నాణేల విక్రమార్కుడు “Save Coins – Save Heritage” నినాదంతో చరిత్రను పిల్లల చేతికందిస్తున్న కలుగొట్ల ఉపాధ్యాయుడు కనికె నగేష్ బాబు

చిన్ననాటి ఆసక్తి జీవితకాల అభిరుచిగా మారితే అది కేవలం హాబీగా మిగలదు. జ్ఞానాన్ని పెంచే సాధనంగా, చరిత్రను పరిచయం చేసే మార్గంగా, మరెందరికో స్ఫూర్తినిచ్చే ప్రయాణంగా మారుతుంది. కర్నూలు జిల్లా ఎమ్మిగనూరు మండలం కలుగొట్ల గ్రామంలోని మండల పరిషత్ ప్రాథమిక పాఠశాల ఉపాధ్యాయుడు కనికె నగేష్ బాబు జీవితం దీనికి చక్కని ఉదాహరణ. నాణేలు, కరెన్సీ నోట్ల సేకరణను ఆయన ఒక చిన్నపాటి ఉద్యమంగా మార్చారు.

గల్లాపెట్టెలో మొదలైన ప్రయాణం

ఈ కథ మొదలైంది వారి ఇంటి గల్లాపెట్టెలో. అందులో ఉన్న 1808 నాటి క్వార్టర్ అణా, 1857లో బ్రిటిష్ రాణి బొమ్మతో ముద్రించిన క్వార్టర్ అణా నాణేలు బాల్యం నుంచే నగేష్ బాబు దృష్టిని ఆకర్షించాయి. రోజూ వాటిని చూస్తూ పెరిగిన ఆ బాలుడికి "ఇలాంటి పాత నాణేలు ఇంకా ఎన్ని ఉంటాయి? వాటి వెనుక కథలేమిటి?" అనే ఆసక్తి కలిగింది. అదే ఆయన సేకరణకు నాంది.

పుట్టపర్తి మలుపు

అనంతపురం జిల్లా బుక్కపట్నంలో టీచర్ ట్రైనింగ్ చదువుతున్న రోజుల్లో పక్కనే ఉన్న పుట్టపర్తికి తరచూ వెళ్లేవారు. అక్కడ విదేశీయుల చేతుల్లో రకరకాల దేశాల కరెన్సీ నోట్లు, నాణేలు చూసి ఆశ్చర్యపోయారు. భారతీయ నాణేలతో ఆగిపోకుండా ప్రపంచ కరెన్సీని కూడా సేకరించాలన్న కోరిక అప్పుడే బలపడింది. ఆ తర్వాత ఈ అభిరుచి కోసం గణనీయమైన మొత్తాన్ని ఖర్చు చేయాల్సి వచ్చింది.

రాజ్యాల చరిత్రను చెప్పే నాణేలు

నగేష్ బాబు సేకరణలో భారతదేశ చరిత్రలోని అనేక రాజవంశాల నాణేలున్నాయి:

• ఇక్ష్వాకులు, కుషాణులు, మగధ సామ్రాజ్యం
• శాతవాహనులు, చోళులు, చాళుక్యులు
• ఢిల్లీ సుల్తానులు, తుగ్లక్‌లు, మొఘలులు
• శ్రీకృష్ణదేవరాయల కాలం, ఛత్రపతి శివాజీ కాలం

వీటిలో మొఘల్ చక్రవర్తి రెండవ అలంఘీర్ ముద్రించిన ఒక రూపాయి వెండి నాణెం తనకు ఎంతో ప్రత్యేకమైనదని ఆయన చెబుతారు. "ఈ నాణేలు కేవలం లోహపు ముక్కలు కావు. వాటిపై కనిపించే రాజుల పేర్లు, బొమ్మలు, లిపులు, గుర్తులు ఆ కాలపు పాలన, సంస్కృతి, సాంకేతికత గురించి ఎన్నో విషయాలు చెబుతాయి" అంటారాయన.

ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ నుంచి బ్రిటిష్ ఇండియా వరకు

ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ, బ్రిటిష్ ఇండియా కాలాల నాణేలను కూడా నగేష్ బాబు సేకరించారు. వన్ క్వార్టర్, అర్థ అణా, ఒక అణా, రెండు అణాలు, నాలుగు అణాల నాణేలు వివిధ సంవత్సరాలవి ఆయన వద్ద ఉన్నాయి. వీటిపై ఉన్న రాణుల ముఖచిత్రాలు, సంవత్సరాలు, చిహ్నాలు ఆ నాణెం ఏ కాలానిదో గుర్తించడానికి సహాయపడతాయి. "ఒక చిన్న నాణెం వెనుక ఎంత పెద్ద చరిత్ర దాగి ఉంటుందో ఇవి తెలియజేస్తాయి" అని ఆయన అంటారు.

స్వాతంత్ర్యానంతర భారత నాణేల వైవిధ్యం

స్వాతంత్ర్యం తర్వాత భారత ప్రభుత్వం విడుదల చేసిన నాణేల్లో ఆయన సేకరణ చూస్తే ఆశ్చర్యం కలుగుతుంది:

ప్రత్యేక సందర్భాల్లో ప్రభుత్వం విడుదల చేసిన ₹75, ₹100, ₹150, ₹200, ₹250 స్మారక నాణేలు కూడా ఈ సేకరణలో ఉన్నాయి.

తెలుగువారి గర్వకారణాలు: ఎన్టీఆర్, సత్యసాయి స్మారక నాణేలు

సేకరణలో ప్రత్యేక స్థానం పొందినవి తెలుగు నేలకు చెందిన ఇద్దరు ప్రముఖుల పేర్లతో విడుదలైన వంద రూపాయల వెండి నాణేలు. ఒకటి నందమూరి తారక రామారావు శత జయంతి సందర్భంగా (1923–2023) విడుదలైన నాణెం. మరొకటి భగవాన్ శ్రీ సత్యసాయిబాబా శత జయంతి (1926–2026) నాణెం. ఈ రెండింటిపైనా వారి ముఖచిత్రాలు స్పష్టంగా ముద్రితమై ఉన్నాయి. ఒక తెలుగు ఉపాధ్యాయుడి చేతిలో తెలుగువారి గర్వకారణాల నాణేలు ఉండటం విశేషం.

ప్రపంచమంతా ఒకే సేకరణలో

నగేష్ బాబు అభిరుచి భారత్‌కే పరిమితం కాలేదు. ఆయన వద్ద ప్రస్తుతం:

• వివిధ దేశాలకు చెందిన వెయ్యికి పైగా నాణేలు
• 1,200 రకాల కరెన్సీ నోట్లు
• 100 దేశాల నాణేలు, 140 దేశాల నోట్లు
• సుమారు 40 దేశాల ప్లాస్టిక్ (పాలిమర్) నోట్లు

ఉన్నాయి. నేడు ప్రపంచంలోని అనేక దేశాలు పాలిమర్ నోట్లను వాడుతున్నాయి. ఈ ఆధునిక నోట్లపై కూడా పిల్లల్లో ఆసక్తి పెరగాలని ఆయన కోరుకుంటారు.

ఈ సేకరణలో కొన్ని బంధువులు, స్నేహితుల ద్వారా వచ్చాయి. మరికొన్నింటిని హైదరాబాద్, హంపి, పుట్టపర్తి, తిరుపతి, మద్రాసు, ముంబై ప్రయాణాల్లో స్వయంగా సేకరించారు.

మూడు లక్షల రూపాయలకు పైగా ఖర్చు.. కానీ లెక్కలకందని సంతృప్తి

ఈ సేకరణ కోసం ఇప్పటివరకు మూడు లక్షల రూపాయలకు పైగా ఖర్చు చేశారు. ఒక ప్రాథమిక పాఠశాల ఉపాధ్యాయుడికి ఇది చిన్న మొత్తం కాదు. బయటి నుంచి చూస్తే ఇదంతా హాబీకి ఎక్కువే అనిపించవచ్చు. కానీ ఆయన దృష్టిలో ఇవి కేవలం సేకరణ వస్తువులు కావు. "డబ్బును ప్రామాణిక వస్తువుగా కాకుండా అపురూప వస్తువుగా చూపడమే నా ముఖ్య ఉద్దేశం" అంటారు.

60కి పైగా ప్రదర్శనలు.. పిల్లల కళ్లలో వెలుగు

తన సేకరణను నగేష్ బాబు ఇంట్లో దాచుకోలేదు. పాఠశాలల్లో, వివిధ సంస్థల్లో 60కి పైగా ప్రదర్శనలు నిర్వహించారు. విద్యార్థులు, ఉపాధ్యాయులు, ప్రజలు ఆశ్చర్యంతో చూడటం, ప్రశ్నలు అడగటం, కొత్త విషయాలు తెలుసుకోవాలనే ఆసక్తి చూపడం ఆయనకు అమితానందాన్నిస్తాయి. "ఒక నాణెం చూపించి దాని వెనుక చరిత్ర చెప్పినప్పుడు పిల్లల కళ్లలో కనిపించే ఆసక్తే ఈ హాబీపై నా ప్రేమను పెంచుతుంది" అంటారు. ఇటీవల ఒక సైన్స్ ఎగ్జిబిషన్‌లో నాణేల ప్రదర్శనకు రాష్ట్రస్థాయి పురస్కారం కూడా అందుకున్నారు.

నాణేలు చెప్పే చరిత్ర

ఒక నాణెం చూస్తే ఆనాడు ఏ రాజు పాలించాడు, ఏ లోహం వాడేవారు, ఎలాంటి చిహ్నాలుండేవి, ఏ లిపి వాడారు, సంస్కృతి, ఆచారాలు, సంప్రదాయాలు ఎలా ఉండేవి అనే విషయాలన్నీ తెలుసుకోవచ్చు. అందుకే నాణేల సేకరణను "చరిత్ర పుస్తకాన్ని చేతిలో పట్టుకున్నట్టు" భావిస్తానని ఆయన చెబుతారు.

కుటుంబం, విద్యార్థుల ప్రోత్సాహం

ఈ ప్రయాణంలో తల్లిదండ్రులు, భార్యాపిల్లల పాత్ర ఎంతో ఉందని ఆయన కృతజ్ఞతగా గుర్తు చేసుకుంటారు. పాఠశాల విద్యార్థులు కూడా కొత్తగా కనిపించిన నాణేలను తెచ్చి చూపిస్తుంటారు. అప్పుడు తనకు ఎంతో సంతోషంగా ఉంటుందని చెబుతారు.

గిన్నిస్ రికార్డు కల

భవిష్యత్తులో గిన్నిస్ బుక్ ఆఫ్ వరల్డ్ రికార్డ్స్‌లో స్థానం సంపాదించాలన్నది నగేష్ బాబు కోరిక. "ఆ లక్ష్యం చేరడానికి ఇంకా చాలా దూరం ప్రయాణించాలి. అయినా ఆ కల నా అభిరుచిని మరింత శ్రద్ధగా కొనసాగించేలా చేస్తోంది" అంటారు.

"నాణెం చిన్నదే.. కానీ అది మోసే చరిత్ర ఎంతో పెద్దది."

నాణేల సేకరణ ఆయనకు హాబీగా మొదలై, నేడు చరిత్రను తెలుసుకునే మార్గంగా, జ్ఞానాన్ని పంచుకునే సాధనంగా, విద్యార్థుల్లో ఆసక్తి రేకెత్తించే చిన్న ఉద్యమంగా మారింది.

సంప్రదించాల్సిన చిరునామా:
కనికె. నగేష్ బాబు, ఉపాధ్యాయుడు, మండల పరిషత్ ప్రాథమిక పాఠశాల, కలుగొట్ల గ్రామం, ఎమ్మిగనూరు మండలం, కర్నూలు జిల్లా.