కలియుగ వైకుంఠం తిరుమల శ్రీవారి ఆలయ నిర్మాణ రహస్యాలు.. మహాద్వారం నుంచి గర్భాలయం వరకు అడుగడుగునా ఆధ్యాత్మిక వైభవం
సూర్య ఆధ్యాత్మిక డెస్క్: కలియుగ ప్రత్యక్ష దైవం శ్రీ వేంకటేశ్వరస్వామి కొలువుదీరిన తిరుమల క్షేత్రం భక్తుల పాలిట భూలోక వైకుంఠంగా భాసిల్లుతోంది. నిత్య కళ్యాణం పచ్చతోరణంగా విలసిల్లే ఈ దివ్య క్షేత్రంలో అడుగుపెట్టే ప్రతి భక్తుడికీ అనిర్వచనీయమైన ఆధ్యాత్మిక అనుభూతి కలుగుతుంది. దాదాపు వెయ్యేళ్లకు పైబడిన చారిత్రక వైభవం కలిగిన శ్రీవారి ఆలయ నిర్మాణం ఆగమ శాస్త్రోక్తంగా అద్భుత శిల్పకళా సంపదతో రూపొందింది. రెండు ఎకరాలకు పైగా విస్తీర్ణంలో మూడు ప్రాకారాల నడుమ వెలసిన ఈ మహాక్షేత్రంలో బాహ్య ప్రాకారం మొదలుకొని ఆనందనిలయం గర్భగుడి వరకు ఉన్న ప్రతి మండపం, ప్రతి గడప మరియు ప్రతి ఉపాలయం వెనుక మహోన్నతమైన పౌరాణిక విశేషాలు నిక్షిప్తమై ఉన్నాయి.
శ్రీవారి దర్శనానికి వెళ్లే భక్తులు తొలుత ప్రవేశించే ప్రధాన ద్వారమే మహాద్వారం లేదా పడికావలి. తమిళంలో పెరియ తిరువాశల్ అని పిలిచే ఈ మహాద్వారానికి ఇరువైపులా స్వామివారి నవనిధుల రక్షక దేవతలైన శంఖనిధి, పద్మనిధి విగ్రహాలు దర్శనమిస్తాయి. ప్రవేశ ద్వారం లోపలికి అడుగుపెట్టగానే పదహారు స్తంభాలతో నిర్మించిన కృష్ణదేవరాయ మండపం లేదా ప్రతిమా మండపం కనిపిస్తుంది. శ్రీకృష్ణదేవరాయలు తన దేవేరులతో కూడిన నిలువెత్తు ప్రతిమలతో పాటు అచ్యుతరాయలు, వెంకటపతిరాయల విగ్రహాలు స్వామివారికి వినమ్రంగా నమస్కరిస్తున్నట్లు ఇక్కడ ఉంటాయి. దీనికి సమీపంలోనే భక్తులు తమ పిల్లల బరువుకు సమానంగా కానుకలు సమర్పించే తులాభారం, శ్రీవారి ప్రసాదాల చారిత్రక విక్రయ కేంద్రమైన అద్దాల మండపం ఉన్నాయి. వీటితో పాటు శ్రీరంగం నుంచి వచ్చిన ఉత్సవమూర్తులు కొలువుదీరిన చారిత్రక రంగనాయక మండపం, విశేష ఉత్సవాలు జరిగే తిరుమలరాయ మండపం మరియు తిరుమలను దుండగుల నుంచి రక్షించిన రాజా తోడరమల్లు ప్రతిమలు భక్తులను భక్తిపారవశ్యంలో ముంచెత్తుతాయి.
మహాద్వారానికి, వెండివాకిలికి మధ్య ఉన్న ప్రదక్షిణ మార్గాన్ని సంపంగి ప్రాకారంగా వ్యవహరిస్తారు. వెండివాకిలికి ఎదురుగా బంగారు రేకు తాపడం చేసిన ఎత్తైన దారు ధ్వజస్తంభం, నివేదన అనంతరం సమస్త దేవతలకు బలి సమర్పించే బలిపీఠం ఉన్నాయి. రాత్రివేళ ఆలయ రక్షకుడిగా భావించే క్షేత్రపాలక శిల ఈ ప్రాంగణంలోనే ఈశాన్యాన ఉంటుంది. సంపంగి ప్రదక్షిణ మార్గంలో శ్రీ మలయప్పస్వామి వారికి నిత్య కళ్యాణోత్సవం నిర్వహించే కళ్యాణ మండపం, పూజా ద్రవ్యాలు భద్రపరిచే ఉగ్రాణం, స్వామివారి నిర్మాల్యాలు వేసే పవిత్ర పూలబావి కొలువుదీరాయి. వైకుంఠంలోని పవిత్ర విరజానది ఆలయంలోని బావుల్లో ప్రవహిస్తుందని పురాణాలు చెబుతాయి. అక్కడి నుంచి ముందుకు సాగితే రెండో ప్రాకారమైన వెండివాకిలి లేదా నడిమి పడికావలి కనిపిస్తుంది. దీని ప్రవేశ ద్వారమంతటా వెండి తాపడంతో నిర్మించబడి ఉండటమే కాక, భగవంతుడితో మహంతు బావాజీ పాచికలాడిన అద్భుత శిల్పం ఇక్కడ చెక్కబడి ఉంటుంది.
వెండివాకిలి లోపల ఆనందనిలయం చుట్టూ భక్తులు చేసే ప్రదక్షిణాన్నే విమాన ప్రదక్షిణం లేదా అంగప్రదక్షిణ మార్గం అంటారు. ఈ మార్గంలో అడుగుపెట్టగానే శేషశయనుడైన శ్రీరంగనాథుడు, వరదరాజస్వామి ఉపాలయాలు దర్శనమిస్తాయి. స్వామివారి అభిషేకానికి, నిత్య నైవేద్యాలకు మాత్రమే వినియోగించే పవిత్ర జలాలు లభించే బంగారు బావి ఇక్కడే ఉంది. ద్వాపరయుగంలో శ్రీకృష్ణుడికి తల్లిగా ఉన్న యశోదమ్మ కలియుగంలో శ్రీనివాసుడికి తల్లిగా వకుళామాత రూపంలో ఈ బంగారు బావి సమీపంలోనే కొలువై ఉంది. తాళ్లపాక అన్నమాచార్యులు రచించిన ముప్పై రెండు వేల సంకీర్తనల రాగిరేకులను నిక్షిప్తం చేసిన సంకీర్తన భాండాగారం, విశిష్టాద్వైత ప్రవక్త శ్రీ రామానుజాచార్యుల భాష్యకార్ల సన్నిధి, లడ్డూలు, చక్కెరపొంగలి వంటి దివ్య ప్రసాదాలు సిద్ధం చేసే ప్రధాన వంటశాల పోటు ఈ ప్రాకారంలోనే ఉన్నాయి. ఇదే మార్గంలో ధ్యాన ముద్రలో ఉండే అత్యంత అరుదైన యోగనరసింహస్వామి ఆలయం, పరకామణి మరియు భక్తులు భక్తితో కానుకలు సమర్పించే మహిమాన్వితమైన శ్రీవారి హుండీ ఉన్నాయి. హుండీ క్రింద శ్రీచక్ర ధనాకర్షణ యంత్రం ఉందని, ఎడమవైపు గోడపై బంగారు వరలక్ష్మి దేవి కొలువై అష్టైశ్వర్యాలు ప్రసాదిస్తుందని ప్రతీతి.
శ్రీవారి సన్నిధికి ప్రవేశించే అత్యంత పవిత్రమైన ఏకైక ద్వారమే బంగారు వాకిలి. ద్వారానికి ఇరువైపులా జయవిజయులు రక్షకులుగా నిలబడి ఉండగా, ఈ ద్వారం ముందే వేకువజామున సుప్రభాత సేవ జరుగుతుంది. బంగారు వాకిలి దాటి లోపలికి వెళ్లగానే పల్లవ రాణి నిర్మించిన స్నపన మండపం, రాములవారి పరివార విగ్రహాలుండే రాములవారి మేడ, ఏకాంత సేవలో భోగ శ్రీనివాసమూర్తి శయనించే శయన మండపం దర్శనమిస్తాయి. శయన మండపానికి, గర్భాలయానికి మధ్య ఉన్న రాతి గడపనే కులశేఖరపడి అంటారు. ఈ పవిత్ర గడప దాటగానే ఆనందనిలయం దివ్య విమానం కింద స్వయంభువుగా ఆవిర్భవించిన ఎనిమిది అడుగుల మహోన్నత మూలవిరాట్టు స్థానకమూర్తిగా దర్శనమిస్తారు. కటివరద హస్తాలతో నిల్చున్న ఈ ధ్రువబేరంతో పాటు భోగ శ్రీనివాసుడు, కొలువు శ్రీనివాసుడు, ఉగ్ర శ్రీనివాసుడు, మలయప్ప స్వామి అనే ఉత్సవ మూర్తులు పూజలందుకుంటారు. ఏడాదికి ఒక్కసారి మాత్రమే తెరిచే ముక్కోటి ప్రదక్షిణ మార్గం ఈ గర్భాలయ ప్రాంగణంలోనే ఉంటుంది. ఇంతటి అద్భుత ప్రాకారాలు, పరమ పవిత్ర సన్నిధులతో కూడిన తిరుమల ఆలయ సందర్శనం మానవ జన్మకు సార్థకతను చేకూరుస్తుంది.
