హిమాలయ వాతావరణ మార్పుల ముప్పుపై భారత్, చైనాలతో త్రైపాక్షిక కూటమి: నేపాల్ ప్రధాని కీలక ప్రతిపాదన

సూర్య అంతర్జాతీయ డెస్క్: హిమాలయ పర్వత ప్రాంతాల్లో వేగంగా విస్తరిస్తున్న పర్యావరణ సంక్షోభం, ఆకస్మిక వరదలు మరియు హిమానీనదాల కరుగుదల ముప్పును సమర్థవంతంగా ఎదుర్కొనేందుకు భారత్, చైనాలతో కలిసి ఒక సమగ్ర ప్రాంతీయ వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేయాలని నేపాల్ ప్రతిపాదించింది. న్యూయార్క్‌లో జరుగుతున్న ఐక్యరాజ్యసమితి సర్వసభ్య సమావేశం (యూఎన్‌జీఏ) వేదికగా ప్రసంగించిన నేపాల్ ప్రధాని, మూడు దేశాల భాగస్వామ్యంతో 'హిమాలయ క్లైమేట్ రెసిలియన్స్ మెకానిజం' (హిమాలయ వాతావరణ స్థితిస్థాపకత యంత్రాంగం) ఏర్పాటు చేయాల్సిన ఆవశ్యకతను నొక్కిచెప్పారు. హిమాలయాలు విచ్ఛిన్నమైన సమాచార సరిహద్దులుగా కాకుండా అంతర్జాతీయ పర్యావరణ సహకారానికి ప్రయోగశాలగా మారాలని ఆయన పిలుపునిచ్చారు.

ఈ ప్రతిపాదిత త్రైపాక్షిక యంత్రాంగం ద్వారా భారత్, నేపాల్, చైనాల మధ్య ఉపగ్రహ సమాచారం (శాటిలైట్ డేటా), శాస్త్రీయ నైపుణ్యాల మార్పిడి జరగాలని నేపాల్ పేర్కొంది. హిమాలయ పర్వత లోయల్లో ప్రమాదకరంగా మారుతున్న హిమ సరస్సుల (గ్లేసియల్ లేక్స్) విస్తరణను నిరంతరం పర్యవేక్షించడం, సరిహద్దు దేశాల మధ్య ముందస్తు హెచ్చరికల వ్యవస్థలను పటిష్టం చేయడం మరియు ఆకస్మిక వరదలు, కొండచరియలు విరిగిపడే విపత్తుల సమయంలో సమన్వయంతో సహాయక చర్యలు చేపట్టడం దీని ముఖ్య ఉద్దేశమని వివరించారు. కాలుష్య ఉద్గారాల్లో నేపాల్ వాటా 0.1 శాతం కంటే తక్కువగా ఉన్నప్పటికీ, అంతర్జాతీయ పర్యావరణ మార్పుల వల్ల హిమాలయ దేశాలు భారీ మూల్యాన్ని చెల్లించుకోవాల్సి వస్తోందని ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు.

అభివృద్ధి చెందిన ధనిక దేశాలు కేవలం చర్చలకే పరిమితం కాకుండా పర్యావరణ న్యాయాన్ని చేతల్లో చూపించాలని, బాధితులకు తక్షణమే అందేలా గ్రాంట్ల ఆధారిత ఆర్థిక సాయం అందించాలని ఐరాసలో నేపాల్ డిమాండ్ చేసింది. నష్టం మరియు నష్టపరిహార నిధి (లాస్ అండ్ డ్యామేజ్ ఫండ్) నిబంధనలను మరింత సులభతరం చేసి, విపత్తులు సంభవించిన వెంటనే నిధులు విడుదలయ్యేలా చర్యలు చేపట్టాలని కోరింది. హిమాలయ పర్యావరణాన్ని, నదీ పరీవాహక ప్రాంతాల ప్రజల జీవనాన్ని కాపాడేందుకు పొరుగు దేశాలైన భారత్, చైనా సహకారం అత్యంత కీలకమని నేపాల్ స్పష్టం చేసింది.