స్వచ్ఛమైన గాలి దిశగా భారత్ అడుగులు

'జాతీయ స్వచ్ఛ వాయు కార్యక్రమం'తో తగ్గిన కాలుష్యం
న్యూఢిల్లీ: సెప్టెంబర్ 7న ప్రపంచవ్యాప్తంగా నిర్వహించిన 'నీలాకాశం కోసం స్వచ్ఛమైన గాలి అంతర్జాతీయ దినోత్సవం' (స్వచ్ఛ వాయు దివస్) సందర్భాన్ని పురస్కరించుకుని, దేశంలో వాయు కాలుష్య నియంత్రణకు ప్రభుత్వం చేపడుతున్న బహుళ-రంగాల చర్యలు సత్ఫలితాలను ఇస్తున్నాయని నివేదికలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి. దేశంలోని 130 నగరాలను కవర్ చేస్తూ అమలు చేస్తున్న 'జాతీయ స్వచ్ఛ వాయు కార్యక్రమం' (NCAP) ద్వారా గాలి నాణ్యతలో గణనీయమైన మార్పులు నమోదయ్యాయి. 2017-18తో పోలిస్తే 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో 108 నగరాలు తక్కువ వార్షిక PM10 സാంద్రతలను నమోదు చేయగా, అందులో 72 నగరాలు 20 శాతం కంటే ఎక్కువ, 26 నగరాలు 40 శాతం కంటే ఎక్కువ కాలుష్యాన్ని తగ్గించి రికార్డు సృష్టించాయి. మరొక 14 నగరాలు జాతీయ పరిసర వాయు నాణ్యతా ప్రమాణాలను (NAAQS) సాధించాయి.

వాయు కాలుష్యానికి ప్రధాన కారణమైన ప్రమాదకర PM10 మరియు PM2.5 మైక్రోన్ల సూక్ష్మ కణాల నియంత్రణే లక్ష్యంగా కేంద్ర కాలుష్య నియంత్రణ మండలి (CPCB) నిరంతర పర్యవేక్షణ చేపడుతోంది. మార్చి 2026 నాటికి, దేశవ్యాప్తంగా 28 రాష్ట్రాలు, 7 కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలలోని 603 నగరాల్లో 1,646 మాన్యువల్ మరియు రియల్-టైమ్ (CAAQMS) పర్యవేక్షణ కేంద్రాలను నెలకొల్పారు. గాలి నాణ్యత స్థితిగతులను, AQI వివరాలను ప్రజలకు ఎప్పటికప్పుడు అందించేందుకు 'సమీర్' (SAMEER) మొబైల్ యాప్‌తో పాటు, ఫిర్యాదుల పరిష్కార పోర్టళ్లను అందుబాటులోకి తెచ్చారు. రవాణా, పారిశ్రామిక ఉద్గారాల నియంత్రణతో పాటు నగరాల వారీ కార్యాచరణ ప్రణాళికలతో భారత్ స్వచ్ఛమైన గాలి లక్ష్యం వైపు స్థిరంగా సాగుతోంది.