ఎన్‌సీఆర్ ఎయిర్ పొల్యూషన్: గురుగ్రామ్ కంటే ఢిల్లీ, నోయిడాల్లోనే తీవ్ర వాయు కాలుష్యం
సూర్య ఎన్విరాన్‌మెంట్ బ్యూరో, న్యూఢిల్లీ దేశ రాజధాని ప్రాంతం పరిధిలో శీతాకాలం మొదలుకాగానే వాయు కాలుష్యం ప్రమాదకర స్థాయికి చేరుకుంటుంది. ఢిల్లీ, నోయిడా, గురుగ్రామ్ నగరాల్లో ఏ నగరం అత్యంత కలుషితమైన గాలిని నమోదు చేస్తోంది, ఎక్కడ పరిస్థితి కాస్త మెరుగ్గా ఉందనే అంశంపై కేంద్ర కాలుష్య నియంత్రణ మండలి గణాంకాలు స్పష్టమైన చిత్రాన్ని ఇస్తున్నాయి. వీటి ప్రకారం ఢిల్లీ మరియు నోయిడా నగరాలు అత్యంత అధ్వానమైన గాలి నాణ్యతతో మొదటి రెండు స్థానాల్లో పోటాపోటీగా నిలుస్తుండగా, గురుగ్రామ్‌లో కాలుష్య తీవ్రత వీటితో పోలిస్తే కాస్త తక్కువగా ఉంటోంది.
ఢిల్లీ నగరం శీతాకాలంలో చల్లని ఉష్ణోగ్రతలు, గిన్నె వంటి భౌగోళిక అమరిక వల్ల పొగమంచును నేలకే అదిమి ఉంచే ఇన్వర్షన్ ఎఫెక్ట్‌ను ఎదుర్కొంటోంది. పంజాబ్ మరియు హర్యానా వ్యవసాయ వ్యర్థాల దహనం, స్థానిక వాహనాల విపరీతమైన రద్దీ, ఘాజీపూర్ వంటి ల్యాండ్‌ఫిల్ ప్రాంతాల్లో రగిలే మంటల కారణంగా ఆనంద్ విహార్, జహంగీర్‌పురి, ముండ్కా వంటి హాట్‌స్పాట్లలో వాయు నాణ్యత సూచీ నిరంతరం 400 నుంచి 480 దాటుతోంది. ఢిల్లీలో వార్షిక పీఎం 2.5 స్థాయిలు అత్యధికంగా నమోదవుతూ నివాసితుల శ్వాసకోశ ఆరోగ్యంపై తీవ్ర ప్రభావాన్ని చూపుతున్నాయి.
నోయిడా మరియు గ్రేటర్ నోయిడా ప్రాంతాలు నిర్మాణ పనులకు ప్రధాన కేంద్రాలుగా ఉండటంతో పాటు శీతాకాలంలో వాయవ్య దిశ నుంచి వీచే గాలుల వల్ల ప్రభావితమవుతున్నాయి. ఈ గాలులు ఢిల్లీలోని కాలుష్య పొగను నేరుగా యమునా నది మీదుగా నోయిడా వైపు నెడుతుండటం, పశ్చిమ ఉత్తరప్రదేశ్ పారిశ్రామిక ఉద్గారాలు తోడవ్వడంతో నోయిడాలో ఏక్యూఐ సగటు 340 నుంచి 460 వరకు నమోదువుతోంది. పలు సందర్భాల్లో స్థానిక ప్రతికూల వాతావరణం వల్ల నోయిడా గాలి నాణ్యత నేరుగా ఢిల్లీని మించి అత్యంత విషపూరితంగా మారుతోంది.
గురుగ్రామ్ విషయానికి వస్తే ఇక్కడ కూడా గాలి నాణ్యత పూర్ లేదా వెరీ పూర్ కేటగిరీలోనే కొనసాగుతోంది. అయితే ఆరావళి కొండల సామీప్యత, కాస్త బహిరంగ భూభాగం మరియు మెరుగైన గాలి వేగం వల్ల కాలుష్య కారకాలు వేగంగా విస్తరిస్తాయి. ఎక్స్‌ప్రెస్‌వేల నిర్మాణ దుమ్ము, విద్యుత్ కోతల సమయంలో వాడే డీజిల్ జనరేటర్ల పొగ ప్రభావం ఉన్నప్పటికీ, ఢిల్లీ మరియు నోయిడాలతో పోలిస్తే గురుగ్రామ్‌లో ఏక్యూఐ రీడింగ్స్ సగటున 15 నుంచి 30 పాయింట్లు తక్కువగా ఉంటాయి.
సమగ్ర పరిశీలన ప్రకారం ఎన్‌సీఆర్ పరిధిలో అత్యధిక కాలుష్య తీవ్రత, విషపూరిత హాట్‌స్పాట్లతో ఢిల్లీ ప్రథమ స్థానంలో ఉండగా, నిర్మాణ దుమ్ము మరియు కాలుష్య గాలుల ప్రభావంతో నోయిడా రెండో స్థానంలో నిలుస్తోంది. భౌగోళిక అనుకూలతల కారణంగా ఈ రెండింటితో పోలిస్తే గురుగ్రామ్ స్వల్ప ఉపశమనాన్ని కలిగిస్తోంది.
