దేశంలో రూ.100 లక్షల కోట్ల కేపెక్స్: 87% వృద్ధికి ఆ రెండు రంగాలే కీలకం!
సూర్య ఎకానమీ & బిజినెస్ బ్యూరో, న్యూఢిల్లీ: భారతదేశంలో ప్రైవేట్ కార్పొరేట్ మూలధన వ్యయ ప్రణాళికలు (Capex Pipeline) సరికొత్త రికార్డులను సృష్టిస్తున్నాయి. యూనియన్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (UBI) రీసెర్చ్ విడుదల చేసిన తాజా నివేదిక ప్రకారం, 2026 సెప్టెంబర్ నాటికి ప్రకటించిన మొత్తం ప్రైవేట్ రంగ ప్రాజెక్టుల విలువ వార్షిక ప్రాతిపదికన 39 శాతం పెరిగి ఏకంగా రూ.99.7 లక్షల కోట్లకు (దాదాపు రూ.100 లక్షల కోట్లు) చేరుకుంది. గత రెండేళ్లలో పైప్లైన్లో నమోదైన నికర వృద్ధిలో సింహభాగం కేవలం రెండు కీలక రంగాల నుంచే రావడం విశేషం.
ఐటీ ఆధారిత సేవలు, సంప్రదాయ విద్యుత్ రంగాల హవా:
గత ఏడాది కాలంలో మూలధన పెట్టుబడుల పైప్లైన్ పెరుగుదలలో ఏకంగా 87 శాతం వాటా కేవలం ఐటీ ఆధారిత సేవలు (ITES/డేటా సెంటర్లు) మరియు విద్యుత్ రంగాల నుంచే నమోదైంది:
ఐటీఈఎస్ : కేవలం ఏడాది కాలంలోనే ఐటీ ఆధారిత సేవల ప్రాజెక్టుల విలువ రూ.2.2 లక్షల కోట్ల నుంచి దాదాపు రూ.18.9 లక్షల కోట్లకు ఎగబాకింది. భారీ డేటా సెంటర్లు, గ్లోబల్ కేపబిలిటీ కేంద్రాలకు డిమాండ్ పెరగడమే ఇందుకు కారణం.
విద్యుత్ & తయారీ రంగాలు: సంప్రదాయ విద్యుత్ రంగంలో కొత్తగా రూ.7.6 లక్షల కోట్ల ప్రాజెక్టులు జతచేరాయి. ప్రస్తుతం దేశ మొత్తం రూ.100 లక్షల కోట్ల ప్రాజెక్టుల విలువలో తయారీ రంగం (రూ.41.3 లక్షల కోట్లు), విద్యుత్ రంగం (రూ.32.2 లక్షల కోట్లు) కలిపి ఏకంగా 74 శాతం వాటాను కలిగి ఉన్నాయి.
మహారాష్ట్ర, ఏపీ, తెలంగాణ సహా 5 రాష్ట్రాలదే 94% వాటా:
పెట్టుబడుల కేంద్రీకరణ విషయంలో ప్రాంతీయ అసమానతలు కూడా స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నట్లు నివేదిక వెల్లడించింది:
దేశ మొత్తం ప్రాజెక్టుల పైప్లైన్లో ఒక్క మహారాష్ట్ర వాటానే రూ.28.6 లక్షల కోట్లతో 29 శాతంగా ఉంది.
గత రెండేళ్లలో జరిగిన నికర విస్తరణలో 94 శాతం వృద్ధి కేవలం ఐదు రాష్ట్రాలు—**మహారాష్ట్ర, ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ, ఒడిశా, ఉత్తరప్రదేశ్**ల నుంచే నమోదైంది. ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణలలో ఐటీ, ఎనర్జీ, ఇండస్ట్రియల్ కారిడార్ ప్రాజెక్టులు వేగంగా పెరుగుతున్నాయి.
మెగా ప్రాజెక్టుల ఆధారిత వృద్ధి – బ్యాంకుల హెచ్చరిక:
గత రెండేళ్లలో ప్రకటించిన ప్రాజెక్టుల వ్యయం 87 శాతం పెరిగినప్పటికీ, ప్రాజెక్టుల సంఖ్య మాత్రం కేవలం 18 శాతం మాత్రమే పెరిగింది. అంటే భారీ మెగా ప్రాజెక్టుల ఆధారంగానే ఈ పెరుగుదల నమోదైందని, కింది స్థాయి వరకు విస్తరించిన సమగ్ర వృద్ధి ఇంకా పూర్తిస్థాయిలో కనిపించడం లేదని నివేదిక విశ్లేషించింది. ఈ ప్రాజెక్టులకు రుణాలు మంజూరు చేసే ముందు వాటి అమలు, విద్యుత్ ట్రాన్స్మిషన్ సదుపాయాలు మరియు రీపేమెంట్ సాధ్యాసాధ్యాలను నిశితంగా పరిశీలించాలని బ్యాంకింగ్ రంగానికి సూచించింది.