భారత ఎన్నికల విశ్వసనీయతపై తీవ్ర చర్చ.. అపూర్వమైన పరిశీలన, ఆరోపణల వెనుక అసలు కారణాలివే
సూర్య జాతీయ డెస్క్: ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద ప్రజాస్వామ్య దేశమైన భారతదేశంలో ఎన్నికల నిర్వహణ, పారదర్శకతపై గతంలో ఎన్నడూ లేనంతగా తీవ్రస్థాయిలో రాజకీయ, ప్రజా పరిశీలన మొదలైంది. ఎన్నికల సంఘం (ఈసీఐ) తీసుకుంటున్న నిర్ణయాలు, ఓటర్ల జాబితా ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణ (ఎస్ఐఆర్) ప్రక్రియ మరియు ఈసీఐ అంతర్గత విభేదాలు బయటపడటంతో ఎన్నికల వ్యవస్థపై ప్రజల్లో సందేహాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. ముఖ్యంగా దేశవ్యాప్తంగా డ్రాఫ్ట్ రోల్స్ నుంచి ఏకంగా పదమూడు కోట్లకు పైగా ఓట్ల తొలగింపు వ్యవహారం కేంద్రంగా రాజకీయ పక్షాలు 'ఓట్ చోరీ' ఆరోపణలతో రంగంలోకి దిగడంతో వ్యవస్థాగత విశ్వసనీయతపై పెద్ద ఎత్తున చర్చ నడుస్తోంది.
ఈ వివాదం తీవ్రరూపం దాల్చడానికి ఎన్నికల సంఘం అంతర్గత నిర్ణయాలపై వెలువడిన పరిశోధనాత్మక కథనాలు ప్రధాన కారణంగా నిలిచాయి. ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ తీసుకున్న పలు నిర్ణయాలు, ఉత్తర్వులపై మిగిలిన ఇద్దరు ఎన్నికల కమిషనర్లు గత పది నెలల్లో పదుల సంఖ్యలో అధికారిక అభ్యంతరాలు నమోదు చేసినట్లు కథనాలు వెలుగుచూడటం వ్యవస్థాగత సంక్షోభాన్ని తెరపైకి తెచ్చింది. సమాచార లభ్యత, ఓటర్ల పేర్ల తొలగింపు మరియు విధివిధానాల రూపకల్పనలో సంప్రదింపులు లేకుండా ఏకపక్షంగా వ్యవహరించారనే భావన వ్యక్తమవ్వడం కమిషన్ స్వతంత్ర ప్రతిపత్తిపై అనుమానాలను పెంచింది. దీనికితోడు ఎన్నికల కమిషనర్ల నియామక ప్రక్రియలో సుప్రీంకోర్టు మార్గదర్శకాలను పక్కనపెట్టి ప్రభుత్వ ఆధిపత్యం పెంచేలా చట్టాన్ని తీసుకురావడం కూడా విమర్శలకు ఆజ్యం పోసింది.
ప్రతిపక్షాలు ఈ అంశాన్ని ప్రజాక్షేత్రంలోకి దూకుడుగా తీసుకెళ్తూ వరుస ఆందోళనలు చేపడుతున్నాయి. ఓటర్ల జాబితా నుంచి అక్రమంగా పేర్లను తొలగించడం, ఈవీఎంల విశ్వసనీయత, పోలింగ్ శాతాల ప్రకటనలో జాప్యం వంటి అంశాలను లేవనెత్తుతూ స్వతంత్ర విచారణ జరపాలని డిమాండ్ చేస్తున్నాయి. అయితే సంస్థాగత నిర్ణయాల్లో భిన్నాభిప్రాయాలు సాధారణమేనని, ఓటర్ల జాబితా సవరణ ప్రక్రియను అత్యంత పారదర్శకంగా, నిబంధనల ప్రకారమే నిర్వహిస్తున్నామని ఎన్నికల సంఘం స్పష్టం చేస్తోంది. ఏదేమైనా, ఎన్నికల ప్రక్రియ పట్ల పౌరుల్లో చెక్కుచెదరని విశ్వాసం కల్పించాలంటే పూర్తిస్థాయి జవాబుదారీతనం మరియు పారదర్శక కార్యాచరణను ప్రదర్శించాల్సిన బాధ్యత ఇప్పుడు రాజ్యాంగ వ్యవస్థల ముందుంది.
