నేపాల్-టిబెట్ సరిహద్దులో ప్రాణాంతక ఆకస్మిక వరదలు
మరిన్ని విపత్తులు తప్పవని చైనా హెచ్చరిక
కాఠ్మాండ్/బీజింగ్: నేపాల్-టిబెట్ సరిహద్దు ప్రాంతంలో మంచు, రాళ్లు అకస్మాత్తుగా కూలిపోవడంతో సంభవించిన ఆకస్మిక వరదలు తీవ్ర విధ్వంసాన్ని సృష్టించాయి. ఈ విపత్తులో నేపాల్ వ్యాప్తంగా మృతుల సంఖ్య 1,252కు చేరగా, సరిహద్దులోని టిబెట్ గిరాంగ్ ప్రాంతంలో 21 మంది మరణించారు. మరొక 541 మంది గల్లంతయ్యారు. గల్లంతైన వారిలో 49 మంది భారతీయులు సహా 261 మంది విదేశీయులు ఉన్నట్లు చైనా ప్రభుత్వ అధికారిక వార్తా సంస్థ 'జిన్హువా' వెల్లడించింది.
కరిగిపోతున్న హిమానీనదాలు – పెరుగుతున్న ప్రమాదం
టిబెట్ పీఠభూమిలోని హిమానీనదాలు వేగంగా అస్థిరంగా మారుతున్నాయని, భవిష్యత్తులో మరిన్ని వరుస విపత్తులు సంభవించే ప్రమాదముందని చైనా జాతీయ వాతావరణ కేంద్రం డిప్యూటీ డైరెక్టర్ గావో రోంగ్ హెచ్చరించారు. గడిచిన ఆరు దశాబ్దాల్లో టిబెట్ పీఠభూమి తన హిమానీనద ప్రాంతంలో 24 శాతాన్ని కోల్పోయిందని, దాదాపు 7,000 చిన్న హిమానీనదాలు పూర్తిగా కనుమరుగయ్యాయని ఆమె తెలిపారు. భవిష్యత్తులో వీటి నిర్మాణాత్మక స్థిరత్వం మరింత క్షీణించి, దిగువ ప్రాంతాలకు తీవ్ర ముప్పు వాటిల్లుతుందని ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు.
7 నిమిషాల్లో 22 కిలోమీటర్లు ప్రయాణించిన బురద ప్రవాహం
చైనీస్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్ పరిశోధన ప్రకారం, ఎత్తైన పర్వత ప్రాంతంలో హిమానీనదం కూలిపోవడంతో మొదలైన ఈ విపత్తు.. లోయ గుండా ప్రవహిస్తూ కొండచరియలు, రాళ్లు, నీటిని తనలో కలుపుకొని భారీ బురద ప్రవాహంగా మారింది. ఇది కేవలం 7 నిమిషాల్లోనే 22 కిలోమీటర్లు ప్రయాణించి గిరాంగ్ ఓడరేవును ముంచెత్తింది.
సాంప్రదాయ హెచ్చరిక వ్యవస్థలు విఫలం
ఈ ఘోర ప్రమాదం ప్రస్తుత పర్యవేక్షణ వ్యవస్థల్లోని లోపాలను ఎత్తిచూపినట్లు అంతర్జాతీయ సైన్స్ జర్నల్ 'నేచర్' పేర్కొంది. భారీ వర్షాలు లేదా హిమానీనద సరస్సులు పొంగడం వల్ల కాకుండా, ఎత్తైన ప్రదేశంలో మంచు-రాతి వ్యవస్థ అకస్మాత్తుగా విఫలమవడం వల్ల ఇది సంభవించింది.
వర్జీనియా టెక్ జియోఫిజిసిస్ట్ మనూచెహర్ షిర్జేయి మాట్లాడుతూ.. సాంప్రదాయ ప్రమాద అంచనా పద్ధతులు విపత్తు తుది తీవ్రతను సరిగ్గా అంచనా వేయలేకపోతున్నాయని అభిప్రాయపడ్డారు. హిమానీనదాలు, రాతి వాలులలో జరిగే సూక్ష్మ మార్పులను నిరంతరం పర్యవేక్షించి, దిగువ ప్రాంతాల వరద నమూనాలతో అనుసంధానించే అత్యాధునిక 'ప్రాంతీయ ఉపగ్రహ ఆధారిత ముందస్తు హెచ్చరిక వ్యవస్థ' తక్షణమే అవసరమని శాస్త్రవేత్తలు స్పష్టం చేస్తున్నారు.
