హ్యూస్టన్: సెప్టెంబర్ 14 నుండి 16 వరకు అమెరికాలోని హ్యూస్టన్లో జరిగిన జీ20 ఇంధన సమృద్ధి మంత్రివర్గ సమావేశంలో, ముఖ్యంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలలో ఆర్థికాభివృద్ధికి తోడ్పడేందుకు సురక్షితమైన, సరసమైన మరియు విశ్వసనీయమైన ఇంధన సరఫరాల కోసం భారత్ గళమెత్తింది. అమెరికా అధ్యక్షతన జరిగిన ఈ సమావేశంలో కేంద్ర విద్యుత్, గృహ మరియు పట్టణ వ్యవహారాల శాఖ మంత్రి మనోహర్ లాల్ భారత ప్రతినిధి బృందానికి నేతృత్వం వహించారు. ఇంధన భద్రత, నియంత్రణ సామర్థ్యం, కీలక ఖనిజాలు మరియు పటిష్టమైన సరఫరా గొలుసులు అనే కీలక అంశాలపై ఇక్కడ ప్రధానంగా చర్చించారు.
భారతదేశం డిజిటల్, వికేంద్రీకృత మరియు వినియోగదారుల-కేంద్రీకృత భవిష్యత్ ఇంధన వ్యవస్థను నిర్మిస్తోందని మంత్రి పేర్కొన్నారు. దేశంలో ప్రస్తుతం స్థాపిత విద్యుత్ ఉత్పత్తి సామర్థ్యం 552 గిగావాట్లకు (GW) చేరుకుందని, అందులో సగానికి పైగా శిలాజేతర ఇంధన వనరుల నుండే వస్తోందని వెల్లడించారు. అలాగే జాతీయ నిర్ధారిత సహకార (NDC) లక్ష్యాలను భారత్ నిర్ణీత సమయం కంటే ముందే సాధించిందని, 2070 నాటికి 'నెట్ జీరో' (నికర సున్నా ఉద్గారాలు) సాధించడమే తమ లక్ష్యమని పునరుద్ఘాటించారు.
ఇంధన మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధిలో పారదర్శకత, వేగవంతమైన అనుమతుల కోసం భారత్ చేపట్టిన 'నేషనల్ సింగిల్ విండో సిస్టమ్', 'పరివేష్' (PARIVESH) మరియు 'పిఎం గతి శక్తి' వంటి మైలురాయి లాంటి డిజిటల్ కార్యక్రమాలను మంత్రి ప్రదర్శించారు. డిజిటల్ మరియు ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) ఆధారిత సాధనాల ద్వారా అనుమతుల ప్రక్రియను సులభతరం చేయాల్సిన అవసరాన్ని సదస్సు గుర్తించింది.
కీలక ఖనిజాల విలువ గొలుసును పర్యవేక్షించేందుకు భారత్ 'జాతీయ కీలక ఖనిజాల మిషన్'ను అమలు చేస్తోందని మనోహర్ లాల్ తెలిపారు. అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల్లో రీసైక్లింగ్, వలయాకార ఆర్థిక వ్యవస్థ (Circular Economy) మరియు విలువ వర్ధనానికి ప్రాధాన్యతనిస్తూ జీ20 దేశాలు పరస్పరం సహకరించుకోవాలని పిలుపునిచ్చారు.
అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు ఎల్పిజి (LPG) అత్యంత కీలకమైన స్వచ్ఛమైన వంట మార్గమని, ఇటువంటి ప్రాజెక్టులకు నిధుల లభ్యత సులభతరం చేయాలని జీ20 ప్రకటన పేర్కొంది. అలాగే అంతర్జాతీయంగా జల భద్రతను బలోపేతం చేసేందుకు తక్కువ ఖర్చుతో కూడిన నీటి పునర్వినియోగం (Water Reuse) చట్రాన్ని కూడా సదస్సు ముందుకు తీసుకువెళ్లింది.
ఈ పర్యటనలో భాగంగా అమెరికా ఇంధన శాఖ కార్యదర్శి క్రిస్ రైట్, అంతర్గత వ్యవహారాల కార్యదర్శి డగ్ బర్గమ్ మరియు కెనడా ప్రతినిధులతో మంత్రి మనోహర్ లాల్ ద్వైపాక్షిక చర్చలు జరిపారు. భారత్ ఇంధన భద్రత, గ్రీన్ ఎనర్జీ మార్పు మరియు సమగ్ర అభివృద్ధికి కట్టుబడి ఉందని ఈ సమావేశం ద్వారా మరొకసారి స్పష్టమైంది.
