by Suryaa Desk | Wed, Jan 28, 2026, 09:41 PM

ఉపవాసం అనగానే చాలామంది కేవలం ఆహారాన్ని త్యజించడం అని మాత్రమే భావిస్తారు. కానీ నిజానికి ఉపవాసం అనేది శరీరాన్ని, మనస్సును శుద్ధి చేసే ఒక గొప్ప ఆధ్యాత్మిక క్రతువు. ముఖ్యంగా పదిహేను రోజులకు ఒకసారి వచ్చే ఏకాదశి వంటి సమయాల్లో ఉపవాసం ఉండటం వల్ల జీర్ణవ్యవస్థకు విశ్రాంతి లభించడమే కాకుండా, శరీరంలోని మలినాలు బయటకు వెళ్లిపోతాయి. ఇది కేవలం భక్తికి సంబంధించిన అంశమే కాదు, శారీరక దృఢత్వానికి కూడా ఎంతో మేలు చేస్తుంది.
ఉపవాస సమయంలో నియమాలు పాటించడం అత్యంత ముఖ్యం. బియ్యంతో చేసిన పదార్థాలు, అన్నం తీసుకోకుండా ఉండటం వల్ల మనసు చంచలం కాకుండా ప్రశాంతంగా ఉంటుంది. అలాగే ఉల్లి, వెల్లుల్లి వంటి తామసిక ఆహారాలకు, మాంసాహారానికి మరియు మద్యానికి ఖచ్చితంగా దూరంగా ఉండాలి. పెద్దల మాట ప్రకారం ఇలాంటి నియమాలను అతిక్రమిస్తే ఇంట్లోకి దరిద్రం ప్రవేశిస్తుందని, అంటే అది అనారోగ్యానికి మరియు అశాంతికి దారితీస్తుందని మనం గ్రహించాలి.
ఆధ్యాత్మిక క్రతువుల్లో పాల్గొన్నప్పుడు మన వేషధారణ, ప్రవర్తన కూడా ప్రభావం చూపుతాయి. పూజలు లేదా ఉపవాస దీక్షలో ఉన్నప్పుడు ప్రతికూలతకు చిహ్నమైన నలుపు రంగు దుస్తులను ధరించకూడదని శాస్త్రాలు చెబుతున్నాయి. శుభ్రమైన, సాత్వికమైన దుస్తులు ధరించడం వల్ల మనలో సానుకూల శక్తి పెరుగుతుంది. ఇది మనసును దైవచింతన వైపు మళ్ళించడానికి, క్రమశిక్షణతో కూడిన జీవనశైలిని అలవర్చుకోవడానికి తోడ్పడుతుంది.
చివరగా, ఉపవాసం కేవలం నోటికి తాళం వేయడం మాత్రమే కాదు, అది ఆలోచనలను నియంత్రించడం కూడా. ఈ సమయంలో ఎవరితోనూ గొడవ పడకూడదు, నోటి నుండి దుర్భాషలు రాకుండా చూసుకోవాలి. మనసును ప్రశాంతంగా ఉంచుకుని ధ్యానం లేదా ప్రార్థనలో గడపడం వల్ల మానసిక ఒత్తిడి తగ్గుతుంది. ఇంద్రియ నిగ్రహాన్ని అలవర్చుకుంటూ చేసే ఇటువంటి ఉపవాస దీక్షలు మనిషికి సంపూర్ణ ఆరోగ్యాన్ని, ఆనందాన్ని ప్రసాదిస్తాయి.