'వాణిజ్య బొగ్గు గనుల వేలం'

భారత బొగ్గు రంగంలో సంస్కరణల విప్లవం
పారదర్శకత, స్వావలంబనకు బాటలు 
న్యూఢిల్లీ: దేశీయ బొగ్గు ఉత్పత్తిని బలోపేతం చేయడం, కొత్త పెట్టుబడులను ఆకర్షించడం మరియు 'ఆత్మనిర్భర్ భారత్' లక్ష్యాన్ని సాధించడమే ధ్యేయంగా భారతదేశ బొగ్గు రంగంలో చేపట్టిన కీలక సంస్కరణలు మైలురాయిగా నిలిచాయి. 2014లో సుప్రీంకోర్టు 204 బొగ్గు బ్లాక్‌లను రద్దు చేసిన అనంతరం, బొగ్గు కేటాయింపుల్లో పారదర్శకత మరియు పోటీతత్వాన్ని పెంపొందించే దిశగా మార్పులు ప్రారంభమయ్యాయి. ఇందులో భాగంగా 2020 జూన్ 18న ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ప్రారంభించిన 'వాణిజ్య బొగ్గు గనుల వేలం విధానం' తుది వినియోగ పరిమితులను తొలగించి, రంగాన్ని వ్యాపార మైనింగ్‌కు ముఖద్వారంగా మార్చింది.

MSTC ఆన్‌లైన్ ప్లాట్‌ఫారమ్ ద్వారా పారదర్శకంగా నిర్వహిస్తున్న ఈ వేలం ప్రక్రియ మరియు 100 శాతం విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడుల (FDI) అనుమతి వంటి నిర్ణయాలు దేశీయ, అంతర్జాతీయ పెట్టుబడిదారులను విశేషంగా ఆకట్టుకున్నాయి. ప్రవేశ నిబంధనలను సరళతరం చేయడంతో ఇప్పటివరకు వేలం వేసిన 147 బొగ్గు గనుల్లో 44 గనులను కొత్త కంపెనీలు దక్కించుకున్నాయి. వెస్ట్రన్ కోల్‌ఫీల్డ్స్ (WCL), నార్తర్న్ కోల్‌ఫీల్డ్స్ (NCL) వంటి ప్రభుత్వ రంగానికి చెందిన అనుబంధ సంస్థలు కూడా ప్రైవేట్ కంపెనీలతో పోటీపడి ఈ బిడ్డింగ్‌లో పాల్గొంటున్నాయి.

ఈ వేలం ద్వారా బొగ్గు నిల్వలున్న తొమ్మిది రాష్ట్రాలకు సుమారు ₹47,500 కోట్ల వార్షిక రాబడి, ₹55,000 కోట్ల మూలధన పెట్టుబడులతో పాటు 4.9 లక్షల మందికి ఉపాధి లభిస్తుందని అంచనా వేశారు. 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరంలోనే ముందస్తు మరియు ప్రీమియం చెల్లింపుల ద్వారా ప్రభుత్వం ₹3,090 కోట్ల ఆదాయాన్ని సమకూర్చుకుంది.

మరోవైపు దేశీయ బొగ్గు ఉత్పత్తి సైతం వేగంగా పుంజుకుంటోంది. వాణిజ్య గనుల ఉత్పత్తి 2023-24లో 12.55 మిలియన్ టన్నుల నుండి 2024-25 నాటికి 23.51 మిలియన్ టన్నులకు చేరింది. క్యాప్టివ్ మరియు వాణిజ్య బొగ్గు బ్లాక్‌లు కలిపి 2025-26లో 210 మిలియన్ టన్నుల ఉత్పత్తిని సాధించి కొత్త చరిత్ర సృష్టించాయి. దశాబ్దం క్రితం 28.8 మిలియన్ టన్నులుగా ఉన్న ఈ బ్లాక్‌ల ఉత్పత్తి, ఏటా 22 శాతం వృద్ధి రేటును (CAGR) నమోదు చేస్తూ దిగుమతులపై ఆధారపడటాన్ని గణనీయంగా తగ్గిస్తోంది.