చుక్కలు చూపిస్తున్న బుకింగ్స్: ఢిల్లీ చారిత్రక 'రామ్‌లీలా మైదానం'లో ఈ ఏడాది మిగిలింది కేవలం 3 రోజులే.. కారణాలు ఇవే!
సూర్య జాతీయ & ప్రత్యేక డెస్క్: భారత రాజకీయాలు, ప్రజా ఉద్యమాలు, భారీ మతపరమైన ఉత్సవాలకు కేంద్ర బిందువుగా నిలిచే దేశ రాజధాని ఢిల్లీలోని చారిత్రక 'రామ్‌లీలా మైదానం' సాధారణ పౌరులు, స్వచ్ఛంద సంస్థలకు దాదాపు అందుబాటులో లేకుండా పోయింది. ఈ ఏడాది క్యాలెండర్‌లో ఈ మైదానాన్ని బుక్ చేసుకోవడానికి కేవలం మూడు తేదీలు మాత్రమే ఖాళీగా మిగిలి ఉండటం తీవ్ర చర్చనీయాంశంగా మారింది. మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఢిల్లీ నిర్దేశించిన నిబంధనలు, భారీ అద్దెలు, వరుస బుకింగ్స్ వెనుక ఉన్న కారణాలపై ప్రత్యేక విశ్లేషణ.
కేవలం 3 రోజులే ఖాళీ.. ఎందుకింత డిమాండ్?
ఢిల్లీ నడిబొడ్డున విస్తరించి ఉన్న రామ్‌లీలా మైదానాన్ని నిర్వహించే బాధ్యత ఎంసీడీ చేతుల్లో ఉంది. ఈ ఏడాదిలో దాదాపు అన్ని రోజులూ ఇప్పటికే ముందస్తుగా బుక్ అయిపోయాయి.
దసరా, రామ్‌లీలా ఉత్సవాల సుదీర్ఘ బుకింగ్స్: శరన్నవరాత్రులు, దసరా వేడుకల కోసం రామ్‌లీలా కమిటీలు మైదానాన్ని నెలల తరబడి ముందస్తుగానే రిజర్వ్ చేసుకుంటాయి. వేదికల నిర్మాణం, రిహార్సల్స్, రావణ దహనం, అనంతరం తొలగింపు ప్రక్రియలకే దాదాపు 30 నుంచి 45 రోజుల సమయం కేటాయించాల్సి వస్తుంది.
మతపరమైన, ఆధ్యాత్మిక సమావేశాలు: వింటర్‌ సీజన్ ప్రారంభం కాగానే పెద్ద ఎత్తున జరిగే సత్సంగాలు, ధార్మిక ప్రవచనాలు, వార్షిక ఆధ్యాత్మిక సభల కోసం వివిధ ట్రస్టులు మైదానాన్ని వరుసగా బుక్ చేసుకున్నాయి.
రాజకీయ సభలు & భారీ ర్యాలీలు: సార్వత్రిక ఎన్నికల అనంతర పరిణామాలు, జాతీయ స్థాయి రాజకీయ పార్టీల ప్లీనరీలు, రైతు, కార్మిక సంఘాల భారీ సభల కోసం పార్టీలు మైదానాన్ని రోజుల తరబడి బ్లాక్ చేసి ఉంచుతున్నాయి.
భారీ వ్యయం: సామాన్యులకు అందని 'లక్షల' అద్దె
రామ్‌లీలా మైదానాన్ని నిర్వహించడం ఇప్పుడు అత్యంత ఖరీదైన వ్యవహారంగా మారింది.
ఎంసీడీ టారిఫ్‌లు: మైదానంలో కార్యక్రమం నిర్వహించాలంటే ఈవెంట్ స్వభావాన్ని బట్టి (మతపరమైన, రాజకీయ లేదా వాణిజ్యపరమైన) రోజుకు వేల రూపాయల నుంచి లక్షల రూపాయల వరకు ప్రాథమిక అద్దె చెల్లించాల్సి ఉంటుంది.
సెక్యూరిటీ డిపాజిట్లు & నిర్వహణ ఖర్చులు: గ్రౌండ్ అద్దెతో పాటు భారీ సెక్యూరిటీ డిపాజిట్, పరిశుభ్రత (శానిటేషన్) చార్జీలు, వ్యర్థాల తొలగింపు రుసుములు ఎంసీడీ నిబంధనల ప్రకారం తప్పనిసరి.
భారీ బడ్జెట్ ఈవెంట్లకే పరిమితం: భారీ ఆర్థిక వనరులు ఉన్న రాజకీయ పార్టీలు, కార్పొరేట్ స్పాన్సర్‌షిప్ పొందే మత సంస్థలు మాత్రమే ఈ ఖర్చులను భరించగలగడంతో, చిన్నపాటి ప్రజాసంఘాలు, నిరసనకారులు, స్థానిక సంస్థలకు రామ్‌లీలా మైదానం దూరం అయిపోయింది.
ప్రజాస్వామ్య వేదిక నుంచి వాణిజ్య హబ్‌గా మార్పు?
స్వాతంత్ర్య పోరాటం నుంచి జేపీ ఉద్యమం, బాబా రామ్‌దేవ్, అన్నా హజారే అవినీతి వ్యతిరేక ఉద్యమాల వరకు చారిత్రక ఘట్టాలకు సాక్ష్యంగా నిలిచిన రామ్‌లీలా మైదానం.. క్రమంగా సామాన్య ప్రజా ఉద్యమాలకు అందుబాటులో లేకుండా పోతోందన్న విమర్శలు వస్తున్నాయి.
బుకింగ్ ప్రక్రియను ఆన్‌లైన్ చేసినప్పటికీ, పెద్ద సంస్థలు ఏడాది ముందే ఎక్కువ రోజులను బ్లాక్ చేయడం వల్ల నిజమైన ప్రజా అవసరాలకు, అత్యవసర సభలకు స్థలం దక్కడం లేదని రాజకీయ విశ్లేషకులు, పౌర సమాజ ప్రతినిధులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
