత్స అందిస్తున్నట్లు వివరించారు. ఎముకలు విరిగినవారికి వైద్య సేవలు అందించడంతోపాటు భవిష్యత్తులో మరోసారి అలాంటి ప్రమాదం జరగకుండా తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలపై అవగాహన కల్పిస్తున్నామన్నారు.

ఎముకల ఆరోగ్యంపై చిన్నతనం నుంచే శ్రద్ధ చూపాలని డాక్టర్ లక్ష్మణ్ సత్తి సూచించారు. వయసు పెరిగిన తర్వాత ఎముకల బలహీనతను సాధారణ సమస్యగా భావించి నిర్లక్ష్యం చేయకూడదన్నారు. ఎముక విరిగినప్పుడు చికిత్స చేయించుకోవడంతోపాటు అది ఎందుకు విరిగిందో తెలుసుకోవడం కూడా ముఖ్యమని ఆయన స్పష్టం చేశారు.