ఆర్థిక సాధికారతకు 12 ఏళ్లు

59 కోట్లకు చేరిన 'జన్ ధన్' ఖాతాలు
₹3.16 లక్షల కోట్లకు డిపాజిట్లు!
న్యూఢిల్లీ: దేశంలోని ప్రతి పౌరుడిని అధికారిక ఆర్థిక వ్యవస్థ పరిధిలోకి తీసుకురావాలనే లక్ష్యంతో ప్రధాన మంత్రి నరేంద్ర మోదీ 2014లో ప్రారంభించిన 'ప్రధాన మంత్రి జన్ ధన్ యోజన' (PMJDY) నేటికి 12 ఏళ్లు పూర్తి చేసుకుని ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద ఆర్థిక సమ్మిళిత కార్యక్రమంగా అవతరించింది. గత పుష్కర కాలంలో ఈ పథకం సాధించిన పురోగతి సామాజిక, ఆర్థిక విప్లవానికి ప్రతిరూపంగా నిలిచింది.

2015లో 14.72 కోట్లుగా ఉన్న జన్ ధన్ ఖాతాలు 2026 ఆగస్టు నాటికి నాలుగు రెట్లు పెరిగి 59.09 కోట్లకు చేరాయి. వీటిలో 45.95 కోట్ల ఖాతాలు గ్రామీణ, పాక్షిక-పట్టణ ప్రాంతాల్లోనే ఉండటం విశేషం.

మొత్తం ఖాతాదారులలో 32.92 కోట్ల మంది మహిళలే ఉండటంతో, వారి ఆర్థిక స్వయంప్రతిపత్తి మరియు పొదుపు నిర్ణయాలపై మెరుగైన సాధికారత లభించింది. ప్రారంభంలో ₹15,670 కోట్లుగా ఉన్న మొత్తం డిపాజిట్లు ఏకంగా 20 రెట్లు పెరిగి ₹3,16,514 కోట్లకు చేరుకున్నాయి. ఖాతాదారులకు ఇప్పటివరకు 41.29 కోట్ల రూపే డెబిట్ కార్డులు జారీ చేశారు. ప్రతి ఖాతాదారుడికి ₹2 లక్షల వరకు ఉచిత ప్రమాద బీమా లభిస్తోంది.

జన్ ధన్ ఖాతాల ద్వారా లబ్ధిదారులు ప్రత్యక్ష ప్రయోజన బదిలీల (DBT) తో పాటు ప్రధానమంత్రి జీవన్ జ్యోతి బీమా, సురక్షా బీమా, అటల్ పెన్షన్, ముద్రా రుణ పథకాలను సులభంగా పొందుతున్నారు. అర్హులైన ఖాతాదారులకు ₹10,000 వరకు ఓవర్‌డ్రాఫ్ట్ సౌకర్యం కూడా అందుబాటులో ఉంది.

ఈ సమగ్ర సమ్మిళిత ఫలితంగా భారత్ ఆర్థిక సమ్మిళిత సూచిక (Financial Inclusion Index) 2018లోని 53.9 నుండి 2026 నాటికి 67కి మెరుగుపడింది. కేవలం ఒక్క వారంలోనే 1.8 కోట్లకు పైగా ఖాతాలు తెరవడంతో ఈ పథకం గిన్నిస్ వరల్డ్ రికార్డ్‌తో పాటు ప్రపంచ బ్యాంక్, ఐఎంఎఫ్ (IMF) ప్రశంసలను సైతం అందుకుంది.

టెక్నాలజీ, ఆధార్, బ్యాంకింగ్ రంగాలను ఏకతాటిపైకి తెచ్చి దేశంలో నగదు రహిత లావాదేవీలకు పునాది వేసిన ఈ పథకం ద్వారా 'అందరికీ బ్యాంకింగ్ - అందరికీ సాధికారత' అనే ప్రధాని మోదీ దార్శనికత పరిపూర్ణ రూపం దాల్చింది.