ప్రజా పోరాట పాటల భాస్వరం.విమలక్క స్వరం అర్థ శతాబ్దపు సాంస్కృతిక ప్రస్థానంపై ప్రత్యేక కథనం

ప్రజా పోరాట పాటల భాస్వరం.విమలక్క స్వరం

తెలంగాణ నేల ఎన్నో ప్రజా ఉద్యమాలకు, పోరాటాలకు, సాంస్కృతిక ప్రతిఘటనలకు నిలయంగా నిలిచింది. ఈ నేలపై పాటను ఆయుధంగా చేసుకుని ప్రజల సమస్యలను గొంతెత్తి వినిపించిన కళాకారుల్లో విమలక్క ఒక ముఖ్యమైన పేరు. జానపద కళను ప్రజా చైతన్యానికి వేదికగా మార్చి, సామాజిక అన్యాయం, వివక్ష, పేదరికం, మహిళల సమస్యలు, తెలంగాణ హక్కుల వంటి అంశాలను తన పాటల ద్వారా ప్రజల్లోకి తీసుకెళ్లిన ఉద్యమకారిణిగా విమలక్క కు ప్రత్యేక గుర్తింపు ఉంది.

పాటను పోరాట సాధనంగా మార్చిన భాస్వరం

సాధారణంగా పాట అంటే వినోదం, ఆనందం కోసం అనుకుంటాం. కానీ ప్రజా ఉద్యమాల చరిత్రలో పాట ఒక శక్తివంతమైన ఆయుధం. చదువు లేని వ్యక్తికి కూడా అర్థమయ్యేలా, సామాన్య ప్రజల భాషలో సమస్యను చెప్పగల సామర్థ్యం పాటకు ఉంది.

విమలక్క ఈ శక్తిని బలంగా ఉపయోగించుకున్నారు. తెలంగాణ గ్రామీణ జీవితం, రైతులు, కూలీలు, మహిళలు, అణగారిన వర్గాల బాధలు, ప్రజల ఆకాంక్షలను తన పాటల్లో ప్రతిబింబించారు. ఆమె గొంతులో వినిపించిన జానపద బాణీలు కేవలం వినోదాన్ని అందించకుండా ఆలోచింపజేసే సందేశాలను కూడా మోసుకెళ్లాయి.

విమలక్క సాంస్కృతిక ఉద్యమ ప్రయాణాన్ని 
పరిశీలించేటప్పుడు ఒక ముఖ్యమైన ప్రశ్న ఎదురవుతుంది: కళాకారుడి బాధ్యత ఏమిటి?
కళ కేవలం సౌందర్యాన్ని మాత్రమే ప్రతిబింబించాలా? లేక సమాజంలోని అన్యాయాన్ని కూడా ప్రశ్నించాలా?
ప్రజా సాంస్కృతిక ఉద్యమం రెండో ప్రశ్నకు ప్రాధాన్యం ఇస్తుంది. ప్రజల బాధ, ఆకాంక్ష, కోపం, ఆశ, పోరాటం కళలో ప్రతిబింబించినప్పుడు అది సామాజిక శక్తిగా మారుతుంది. ఈ దృక్పథంలో విమలక్క సాంస్కృతిక ప్రయాణాన్ని అర్థం చేసుకోవాలి.

తెలంగాణ రాష్ట్ర సాధన ఉద్యమం అనేది కేవలం రాజకీయ ఉద్యమం మాత్రమే కాదు. అది ఒక సాంస్కృతిక ఉద్యమం కూడా. తెలంగాణ భాష, యాస, సంస్కృతి, సంప్రదాయాలు, జీవన విధానానికి గుర్తింపు కావాలనే ఆకాంక్ష ఈ ఉద్యమంలో కీలకమైన భాగం.

ఈ నేపథ్యంలో కళాకారులు, గాయకులు, రచయితలు, సాంస్కృతిక కార్యకర్తలు ప్రజలను ఉద్యమంతో అనుసంధానించడంలో ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించారు. విమలక్క కూడా తన పాటలు, సభలు, సాంస్కృతిక కార్యక్రమాల ద్వారా తెలంగాణ ఉద్యమానికి ప్రజా స్వరాన్ని అందించారు.

ఆమె పాటల్లో తెలంగాణ మట్టివాసన కనిపించింది. పల్లె ప్రజల భాష వినిపించింది. తెలంగాణ ఆత్మగౌరవం ప్రతిధ్వనించింది.

మహిళా చైతన్యానికి గొంతుక

విమలక్క కృషిలో మహిళా సమస్యలు కూడా ముఖ్యమైన అంశంగా కనిపిస్తాయి. సమాజంలో మహిళ ఎదుర్కొనే వివక్ష, అణచివేత, హింస, అసమానతలపై అవగాహన కల్పించడానికి సాంస్కృతిక రూపాలను ఉపయోగించడం ఆమె ప్రత్యేకత.

మహిళ కేవలం కుటుంబానికే పరిమితమైన వ్యక్తి కాదని, సమాజ నిర్మాణంలో ఆమెకు సమానమైన పాత్ర ఉందనే ఆలోచనను ప్రజల్లోకి తీసుకెళ్లడంలో ప్రజా కళలకు ఉన్న ప్రాధాన్యాన్ని ఆమె తన సాంస్కృతిక కార్యక్రమాల  ద్వారా తెలియజేస్తున్నారు.

పల్లె నుంచి ప్రజా వేదిక వరకు

విమలక్క కళలో ప్రధానమైన ప్రత్యేకత ప్రజలతో నేరుగా అనుసంధానం. పెద్ద వేదికలకే పరిమితం కాకుండా గ్రామాలు, బస్తీలు, ప్రజా సమావేశాలు, ఉద్యమ వేదికల్లో పాటను వినిపించడం ద్వారా సామాన్య ప్రజలతో ఆమెకు బలమైన అనుబంధం ఏర్పడింది.

ఆమె పాటల్లో అలంకారాల కంటే జీవితం ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది. పేదల కష్టం, రైతు బాధ, కూలీ చెమట, మహిళ ఆవేదన, యువత ఆకాంక్ష—ఇవన్నీ ఆమె సాంస్కృతిక వ్యక్తీకరణలో చోటు చేసుకుంటాయి.

ప్రజా కళాకారిణిగా ప్రత్యేకత

ప్రజా కళాకారుడి బాధ్యత కేవలం పాట పాడటం కాదు. ప్రజల జీవితాన్ని అర్థం చేసుకోవడం, వారి సమస్యలకు స్వరం ఇవ్వడం, సమాజాన్ని ఆలోచింపజేయడం కూడా ప్రజా కళలో భాగమే.

ఈ కోణంలో విమలక్కను ఒక ప్రజా కళాకారిణిగా, సాంస్కృతిక కార్యకర్తగా చూడవచ్చు. జానపద కళారూపాలను ఆధునిక సామాజిక, రాజకీయ చైతన్యంతో అనుసంధానించడంలో ఆమె కృషి ప్రత్యేకమైనది.

ప్రజా ఉద్యమాలతో ముడిపడిన ఏ వ్యక్తి గురించైనా సమాజంలో భిన్నాభిప్రాయాలు ఉండటం సహజం. విమలక్క రాజకీయ, సామాజిక వైఖరిపై కూడా వివిధ వర్గాల్లో భిన్నమైన అభిప్రాయాలు వ్యక్తమయ్యాయి.

అయితే ఆమెను అర్థం చేసుకోవాలంటే కేవలం రాజకీయ కోణంలో కాకుండా, తెలంగాణ సాంస్కృతిక ఉద్యమం, ప్రజా కళ, జానపద సంప్రదాయం, మహిళా చైతన్యం వంటి విస్తృత పరిధిలో చూడాలి.

నేటి డిజిటల్ యుగంలో సోషల్ మీడియా, సినిమాలు, వెబ్ కంటెంట్ వంటి అనేక కొత్త మాధ్యమాలు ప్రజలపై ప్రభావం చూపుతున్నాయి. అయినప్పటికీ ప్రజల భాషలో చెప్పే పాటకు ఉన్న శక్తి తగ్గలేదు.

విమలక్క ప్రయాణం మనకు ఒక విషయాన్ని గుర్తుచేస్తుంది—కళ కేవలం వినోదం కోసం మాత్రమే కాదు; సమాజాన్ని ప్రశ్నించడానికి, చైతన్యపరచడానికి, మార్పు కోసం ప్రజలను కలిపేందుకు కూడా ఉపయోగపడుతుంది.

విమలక్క పేరు తెలంగాణ ప్రజా సాంస్కృతిక ఉద్యమ చరిత్రలో ఒక ప్రత్యేకమైన స్వరంగా నిలిచింది. పాటను ప్రజల జీవితాలతో అనుసంధానించి, తెలంగాణ ఆత్మగౌరవం, సామాజిక చైతన్యం, ప్రజా హక్కుల వంటి అంశాలను తన కళ ద్వారా వ్యక్తీకరించారు.

ఆమె ప్రయాణం ఒక కళాకారిణి ప్రయాణం మాత్రమే కాదు—పాటను ప్రజా చైతన్యంగా మార్చే ప్రయత్నం, కళను సామాజిక బాధ్యతగా చూసే దృక్పథం, ప్రజల మధ్య నిలబడి వారి గొంతును వినిపించే సాంస్కృతిక ప్రయాణం.

ఈ ప్రయాణం లో ఆమె సీమాంద్ర ప్రభుత్వ పాలకుల,తెలంగాణ ప్రభుత్వ పాలకుల నిర్భందాలను 

కుట్ర కేసులు, ఉపా కేసులు, జైలు పాలవ్వడం లాంటివి 

ఎదురుకోవడం జరిగింది.

తెలంగాణ నేలపై ఎన్నో తరాలుగా కొనసాగుతున్న ప్రజల పాటల సాంస్కృతిక సంప్రదాయంలో విమలక్క స్వరం ఒక ముఖ్యమైన అధ్యాయంగా! గుర్తుండిపోతుంది.

(విమలక్క 50 యేండ్ల  సాంస్కృతిక ఉద్యమ ప్రయాణంలో భాగంగా హైదరాబాద్ లో సెప్టెంబర్ 26,27,28 తేదీలలో నిర్వహించే *ప్రజా కళా జాతర* సందర్బంగా )

Heart full wishes to the *woman balladeer of asian continent*

comrade VIMALAKKA.

               మోహన్ బైరాగి 

పూర్వ అధ్యక్షులు 

అరుణోదయ సాంస్కృతిక సమాఖ్య(ACF)

 తెలంగాణ రాష్ట్రం