వాఖాన్ కారిడార్ వాణిజ్య కలలకు బీజింగ్ బ్రేక్
సూర్య గ్లోబల్ & జియోపాలిటిక్స్ డెస్క్: పాకిస్తాన్‌పై వాణిజ్య ఆధారపడటాన్ని తగ్గించుకుని, నేరుగా చైనాతో వాణిజ్య సంబంధాలు నెరపాలని ఆశించిన ఆఫ్ఘనిస్తాన్‌కు (తాలిబాన్ ప్రభుత్వానికి) గట్టి నిరాశ ఎదురైంది. అత్యంత కఠినమైన పర్వత ప్రాంతమైన 'వాఖాన్ కారిడార్' మీదుగా చైనా సరిహద్దు వరకు ఆఫ్ఘనిస్తాన్ నిర్మించిన కొత్త రహదారి, ప్రస్తుతం మూసి ఉన్న చైనా సరిహద్దు కంచె వద్ద నిలిచిపోయింది. సుమారు 5,000 మీటర్ల ఎత్తులో ఉన్న వాఖ్‌జిర్ పాస్ వద్ద రహదారి పూర్తయినప్పటికీ, చైనా వైపు నుంచి ఎటువంటి కనెక్టింగ్ రోడ్డు లేకపోవడం మరియు బీజింగ్ సరిహద్దును గట్టిగా మూసి ఉంచడంతో ఈ ప్రాజెక్ట్ "డెడ్ ఎండ్" గా మారింది.
వాఖాన్ కారిడార్ రహదారి నిర్మాణం & ఉద్దేశ్యం:
అంతర్జాతీయ ఒంటరితనం మరియు పాకిస్తాన్‌తో పెరుగుతున్న సరిహద్దు ఉద్రిక్తతల నేపథ్యంలో, తాలిబాన్ ప్రభుత్వం స్వదేశీ ఇంజనీర్లతో సుమారు 5.5 మిలియన్ డాలర్ల (365 మిలియన్ ఆఫ్ఘనీలు) వ్యయంతో బదఖ్షాన్ ప్రావిన్స్‌లోని వాఖాన్ కారిడార్ గుండా ఈ 121 కిలోమీటర్ల రహదారిని నిర్మించింది. అక్టోబర్ 4, 2026న తాలిబాన్ అధికారులు ఈ రహదారిని అట్టహాసంగా ప్రారంభించి, చైనాకు నేరుగా వాణిజ్య మార్గం తెరుచుకుందని ప్రకటించారు. దీని ద్వారా చైనా పెట్టుబడులు ఆకర్షించడంతో పాటు, ఖనిజాలు మరియు ఇతర సరుకుల రవాణాకు మార్గం సుగమం అవుతుందని కాబూల్ ఆశించింది.
చైనా సరిహద్దు మూసివేతకు కారణాలు & భద్రతా ఆందోళనలు:
ఆఫ్ఘనిస్తాన్ భూభాగంలో కంకర రహదారి సరిహద్దు వరకు చేరుకున్నప్పటికీ, అక్కడ రెండు వరుసల ముళ్ల కంచెలు, వాచ్ టవర్లు మరియు నిఘా పరికరాలతో చైనా సరిహద్దును కట్టుదిట్టంగా మూసి ఉంచింది. ఇటీవల తాలిబాన్ పోరాట యోధులు సరిహద్దు సమీపానికి వెళ్లినప్పుడు, వెంటనే ఆ ప్రాంతాన్ని విడిచి వెళ్లాలని చైనా సరిహద్దు గార్డులు హెచ్చరించినట్లు కథనాలు వెలువడ్డాయి. ఆఫ్ఘనిస్తాన్ నుంచి ఉగ్రవాదులు మరియు వేర్పాటువాదులు (ముఖ్యంగా ఈస్ట్ తుర్కెస్తాన్ ఇస్లామిక్ మూవ్‌మెంట్ -మిలిటెంట్లు) తమ జిన్‌జియాంగ్ ప్రావిన్స్‌లోకి చొరబడే ప్రమాదం ఉందని బీజింగ్ తీవ్రంగా ఆందోళన చెందుతోంది. ఉగ్రవాద సంస్థలను అణిచివేయడంలో తాలిబాన్ ప్రభుత్వం తమ అంచనాలను అందుకోనంత వరకు సరిహద్దు తెరిచే విషయంలో చైనా తొందరపడదని విశ్లేషకులు స్పష్టం చేస్తున్నారు.
భౌగోళిక రాజకీయ ప్రభావం:
చైనా వైపు నుంచి సరిహద్దు తెరవకపోవడంతో, ప్రస్తుతం ఈ రహదారి కేవలం ఆఫ్ఘనిస్తాన్‌లోని మారుమూల వాఖాన్ ప్రాంత ప్రజల అంతర్గత ప్రయాణాలకు మాత్రమే ఉపయోగపడే పరిస్థితి నెలకొంది. వాఖాన్ కారిడార్ ద్వారా పాకిస్తాన్‌ను దాటుకుని చైనాకు ప్రత్యామ్నాయ మార్గం ఏర్పడుతుందన్న అంచనాలు ఉన్నప్పటికీ, బీజింగ్ గ్రీన్ సిగ్నల్ ఇవ్వనంత వరకు ఈ రహదారికి అంతర్జాతీయ వాణిజ్య విలువ ఉండదని భౌగోళిక రాజకీయ నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
