నక్షత్రాల పుట్టుకను నియంత్రిస్తున్న గెలాక్సీల జెట్స్
రమన్ రీసెర్చ్ ఇన్స్టిట్యూట్ శాస్త్రవేత్తల పరిశోధనలో సంచలన విషయాలు వెల్లడి
సూర్య జాతీయ డెస్క్: గెలాక్సీల పరిణామ క్రమంలోనూ, నక్షత్రాల పుట్టుకను నియంత్రించడంలోనూ మహా ద్రవ్యరాశి కలిగిన బ్లాక్ హోల్స్ (Supermassive Black Holes) అత్యంత కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయని బెంగళూరులోని రమన్ రీసెర్చ్ ఇన్స్టిట్యూట్ (RRI) మరియు అరిజోనా స్టేట్ యూనివర్సిటీ శాస్త్రవేత్తలు గుర్తించారు. డిపార్ట్మెంట్ ఆఫ్ సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ (DST) కింద పనిచేస్తున్న ఆర్ఆర్ఐ శాస్త్రవేత్తల బృందం చేపట్టిన ఈ పరిశోధన వివరాలు అంతర్జాతీయ ఖగోళ శాస్త్ర పత్రిక 'ది ఆస్ట్రోఫిజికల్ జర్నల్ లెటర్స్'లో ప్రచురితమయ్యాయి. గెలాక్సీ కేంద్రాల్లో ఉండే బ్లాక్ హోల్స్ నుంచి వెలువడే అత్యంత వేడి కలిగిన ప్లాస్మా జెట్లు గెలాక్సీ చుట్టూ విస్తరించి ఉండే వాయువులను వేడి చేయడం ద్వారా నక్షత్రాల పుట్టుకపై ప్రభావం చూపుతున్నట్లు ఆధారాలు సేకరించారు.
ప్రతి గెలాక్సీ వెలుపల దాని పరిమాణానికి దాదాపు 10 నుండి 20 రెట్లు విస్తరించి ఉండే సర్కమ్గెలాక్టిక్ మీడియం (CGM) అనే భారీ వాయు నిల్వ ఉంటుంది. సాధారణంగా ఈ వాయువు చల్లబడి, ఘనీభవించడం ద్వారా నక్షత్రాలు రూపుదిద్దుకుంటాయి. ఒకవేళ ఈ సీజీఎమ్లోని వాయువు అంతా చల్లబడి నక్షత్రాలుగా మారితే, గెలాక్సీలలో ప్రస్తుతం ఉన్న నక్షత్రాల కంటే అత్యధిక సంఖ్యలో ఉండాల్సి ఉంది. అయితే బ్లాక్ హోల్స్ నుంచి వెలువడే శక్తివంతమైన ప్లాస్మా జెట్లు ఈ వాయువు చల్లబడకుండా నిరోధిస్తున్నాయని ఖగోళ శాస్త్రవేత్తలు దశాబ్ద కాలంగా భావిస్తున్నారు. ఆ సిద్ధాంతాన్ని రుజువు చేస్తూ, బ్లాక్ హోల్ జెట్లు నిర్దిష్ట దిశలో పయనిస్తూ ఆ మార్గంలో ఉన్న వాయువును వేడి చేసి, నక్షత్రాల ఉత్పత్తిని అణచివేస్తున్నాయని ఆర్ఆర్ఐ అసిస్టెంట్ ప్రొఫెసర్ నమ్రతా రాయ్ నేతృత్వంలోని బృందం కనుగొంది.
పరిశోధకులు తెలిపిన వివరాల ప్రకారం, ఈ ప్లాస్మా జెట్ గెలాక్సీ డిస్క్ అంచును దాటి సీజీఎమ్ను తాకినప్పుడు మరియు అది నెమ్మదించి వెలుపలి సరిహద్దులను చేరుకున్నప్పుడు అత్యధిక స్థాయిలో శక్తి విడుదలవుతోంది. ఈ ప్రక్రియ వల్ల వాయువు వేడెక్కి అయోనైజ్ అవ్వడం ద్వారా నక్షత్రాలు ఏర్పడటానికి అవసరమైన అనుకూల పరిస్థితులు దెబ్బతింటున్నాయి. అత్యంత చిన్న ప్రాంతంలో ఉండే బ్లాక్ హోల్స్, అంతకంటే వేల రెట్లు పెద్దవైన గెలాక్సీల భవిష్యత్తును మరియు నక్షత్రాల సృష్టిని ఈ విధంగా శాసిస్తున్నాయని శాస్త్రవేత్త సంచయీతా బోర్తకూర్ వెల్లడించారు. ఈ కనుగోలు ద్వారా గెలాక్సీలు క్రియాశీలక స్థితి నుండి నిష్క్రియ స్థితికి ఎలా మారతాయనే అంశంపై కొత్త స్పష్టత వచ్చిందని ఖగోళ పరిశోధకులు పేర్కొంటున్నారు.
