by Suryaa Desk | Sat, Feb 07, 2026, 05:55 PM

భారతీయ సనాతన ధర్మం మరియు ఆధ్యాత్మిక సంప్రదాయంలో సత్యాన్వేషణ కోసం పరితపించే సాధకులకు ఉన్నతమైన స్థానం ఉంది. వేద మంత్రాలను దర్శించి, విశ్వ సత్యాలను ప్రపంచానికి అందించిన మహోన్నత పరిశోధకులే 'రుషులు'. వీరు తమ కఠోర తపస్సు ద్వారా సాధించిన ఆధ్యాత్మిక స్థాయిని బట్టి రాజర్షి, మహర్షి, బ్రహ్మర్షి మరియు దేవర్షులుగా పిలవబడతారు. లోక కళ్యాణం కోసం వీరు తమ జ్ఞానాన్ని ధారపోస్తూ, నిరంతరం ధ్యాన ముద్రలో ఉంటూ సృష్టి రహస్యాలను ఛేదిస్తుంటారు.
ఆధ్యాత్మిక ప్రయాణంలో మరో విశిష్ట వర్గం 'మునులు' మరియు 'యోగులు'. మౌనాన్ని ఆయుధంగా మార్చుకుని, బాహ్య ప్రపంచంతో సంబంధం లేకుండా అంతర్మధనం చేసేవారే మునులు. నిరంతర ధ్యానంలో నిమగ్నమై ఆత్మ విచారణ చేయడం వీరి ప్రధాన లక్ష్యం. అలాగే, యోగాభ్యాసం ద్వారా మనస్సును మరియు శరీరాన్ని సంపూర్ణంగా నియంత్రించి, పరమాత్మతో ఐక్యత సాధించేవారిని యోగులు అంటారు. క్రమశిక్షణతో కూడిన జీవనశైలి వీరి ప్రత్యేకత.
సమాజ హితం కోసం పాటుపడుతూ భక్తి మార్గంలో నడిచేవారిని మనం 'సాధువులు' అని పిలుచుకుంటాం. వీరు ప్రాపంచిక కోరికలను, స్వార్థ ప్రయోజనాలను వదిలిపెట్టి, నిస్వార్థంగా సమాజ సేవలో తరిస్తారు. దైవ చింతనతో పాటు సాటి మనుషులకు సాయం చేయడం, ధర్మ ప్రచారం చేయడం వీరి జీవన గమ్యం. వీరి ఉనికి సమాజంలో నైతిక విలువలను పెంపొందించడానికి మరియు ఆధ్యాత్మిక చైతన్యాన్ని కలిగించడానికి ఎంతో తోడ్పడుతుంది.
చివరగా, సంపూర్ణ వైరాగ్యంతో సర్వస్వాన్ని త్యజించిన వారే 'సన్యాసులు'. వీరు ఇల్లు, వాకిలి, బంధుత్వాలను వదిలివేసి, కేవలం మోక్ష సాధనే లక్ష్యంగా జీవిస్తారు. భిక్షాటన చేస్తూ, లభించిన దానితో తృప్తి చెందుతూ నిరంతరం ఆత్మజ్ఞానం కోసం తపిస్తుంటారు. జనన మరణ చక్రం నుండి విముక్తి పొందడమే వీరి అంతిమ ధ్యేయం. ఇలా భిన్న మార్గాలలో సాగే ఈ సాధకులందరూ భారతీయ ఆధ్యాత్మిక వారసత్వానికి మూలస్తంభాలుగా నిలుస్తున్నారు.