భారతదేశపు 'బంగారు పీచు' జనపనార

రైతుల జీవనోపాధి నుండి సుస్థిర పరిశ్రమ వరకు ప్రత్యేక కథనం
కోల్‌కతా:విశిష్టమైన బంగారు రంగు, పట్టులాంటి మెరుపుతో భారతదేశపు "బంగారు పీచు"గా గుర్తింపు పొందిన జనపనార, దేశ వ్యవసాయ ఆర్థిక వ్యవస్థలోనూ, ఉత్పాదక రంగంలోనూ కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది. ప్రపంచంలో ముడి జనపనారను అత్యధికంగా ఉత్పత్తి చేసే దేశంగా ఉన్న భారత్, అంతర్జాతీయంగా జరిగే మొత్తం జనపనార ఉత్పత్తులలో ఏకంగా 75 శాతం వాటాను కలిగి ఉంది. దేశవ్యాప్తంగా దాదాపు 40 లక్షల రైతు కుటుంబాలకు ఈ రంగం జీవనాధారంగా నిలవడమే కాకుండా, వివిధ మిల్లులు మరియు సంబంధిత యూనిట్లలో సుమారు 3.70 లక్షల మంది కార్మికులకు నేరుగా ఉపాధిని కల్పిస్తోంది.

పర్యావరణ హితమైన సహజ పీచు కావడంతో పాటు జీవవిచ్ఛిన్నం చెందే గుణం, పునర్వినియోగ సామర్థ్యం జనపనారకు ప్రత్యేక గుర్తింపును ఇచ్చాయి. ప్లాస్టిక్ ఆధారిత పదార్థాలకు సరైన ప్రత్యామ్నాయంగా మారుతున్న ఈ పంటను పశ్చిమ బెంగాల్ (అత్యధిక ఉత్పత్తి), బీహార్, అస్సాం, ఒడిశా, జార్ఖండ్ రాష్ట్రాల్లో ప్రధానంగా పండిస్తున్నారు. దేశంలో ఉన్న 120 కాంపోజిట్ జూట్ మిల్లులలో 89 ఒక్క పశ్చిమ బెంగాల్‌లోనే ఉన్నాయి. 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో భారత్ 76 లక్షల బేళ్ల ముడి జనపనారను, 12.80 లక్షల మెట్రిక్ టన్నుల వస్తువులను ఉత్పత్తి చేయగా, రూ. 3,155.27 కోట్ల విలువైన ఉత్పత్తులను విదేశాలకు ఎగుమతి చేసింది. ఉత్పత్తి అయిన మొత్తం ఉత్పత్తుల్లో 94 శాతం దేశీయంగానే వినియోగమవ్వడం దీనికున్న డిమాండ్‌కు అద్దం పడుతోంది.

1947 దేశ విభజన సమయంలో 80 శాతం పంట భూములు తూర్పు పాకిస్తాన్‌కు వెళ్లినప్పటికీ, నాటి 'గ్రో మోర్ జూట్' ప్రచారం నుండి నేటి 'జనపనార ప్యాకేజింగ్ చట్టం, 1987' వరకు ప్రభుత్వం తీసుకున్న చర్యలు ఈ రంగాన్ని బలపరిచాయి. 2026-27 సంవత్సరానికి గాను ముడి జనపనార కనీస మద్దతు ధరను (MSP) క్వింటాల్‌కు రూ. 5,925 గా నిర్ణయించగా, జూట్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా ద్వారా నేరుగా కొనుగోళ్లు జరుగుతున్నాయి. రూ. 485.58 కోట్లతో అమలు చేస్తున్న 'జాతీయ జనపనార అభివృద్ధి కార్యక్రమం', 'జూట్-ఐకేర్' పథకాలు రైతులకు శాస్త్రీయ సాగుపై శిక్షణ ఇస్తున్నాయి. ప్రస్తుతం కేవలం సంచులకే పరిమితం కాకుండా నేల క్రమక్షయాన్ని అరికట్టే జియోటెక్స్‌టైల్స్‌గా, రవాణా రోడ్ల నిర్మాణంలో మరియు 2026 కామన్వెల్త్ క్రీడల్లో భారత అథ్లెట్లు ధరించిన జనపనార-విస్కోజ్ మిశ్రమ దుస్తుల వంటి ఆధునిక వస్త్ర రూపాల్లోకి జనపనార రూపాంతరం చెందుతోంది.