భారత నీలి ఆర్థిక వ్యవస్థకు ఆక్వాకల్చర్ సాంకేతికతల బలం

న్యూఢిల్లీ: 'ఆత్మనిర్భర్ భారత్', 'వికసిత్ భారత్' దార్శనికతలో భాగంగా దేశ నీలి ఆర్థిక వ్యవస్థను బలోపేతం చేయడానికి రీసర్క్యులేటరీ ఆక్వాకల్చర్ సిస్టమ్స్ (RAS), బయోఫ్లాక్ వంటి అధునాతన సాంకేతికతలను భారతదేశం వేగంగా విస్తరిస్తోంది. మత్స్య, ఆక్వాకల్చర్ రంగం దేశంలో సుమారు మూడు కోట్ల మంది జాలర్లు, పెంపకందారుల జీవనోపాధికి మద్దతు ఇస్తూ గ్రామీణ ఉపాధి, ఎగుమతుల్లో కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా చేపల ఉత్పత్తిలో 8 శాతం వాటాతో భారత్ రెండవ అతిపెద్ద దేశంగా నిలవడమే కాకుండా, రొయ్యల ఉత్పత్తి మరియు ఎగుమతుల్లో అగ్రస్థానంలో కొనసాగుతోంది.

2015 నుండి ఈ రంగానికి ప్రభుత్వ పెట్టుబడులు గణనీయంగా పెరిగాయి. ఇప్పటివరకు రూ. 39,272 కోట్లకు పైగా నిధులు ఆమోదం పొందాయి. దీని ఫలితంగా 2013-14లో 95.79 లక్షల టన్నులుగా ఉన్న వార్షిక చేపల ఉత్పత్తి, 2024-25 నాటికి రికార్డు స్థాయిలో 198 లక్షల టన్నులకు పెరిగింది. ఇదే కాలంలో సముద్రపు ఆహార ఎగుమతులు కూడా రూ. 30,213 కోట్ల నుండి 2025-26 నాటికి రికార్డు స్థాయిలో రూ. 73,890 కోట్లకు చేరుకున్నాయి.

ప్రధాని మత్స్య సంపద యోజన (PMMSY) కింద రూ. 4,120 కోట్ల పెట్టుబడుల మద్దతుతో 9,467 ఆర్ఏఎస్ (RAS) యూనిట్లు, 4,573 బయోఫ్లాక్ యూనిట్లకు ఆమోదం లభించింది. RAS విధానం ద్వారా 90-95 శాతం వరకు నీటిని పునర్వినియోగం చేస్తూ సాంప్రదాయేతర ప్రాంతాల్లో కూడా ఏడాది పొడవునా చేపల పెంపకం చేపట్టేందుకు వీలవుతోంది. జమ్మూ కాశ్మీర్, హిమాచల్ ప్రదేశ్ వంటి శీతల ప్రాంతాలలో ట్రౌట్ చేపల పెంపకానికి, అలాగే రొయ్యలు, అలంకార చేపల పెంపకానికి ఈ విధానాలు ఎంతగానో దోహదపడుతున్నాయి. రాబోయే రోజుల్లో ఏఐ, డ్రోన్లు, డిజిటల్ పర్యవేక్షణ వంటి సాంకేతికతలను అనుసంధానించడం ద్వారా వికసిత్ భారత్ లక్ష్యానికి ఈ రంగం మరింత చోదకశక్తిగా మారనుందని ప్రభుత్వం స్పష్టం చేసింది.