చక్రయాత్ర - నవదుర్గ దర్శనం - 5 విశుద్ధిలో వాత్సల్యం - స్కందమాత దర్శనం (ధైర్యానికి, సంకల్పానికి ప్రతీక - స్కందుని తల్లి)

చక్రయాత్ర - నవదుర్గ దర్శనం - 5

విశుద్ధిలో వాత్సల్యం - స్కందమాత దర్శనం 

(ధైర్యానికి, సంకల్పానికి ప్రతీక - స్కందుని తల్లి)

:స్కందమాత దుర్గ ధ్యానశ్లోకం:

"సింహాసనగతా నిత్యం పద్మాశ్రిత కరద్వయా శుభమస్తు సదా దేవి స్కందమాతా యశస్వినీ"

నవదుర్గల్లో దుర్గాదేవి అవతారాలలో ఐదో అమ్మవారైన స్కంద మాత. నవరాత్రులలో ఐదవరోజు ఈ అమ్మవారిని పూజిస్తారు కార్తికేయుని మరో పేరు స్కంద నుంచి ఈ అమ్మవారి స్కందమాత పేరు వచ్చింది.

:పాలక గ్రహం: బుధ గ్రహం స్కందమాత దేవిచే పరిపాలించబడుతుందని నమ్ముతారు.

:స్కందమాత ఇష్టమైన పువ్వు: ఎరుపు రంగు పువ్వులు

:స్కందమాత మంత్రం: దేవ్యై స్కందమాత్రే నమః 

:స్కందమాత రూపం వర్ణన:

విశుద్ధ చక్రం సంభాషణ, వ్యక్తీకరణ మరియు సత్యాన్ని నియంత్రిస్తుంది. స్కందమాత శక్తి ఒకరి మాట్లాడే మరియు నిజాయితీగా జీవించే సామర్థ్యాన్ని పెంచుతుంది, ఆలోచన మరియు వాక్కులో స్పష్టతను ప్రోత్సహిస్తుంది మరియు ఉన్నత జ్ఞానం యొక్క వ్యక్తీకరణను ప్రోత్సహిస్తుంది. నాలుగు చేతులతో ఉండే ఈ స్కందమాత దుర్గాదేవి సింహవాహనంపై ఉంటుంది. చేతిలో కమలం, జలకలశం, ఘంటా ఉంటాయి. ఒక చేయి అభయముద్రలో ఉండగా, స్కందుడు(కుమారస్వామి) ఆమె ఒళ్ళో కూర్చుని ఉంటాడు. తెల్లగా ఉంటుంది స్కందమాతా దేవి.

ఈ అమ్మవారు మోక్ష, శక్తి, ఐశ్వర్య ప్రదాయినిగా భక్తులు నమ్ముతారు. స్కందమాతాను ఉపాసించేవాడు నిరక్షరాస్యుడైనా జ్ఞానం ప్రాసాదిస్తుందని పురాణోక్తి. తనను పూజించే భక్తుల కోరికలన్నిటినీ తీర్చే అమ్మవారు ఈమె. నిస్వార్ధ భక్తి చూపేవారికి జీవితంలో ఇహ, పర సుఖాలను ప్రసాదిస్తుంది అని ధ్యానుల విశ్వాసం. ఈ అమ్మవారిని పూజించేటప్పుడు పూర్తిగా శరీరం, మనస్సు ఆమె మీదే లగ్నం చేయాలి అని దేవీ పురాణం చెబుతుంది. ఈ అమ్మవారిని పూజించినప్పుడు, ఆమె ఒడిలో ఉన్న ఆమె కుమారుడు స్కందుడు కూడా భక్తునిచేత పూజింపబడతాడు. దాంతో ఆ ఇద్దరి ఆశీస్సులూ భక్తునికి వస్తాయంటారు భక్తులు. ఈ అమ్మవారి ఉపాసకులు దైవ శోభతో ప్రకాశిస్తుంటారు. స్కందమాతా దుర్గా దేవిని పూజిస్తే జీవితం చివర్లో తప్పకుండా మోక్షం లభిస్తుందని పురాణోక్తి. ఈ దేవి అగ్నికి అధిదేవత కూడా.

:పురాణ గాథ:

స్కందపురాణంలో కుమారస్వామి ఆవిర్భావం గురించి వివరంగా ఉంటుంది. శివ, పార్వతుల వివాహానంతరం ఎన్నో మన్వంతరాల (కొన్ని కోట్ల సంవత్సరాలు) కాలం సంతోషంగా గడుపుతూ ఉంటారు. వారిద్దరి శక్తి ఒకటైన తరువాత, వచ్చిన పిండం త్వరగా బిడ్డగా పుట్టాలనే దురుద్దేశ్యంతో ఇంద్రుడు, ఇతర దేవతలు కలసి తారకాసురునికి దొరకకుండా అగ్నిలో దాస్తారు. ఆ పిండంతో కలసి అగ్ని ఒక గుహలో దాక్కుంటాడు. ఈ లోపు శివ తేజస్సును భరించలేని అగ్ని గంగాదేవికి ఆ పిండాన్ని ఇచ్చేస్తాడు. ఆ తేజస్సును భరించలేని గంగాదేవి ఆ పిండాన్ని రెల్లుపొదల్లో విడిచిపెడుతుంది. అప్పుడు ఆ పిండాన్ని ఆరు కృత్తికలు పోషించగా, కుమారస్వామి జన్మిస్తాడు. ధ్యానం నుంచి బయటకు వచ్చిన పార్వతీదేవి తమ పిండం అగ్ని దగ్గర ఉందని తెలుసుకుంటుంది. తన తేజస్సును దొంగతనం చేసిన దేవతలకు, ఇక పిల్లలు పుట్టరని శపిస్తుంది అమ్మవారు. తన పిండాన్ని తనలో దాచుకున్న అగ్నిని కూడా ఎప్పుడూ మండతూ ఉండమని, ఇది మంచి, ఇది చెడూ అని లేకుండా అన్నిటినీ మండిస్తూ ఉండమనీ శాపం ఇచ్చింది. ఇంతలో అక్కడకు వచ్చిన శివుడు ఆమెను శాంతించమనీ, కుమారస్వామి పుట్టిన వైనాన్ని వివరిస్తాడు. కృత్తికలు జన్మనిచ్చినా, ఆ తేజస్సు తనది కాబట్టీ ఆ బిడ్డ తనవాడేనని పార్వతీదేవి కుమారస్వామిని కైలాశానికి తెచ్చుకుంటుంది. కృత్తికలు పెంచారు కాబట్టీ కార్తికేయుడనీ, రెల్లు పొద(శరవణాలు)లో ఉన్నాడు కాబట్టీ శరవణుడని పేర్లు వచ్చాయి ఆయనకు. అలా లోకమాత అయిన పార్వతీదేవి కుమారస్వామికి తల్లి అవుతుంది. పెరిగి పెద్దవాడైన కుమారస్వామికి తారకాసురునికి శివ, పార్వతుల బిడ్డనైన తన వల్ల తప్ప మరణం లేదన్న విషయం తెలుసుకుని, అతనిపై యుద్ధం ప్రకటించి, దేవతల సేనకు అధ్యక్షుడై అతణ్ణి సంహరించడానికి సిద్ధమవుతాడు. ఆ సమయంలో పార్వతీదేవి దుర్గా అవతారం పొంది కుమారస్వామిని దీవిస్తుంది. అలా దేవ సేనకు అధ్యక్షుడై తారకాసుర సంహారం చేస్తాడు కుమారస్వామి. తిరిగి శంభు, నిశంభులతో యుద్ధ సమయంలో ఐదవ రోజున అమ్మవారు స్కందమాతా దుర్గాదేవి అవతారంలో రణరంగానికి వెళ్ళి కొంతమంది అసురులను చంపుతుంది.

:స్కంధ మాత ఆలయం:

ఈ ఆలయం జైత్పుర పోలీస్ స్టేషన్ సమీపంలో వారణాసి నగరం ఉంది. దుర్గా పూజ  పంచమినాడు  దేవి స్కందకు ఆరాధకులు ఎంతో గౌరవం ఇస్తారు.  దుర్గాసూర్ అనే దుష్ట రాక్షసుడు తన మానవాతీత శక్తులతో మత ప్రజలను హింసించేటప్పుడు చరిత్ర ప్రకారం, శివుడు అతన్ని చంపడానికి పరవతి దేవతను పంపాడు.  రాక్షసుడిని చంపి దుర్గాదేవి రూపాన్ని తీసుకున్న తరువాత, ఖాసి ఖండ్ దేవి కాశీని వివిధ రకాల శక్తితో రక్షిస్తాడు. ఆమె ఓర్పు యొక్క నిజమైన దేవత.  ఈ హిందూ దేవాలయంలో దుర్గాదేవి విగ్రహం నాలుగు చేతులతో ప్రాతినిధ్యం వహిస్తుంది, ఆమె ప్రతి చేతిలో తామర పువ్వును కలిగి ఉంది మరియు కుమారకార్తికే తన కొడుకును తన ఒడిలో ఉంచుతుంది.  భంగిమలో, ఆమె ఎడమ చేతి నుండి ఆశీర్వాదం ఇస్తోంది.  ఆమె కమలం మీద కూర్చుని సింహాన్ని తన వాహనంగా ఉపయోగిస్తుంది. ఆమె ధ్యాన స్థితిలో కమలం మీద కూర్చున్నందున ఆమెను “పద్మాసన  దేవి" అని కూడా పిలుస్తారు. స్కంద మాతను ఆరాధించడం ద్వారా భక్తులు తమ కోరికలన్నీ నెరవేరుస్తారు మరియు వారు జీవితంలో మరింత శాంతి మరియు ఆనందాన్ని పొందుతారు.  ఆమె సూర్యుని కక్ష్యకు కాపలా కాస్తున్నప్పుడు, ఆమె భక్తులకు ఒక ప్రకాశం వెలుతురు లభిస్తుంది.  ఆమె స్వచ్ఛత యొక్క దేవత కాబట్టి ఆమెను ఆరాధించడం ద్వారా ప్రజలు వారి ఆత్మను, మనస్సును శాంతింపజేస్తారు.

అమ్మవారి నైవేద్యం …

నవరాత్రి ఉత్సవాలలో ప్రతి సంవత్సరం ఐదవరోజు శుక్లపక్షంలో దీన్నిజరుపుకుంటారు. అమ్మవారిని పూజిస్తారు మీరు ప్రసాదంగా అరటిపండ్లు, పెరుగన్నం పెడతారు

స్కంధ మాత స్తుతి …

యాదేవీ సర్వభూతేషు   

స్కందమాతృ రూపేణ సంస్థితా 

నమస్తస్మైనమస్తస్మై 

నమస్తస్మైనమో నమః

::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::

శ్రీ దుర్గా మల్లేశ్వర స్వామి వార్ల దేవస్థానం ఇంద్రకీలాద్రి విజయవాడ ఆంధ్ర ప్రదేశ్ దసరా శరన్నవరాత్రుల సందర్భంగా అక్టోబర్ 11 నుంచి అక్టోబర్ 20 వరకు దసరా మహోత్సవములలో అమ్మవారి దివ్య అలంకారములు కనకదుర్గమ్మ కి 10 రోజులు 10 అలంకారములు చేస్తారు. అందులో భాగంగా అక్టోబర్ 15  గురువారం, ఆశ్వీజ శుద్ధ చవితి “శ్రీ అయితే త్రిపుర సుందరీ దేవిగా” గా ఐదవ రోజు అలంకారము చేస్తారు.

అమ్మవారికి నైవేద్యము: పులిహార, వడపప్పు, పెసరపప్పు పాయసం

అమ్మవారి చీర అలంకారం:  ఎరుపు లేదా పసుపు రంగు చీర ధారణ